کازموس (Cosmos)
کازموس یک شبکه بین‌زنجیره‌ای متن‌باز است که توسط تیندرمینت (Tendermint) توسعه یافته و به بلاک‌چین‌های مختلف، که به آن‌ها زون (Zone) گفته می‌شود، امکان ارتباط و تبادل داده را می‌دهد. این بلاک‌چین‌ها همگی به کازموس هاب (Cosmos Hub) متصل هستند که با توکن ATOM قدرت می‌گیرد. هدف نهایی کازموس ایجاد یک "اینترنت بلاک‌چین‌ها" است—شبکه‌ای از بلاک‌چین‌های مستقل که به‌صورت غیرمتمرکز با یکدیگر ارتباط دارند. این پروژه تلاش می‌کند تا مشکلات حاکمیت، مقیاس‌پذیری و پایداری را حل کند و در عین حال، یک راهکار هم‌کنش‌پذیری برای اتصال بلاک‌چین‌های لایه ۱ ارائه دهد.
تاریخچه
در سال ۲۰۱۴، جی کوان (Jae Kwon) پروژه تیندرمینت را بنیان‌گذاری کرد و در زمینه به‌کارگیری تحمل خطای بیزانسی (BFT) در یک سیستم اثبات سهام (PoS) پیشگام شد. هدف این پروژه، حل مشکلات سرعت، مقیاس‌پذیری و چالش‌های زیست‌محیطی ناشی از اثبات کار (PoW) بود. در ادامه، اتان بوخمن (Ethan Buchman) نیز به پروژه پیوست و همراه با کوان، کیت توسعه نرم‌افزار Cosmos SDK را طراحی کرد تا موانع ورود به توسعه بلاک‌چین را کاهش دهد و شبکه‌ای غیرمتمرکز از بلاک‌چین‌های مستقل و متصل به یکدیگر بسازد.
در سال ۲۰۱۶، اولین اوراق سفید کازموس منتشر شد و این پروژه در سال بعد توانست حدود ۱۶.۸ میلیون دلار سرمایه جذب کند. طی این دوره، معماری شبکه کازموس شکل گرفت و نمونه‌های اولیه آن توسعه یافتند. در سال ۲۰۱۸، ارتباط بین‌زنجیره‌ای (IBC) معرفی شد و از آن زمان تاکنون، شبکه کازموس به‌طور مداوم رشد کرده و پروژه‌های متعددی از Cosmos SDK برای توسعه بلاک‌چین‌های خود استفاده کرده‌اند.
به‌روزرسانی هاب‌تتا (Hub Theta)
در ۱۳ آوریل ۲۰۲۲، به‌روزرسانی هاب‌تتا در شبکه کازموس فعال شد. این به‌روزرسانی امکان حساب‌های بین‌زنجیره‌ای (Interchain Accounts) را فراهم می‌کند که به کاربران اجازه می‌دهد یک برنامه را روی یک بلاک‌چین اجرا کنند و عملیات آن را روی بلاک‌چین دیگری ادامه دهند. همچنین، نسخه‌های به‌روزرسانی‌شده Cosmos SDK و IBC در این ارتقا ارائه شدند که تراکنش‌های بین‌زنجیره‌ای را تنها با یک اقدام کاربر امکان‌پذیر می‌سازند.
معماری کازموس
شبکه کازموس از سه لایه تشکیل شده است:
- لایه اپلیکیشن (Application Layer)
- لایه اجماع (Consensus Layer)
- لایه شبکه (Networking Layer)
کازموس از تیندرمینت BFT در لایه‌های اجماع و شبکه استفاده می‌کند و در لایه اپلیکیشن از Cosmos SDK به‌عنوان ابزاری برای توسعه بهره می‌برد. این شبکه با استفاده از ابزارهای متن‌باز، این سه لایه را به یکدیگر متصل می‌کند و محیطی امن برای توسعه اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز (دپ‌ها) فراهم می‌آورد.
تحمل خطای بیزانسی تیندرمینت (BFT)
ابزارهای Cosmos SDK به‌صورت پیش‌فرض از تیندرمینت BFT استفاده می‌کنند. این پروتکل اجماع اثبات سهام (PoS) به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد تا بدون نیاز به کدنویسی از ابتدا، بلاک‌چین‌های خود را ایجاد کنند، زیرا لایه‌های شبکه و اجماع در یک موتور یکپارچه و عمومی بسته‌بندی شده‌اند. این سیستم از پروتکل رابط بلاک‌چین اپلیکیشن (ABCI) برای اتصال به برنامه‌ها، اعتبارسنجی تراکنش‌ها و اجرای بلاک‌ها بهره می‌برد.
تیندرمینت BFT از طریق یک پروتکل مبتنی بر سوکت به نام رابط بلاک‌چین اپلیکیشن (ABCI) به برنامه‌ها متصل می‌شود. این ویژگی امکان استفاده از هر زبان برنامه‌نویسی را فراهم می‌کند، به همین دلیل توسعه‌دهندگان می‌توانند تمرکز خود را صرفاً بر ساخت اپلیکیشن‌ها قرار دهند.
اعتبارسنج‌هادر پروتکل تیندرمینت، هر نود می‌تواند دارای قدرت رأی‌دهی صفر یا مثبت باشد. نودهایی که قدرت رأی‌دهی مثبت دارند، ولیدیتور نامیده می‌شوند و می‌توانند با رأی‌گیری درباره بلاک بعدی در پروتکل اجماع مشارکت کنند. قدرت رأی‌دهی اعتبارسنج‌ها می‌تواند در زمان راه‌اندازی شبکه (Genesis) تعیین شود یا بعداً تغییر یابد.
اجماع
پروتکل تیندرمینت BFT شامل مجموعه‌ای از اعتبارسنج‌ها است که با کلید عمومی شناسایی می‌شوند و برای رسیدن به اجماع در مورد هر بلاک رأی‌گیری می‌کنند. در هر دور رأی‌گیری، یک پیشنهاددهنده (Proposer) به‌صورت تناسبی با قدرت رأی‌دهی خود انتخاب می‌شود تا بلاک پیشنهادی را ارائه کند.
Cosmos SDK
Cosmos SDK یک چارچوب عمومی و ماژولار است که توسعه برنامه‌های غیرمتمرکز (دپ‌ها) بر پایه تیندرمینت BFT را تسهیل می‌کند. این فریم‌ورک بر اساس اصول ماژولار بودن و امنیت مبتنی بر قابلیت‌ها طراحی شده است.
Cosmos SDK به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد تا زبان برنامه‌نویسی موردنظر خود را برای ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز انتخاب کنند. یکی از ماژول‌های مهم در این فریم‌ورک، CosmWasm است که امکان اجرای بایت‌کد WebAssembly را فراهم می‌کند.
کازموس هاب
کازموس هاب بلاک‌چین مرکزی در اکوسیستم کازموس است که به‌عنوان یک دفتر کل توزیع‌شده چنددارایی عمل می‌کند و توکن‌های مختلف را در خود نگه می‌دارد. انتقال توکن‌ها بین بلاک‌چین‌های مختلف (که در کازموس به‌عنوان زون یا منطقه شناخته می‌شوند) از طریق یک بسته ویژه IBC به نام "بسته کوین" (Coin Packet) انجام می‌شود. در این فرآیند، تراکنش‌ها توسط فرستنده، هاب، و بلاک‌چین گیرنده تأیید و اجرا می‌شوند.
ارتباط بین‌زنجیره‌ای (IBC)
IBC یک پروتکل ارتباطی است که انتقال پیام‌ها و تبادل داده بین بلاک‌چین‌های ناهمگون را ممکن می‌سازد و این زنجیره‌ها را به کازموس هاب متصل می‌کند.
توکن ATOM
ATOM توکن اصلی مورد استفاده در کازموس هاب است. دارندگان این توکن می‌توانند ATOM خود را به اعتبارسنج‌ها اختصاص دهند. اعتبارسنج‌ها در تأمین امنیت و حاکمیت بلاک‌چین نقش دارند و در مقابل، دارندگان توکن می‌توانند از طریق مکانیزم اثبات سهام (PoS)، پاداش ATOM دریافت کنند.
اقتصاد توکنی (Tokenomics)
عرضه کل ATOM برابر با 260,906,513 توکن است. این توکن‌ها استخراج نمی‌شوند بلکه از طریق استیکینگ به دست می‌آیند. در سال ۲۰۱۷، دو مرحله فروش خصوصی و یک فروش عمومی انجام شد که مجموعاً ۱۶ میلیون دلار سرمایه جذب کرد.
توزیع توکن‌ها:
- ۸۰٪ از عرضه توکن به سرمایه‌گذاران اختصاص یافت.
- ۲۰٪ باقی‌مانده بین دو شرکت All In Bits و Interchain Foundation تقسیم شد.
مکانیزم استیکینگ و تنظیم عرضه:
- هدف کازموس این است که دو‌سوم کل عرضه ATOM در حالت استیک‌شده قرار داشته باشد.
- اگر مقدار استیکینگ بیشتر از این مقدار شود، میزان انتشار توکن کاهش می‌یابد تا نقدینگی کافی در شبکه حفظ شود.
- در صورتی که میزان استیکینگ کمتر از حد هدف باشد، میزان انتشار ATOM افزایش پیدا می‌کند تا نسبت موردنظر حفظ شود.
کارمزدها (Fees)
تمام کارمزدهای تراکنش‌ها به ماژول توزیع ارسال می‌شود و در ادامه بین استخر جامعه، نمایندگان، و اعتبارسنج‌ها تقسیم خواهد شد.
امنیت بین‌زنجیره‌ای و مدل کارمزد ATOM
مکانیزم Interchain Security وظیفه دارد با حفظ نسبت دو سوم استیکینگ، انگیزه‌های اقتصادی برای اعتبارسنج‌ها و نمایندگان فراهم کند. مدل کارمزد در ابتدا شامل لیستی از توکن‌های مجاز به همراه حداقل میزان کارمزد برای هر توکن خواهد بود. در نهایت، این مدل به یک حداقل کارمزد ثابت برای ATOM تبدیل می‌شود که بر اساس تقاضای شبکه به‌صورت خودکار تنظیم می‌شود.
نظرات کاربران