صندوق با نرخ بهره شناور چیست؟

صندوق با نرخ بهره شناور نوعی صندوق سرمایه‌گذاری است که در اوراق مالی با نرخ بهره متغیر سرمایه‌گذاری می‌کند. این صندوق می‌تواند یک صندوق سرمایه‌گذاری مشترک یا صندوق قابل معامله در بورس (ETF) باشد و در اوراق قرضه و بدهی‌هایی سرمایه‌گذاری می‌کند که پرداخت‌های بهره آن‌ها با توجه به نرخ بهره پایه تغییر می‌کند.

معمولاً سرمایه‌گذاری با نرخ ثابت، درآمدی پایدار و قابل پیش‌بینی دارد. اما زمانی که نرخ بهره افزایش می‌یابد، این نوع سرمایه‌گذاری از بازار عقب می‌ماند، چون سود آن ثابت می‌ماند.

صندوق‌های با نرخ بهره شناور تلاش می‌کنند تا در شرایط افزایش نرخ بهره، به سرمایه‌گذاران سود متغیری ارائه دهند.  دلیل محبوبیت این صندوق‌ها این است که سرمایه‌گذاران به دنبال افزایش بازدهی سرمایه خود هستند.

نکات مهم

• این صندوق‌ها در اوراقی سرمایه‌گذاری می‌کنند که نرخ بهره متغیری دارند.

• ممکن است شامل اوراق قرضه شرکت‌ها و وام‌هایی باشد که بانک‌ها به شرکت‌ها داده‌اند. برخی از این وام‌ها بسته‌بندی شده و در قالب صندوق به سرمایه‌گذاران عرضه می‌شوند، اما ممکن است ریسک نکول (عدم بازپرداخت) داشته باشند.

• اگرچه این صندوق‌ها در زمان افزایش نرخ بهره سود بیشتری ارائه می‌دهند، اما سرمایه‌گذاران باید قبل از خرید، ریسک‌های آن را بررسی کرده و ترکیب دارایی‌های صندوق را مطالعه کنند.

صندوق با نرخ بهره شناور چگونه کار می‌کند؟

برای صندوق‌های با نرخ بهره شناور، فرمول خاصی برای محاسبه وجود ندارد، اما این صندوق‌ها از ترکیب سرمایه‌گذاری‌های مختلف تشکیل می‌شوند. این سرمایه‌گذاری‌ها می‌توانند شامل سهام ممتاز، اوراق قرضه شرکتی و وام‌هایی با سررسید یک ماه تا پنج سال باشند. همچنین، وام‌های شرکتی و وام‌های مسکن نیز ممکن است در این صندوق‌ها گنجانده شوند.

وام‌های با نرخ بهره شناور، وام‌هایی هستند که بانک‌ها به شرکت‌ها پرداخت می‌کنند. گاهی این وام‌ها بسته‌بندی شده و به عنوان بخشی از یک صندوق در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرند. این وام‌ها مشابه اوراق بهادار مبتنی بر وام مسکن هستند که از مجموعه‌ای از وام‌های مسکن تشکیل شده‌اند و سرمایه‌گذاران می‌توانند در آن‌ها سرمایه‌گذاری کنند و از میانگین نرخ بهره موجود در صندوق سود ببرند.

وام‌های شناور به عنوان بدهی ارشد شناخته می‌شوند، یعنی در صورت ورشکستگی یک شرکت، اولویت بیشتری برای دریافت دارایی‌های آن دارند. با این حال، اصطلاح "ارشد" به معنی کیفیت اعتباری بالاتر نیست، بلکه فقط نشان می‌دهد که در صورت نکول شرکت، این بدهی‌ها در اولویت بازپرداخت قرار دارند.

صندوق‌های با نرخ بهره شناور همچنین می‌توانند شامل اوراق قرضه شناور باشند. این اوراق ابزارهای بدهی هستند که نرخ بهره آن‌ها در طول زمان تغییر می‌کند. نرخ این اوراق می‌تواند بر اساس نرخ بهره بانک مرکزی آمریکا تعیین شود، اما معمولاً شامل یک درصد اضافه (اسپرد) نیز می‌شود. با افزایش نرخ بهره، بازده این اوراق نیز افزایش می‌یابد و در نتیجه، سود صندوق‌های با نرخ بهره شناور بیشتر می‌شود.

صندوق با نرخ بهره شناور چه اطلاعاتی به ما می‌دهد؟

بزرگ‌ترین مزیت صندوق با نرخ بهره شناور این است که در مقایسه با صندوق‌ها یا اوراقی با نرخ بهره ثابت، حساسیت کمتری به تغییرات نرخ بهره دارد. این صندوق‌ها در زمان افزایش نرخ بهره برای سرمایه‌گذاران جذاب‌تر هستند، زیرا سود یا پرداخت‌های بهره آن‌ها نیز افزایش می‌یابد.

این صندوق‌ها گزینه‌ای مناسب برای بخش محافظه‌کار یا دارای درآمد ثابت در یک سبد سرمایه‌گذاری محسوب می‌شوند. یک صندوق با نرخ بهره شناور می‌تواند شامل انواع مختلفی از بدهی‌های با نرخ بهره متغیر، مانند اوراق قرضه و وام‌ها باشد. این صندوق‌ها نیز مانند سایر صندوق‌های اعتباری با اهداف متفاوتی مدیریت می‌شوند و می‌توانند بر اساس کیفیت اعتباری و مدت سرمایه‌گذاری تنظیم شوند. نرخ بهره پرداختی در این صندوق‌ها معمولاً با یک نرخ مشخص یا مجموعه‌ای از معیارها تنظیم می‌شود.

کاهش ریسک مدت‌زمان سرمایه‌گذاری
یکی از ویژگی‌های مهم این صندوق‌ها، کاهش ریسک مدت‌زمان سرمایه‌گذاری است. این ریسک زمانی ایجاد می‌شود که نرخ بهره افزایش می‌یابد، در حالی که سرمایه‌گذار هنوز در اوراق بدهی با نرخ ثابت سرمایه‌گذاری کرده و از نرخ‌های بالاتر بازار بی‌بهره می‌ماند. اما در صندوق‌های با نرخ بهره شناور، نرخ پرداختی به‌طور دوره‌ای تنظیم شده و با افزایش نرخ بهره، سود سرمایه‌گذار نیز افزایش می‌یابد.

پرداخت سود به سرمایه‌گذاران
مدیران صندوق درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری‌های آن را مدیریت کرده و سود را به سهامداران پرداخت می‌کنند. این پرداخت‌ها می‌تواند شامل درآمد بهره و سود سرمایه‌ای باشد. اغلب، این پرداخت‌ها به‌صورت ماهانه انجام می‌شود، اما بسته به شرایط، ممکن است به‌صورت سه‌ماهه، شش‌ماهه یا سالانه باشد.

تنوع‌بخشی به سرمایه‌گذاری‌ها
علاوه بر کاهش حساسیت به تغییرات نرخ بهره، این صندوق‌ها به سرمایه‌گذاران کمک می‌کنند تا سرمایه‌گذاری‌های با درآمد ثابت خود را متنوع‌تر کنند. بیشتر سبدهای اوراق قرضه شامل اوراق با نرخ ثابت هستند، اما این صندوق‌ها می‌توانند تنوع بیشتری ایجاد کنند. همچنین، سرمایه‌گذاران می‌توانند با مبلغ کمتری نسبت به خرید مستقیم اوراق یا وام‌ها، در یک سبد متنوع از اوراق و وام‌ها سرمایه‌گذاری کنند.

بررسی صندوق با نرخ بهره شناور

سرمایه‌گذاران هنگام انتخاب یک صندوق با نرخ بهره شناور باید اطمینان حاصل کنند که اوراق موجود در آن با میزان تحمل ریسک آن‌ها سازگار است. این صندوق‌ها در طیف گسترده‌ای از کیفیت اعتباری سرمایه‌گذاری می‌کنند، به‌طوری‌که سرمایه‌گذاری‌های با بازده بالا اما کیفیت اعتباری پایین، ریسک بیشتری دارند. البته، هرچه ریسک بالاتر باشد، امکان دستیابی به بازدهی بیشتر نیز وجود دارد.

نمونه‌هایی از سرمایه‌گذاری در صندوق‌های با نرخ بهره شناور

صندوق‌های با نرخ بهره شناور می‌توانند شامل هر نوع اوراقی با نرخ بهره متغیر باشند، اما معمولاً در اوراق قرضه شناور و وام‌های شناور سرمایه‌گذاری می‌کنند. در ادامه، دو نمونه از این صندوق‌ها معرفی شده‌اند.

صندوق قابل معامله در بورس FLOT

FLOT یک صندوق قابل معامله است که تلاش می‌کند عملکرد شاخص اوراق قرضه با نرخ بهره شناور کمتر از ۵ سال بارکلیز کپیتال (Barclays Capital) را دنبال کند. به بیان ساده، اوراق موجود در این صندوق سررسیدی کمتر از ۵ سال دارند، اما نرخ کوپن آن‌ها معمولاً از نرخ LIBOR یک تا سه‌ماهه به‌علاوه یک میزان اضافه‌شده (اسپرد) تشکیل شده است.

لیبور (LIBOR) نرخ بهره‌ای است که بانک‌ها برای وام دادن به یکدیگر در بازار بین‌المللی بین‌بانکی برای وام‌های کوتاه‌مدت تعیین می‌کنند. این نرخ به‌صورت روزانه بر اساس میانگین نرخ‌های ارائه‌شده توسط بانک‌های برتر جهانی محاسبه می‌شود.

صندوق FLOT شامل اوراق با درجه سرمایه‌گذاری بالا است که شامل اوراقی از گلدمن ساکس، بانک توسعه بین‌آمریکایی و مورگان استنلی می‌شود. این صندوق نسبت هزینه‌ای معادل ۰.۲۰٪ دارد و در ۱۲ ماه گذشته بازدهی ۱.۸۹٪ داشته است. همچنین، تا سپتامبر ۲۰۲۰، بیش از ۵.۷۹ تریلیون دلار دارایی تحت مدیریت داشته است.

صندوق قابل معامله در بورس IGSB

صندوق IGSB در اوراق قرضه شرکتی با درجه سرمایه‌گذاری بالا سرمایه‌گذاری می‌کند که سررسیدی بین یک تا سه سال دارند. این صندوق دارای نسبت هزینه‌ای ۰.۰۶٪ و بازدهی ۲.۶۲٪ در ۱۲ ماه گذشته است. همچنین، ۲۰.۲ میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت دارد.

تفاوت بین صندوق‌های بازار پول و صندوق‌های با نرخ بهره شناور

صندوق بازار پول نوعی صندوق سرمایه‌گذاری مشترک است که فقط در اوراق با نقدشوندگی بالا و دارای رتبه اعتباری قوی سرمایه‌گذاری می‌کند. این صندوق‌ها که به صندوق‌های سرمایه‌گذاری در بازار پول نیز معروف‌اند، بیشتر در اوراق بدهی کوتاه‌مدت با سررسید کمتر از ۱۳ ماه سرمایه‌گذاری می‌کنند و سطح نقدشوندگی بالایی با ریسک بسیار کم دارند. بااین‌حال، نرخ سود این صندوق‌ها معمولاً کمتر از صندوق‌های با نرخ بهره شناور است.

در مقابل، صندوق‌های با نرخ بهره شناور ریسک بیشتری نسبت به صندوق‌های بازار پول دارند. در حالی که صندوق‌های بازار پول در اوراق باکیفیت بالا سرمایه‌گذاری می‌کنند، صندوق‌های شناور ممکن است در اوراق با درجه اعتباری پایین‌تر، مانند وام‌ها، سرمایه‌گذاری کنند.

محدودیت‌های سرمایه‌گذاری در صندوق‌های با نرخ بهره شناور

ریسک اعتباری یکی از نگرانی‌های مهم برای سرمایه‌گذارانی است که به دنبال سود بالاتر هستند اما نمی‌خواهند ریسک زیادی را متحمل شوند. اگر بازده اوراق قرضه خزانه‌داری آمریکا پایین باشد، ممکن است صندوق‌های با نرخ بهره شناور جذاب‌تر به نظر برسند، اما اوراق خزانه‌داری از آنجایی که توسط دولت آمریکا تضمین شده‌اند، امنیت بیشتری دارند.

برخی از دارایی‌های صندوق‌های شناور ممکن است شامل اوراق قرضه شرکتی با رتبه پایین (نزدیک به اوراق بی‌ارزش) یا وام‌هایی با ریسک نکول بالا باشند. با اینکه این صندوق‌ها در دوره‌های افزایش نرخ بهره سود بیشتری ارائه می‌دهند، سرمایه‌گذاران باید ریسک‌های احتمالی را بررسی کنند و ترکیب دارایی‌های صندوق را به‌دقت مطالعه کنند.

همچنین، برخی از صندوق‌های اوراق قرضه کوتاه‌مدت در اوراق خزانه‌داری سرمایه‌گذاری می‌کنند، اما این صندوق‌ها ممکن است نرخ سود ثابت یا بازدهی کمتری نسبت به صندوق‌های با نرخ بهره شناور داشته باشند. در نتیجه، سرمایه‌گذاران باید ریسک و بازده هر نوع سرمایه‌گذاری را مقایسه کنند و سپس تصمیم بگیرند.