جستوجوی هدف چیست؟
جستوجوی هدف به فرایندی گفته میشود که در آن فقط نتیجه (یا خروجی) را میدانیم و به دنبال پیدا کردن ورودی درست برای رسیدن به آن نتیجه هستیم. این قابلیت در نرمافزارهایی مانند مایکروسافت اکسل وجود دارد.
نکات مهم:
-
جستوجوی هدف یعنی وقتی فقط خروجی را میدانیم، مقدار ورودی مناسب برای رسیدن به آن را پیدا میکنیم.
-
این کار معمولاً با استفاده از ابزار Goal Seek در نرمافزار اکسل یا روشهای «تحلیل فرضی» (What-If Analysis) انجام میشود.
-
توجه داشته باشید که این روش فقط وقتی کار میکند که تنها یک مقدار ورودی وجود داشته باشد.
درک بهتر مفهوم جستوجوی هدف
جستوجوی هدف به زبان ساده یعنی وقتی نتیجهای را میدانیم، سعی میکنیم با تغییر ورودیها، بفهمیم چه مقداری باعث رسیدن به آن نتیجه میشود. این کار معمولاً با استفاده از یک فرمول و ابزارهای نرمافزاری انجام میشود.
جستوجوی هدف یکی از ابزارهای پرکاربرد در تحلیل فرضی (What-If Analysis) است. در این نوع تحلیل، شما مقادیر سلولها را در نرمافزاری مثل اکسل تغییر میدهید تا ببینید چه اثری روی خروجی فرمولها میگذارد. در جستوجوی هدف، شما در واقع یک مقدار مشخص به عنوان خروجی دارید و میخواهید بدانید چه ورودیای باعث رسیدن به آن مقدار میشود. یعنی انگار از خودتان میپرسید: «اگر بخواهم خروجی X باشد، باید چه کاری انجام دهم؟»؛ به نوعی یک سناریوی علت و معلولی میسازید.
برای مسائل پیچیدهتر، معمولاً از نرمافزارهای صفحهگسترده مثل مایکروسافت اکسل استفاده میشود. این نرمافزار ابزاری به نام Goal Seek دارد که کمک میکند مقدار ورودی مناسب برای رسیدن به یک خروجی مشخص را پیدا کنید. مثلاً فرض کنید کسی میداند چقدر توان پرداخت ماهانه دارد (خروجی)، اما نمیداند نرخ بهره وامی که میخواهد بگیرد باید چقدر باشد (ورودی). در اینجا اکسل با جستوجوی هدف میتواند نرخ بهره مناسب را پیدا کند.
نکته مهم: ابزار Goal Seek فقط وقتی جواب میدهد که فقط یک ورودی نامعلوم وجود داشته باشد. اگر بیشتر از یک ورودی نامعلوم داشته باشید، دیگر این ابزار جواب نمیدهد. مثلاً اگر هم بخواهید مقدار وام را بدانید و هم مبلغ پرداخت ماهانه را، Goal Seek به تنهایی کمکی نمیکند. برای این کار باید از افزونهها یا روشهای پیشرفتهتری استفاده کنید.
نحوه استفاده از Goal Seek در اکسل
برای استفاده از این ابزار در اکسل، باید خروجی را داشته باشید و فقط یک ورودی مجهول باشد. مراحل کلی به این صورت است:
-
یک فایل جدید اکسل باز کنید.
-
ستونها را برچسب بزنید تا جدولتان خواناتر باشد. مثلاً ستون اول: «مبلغ وام»، ستون دوم: «مدت وام (ماه)»، ستون سوم: «نرخ بهره»، ستون چهارم: «پرداخت ماهانه».
-
مقادیر مشخصی که دارید را وارد کنید.
-
فرمول پرداخت ماهانه را وارد کنید، حتی اگر فعلاً نرخ بهره را صفر بگذارید.
-
حالا نوبت استفاده از Goal Seek است. به اکسل بگویید که میخواهید خروجی (پرداخت ماهانه) مقدار مشخصی باشد و از آن بخواهید نرخ بهرهای را پیدا کند که باعث این نتیجه میشود.
مثال واقعی از جستوجوی هدف
فرض کنید یک کارآفرین میخواهد بداند باید چقدر در ساعت درآمد داشته باشد تا در پایان سال ۱۰۰ هزار دلار درآمد داشته باشد. او عدد نهایی (۱۰۰ هزار دلار) را میداند و حالا باید برعکس حساب کند تا بفهمد اگر مثلاً ۲۰۰۰ ساعت در سال کار کند، درآمد ساعتیاش باید چقدر باشد. این دقیقاً یک نمونه از کاربرد جستوجوی هدف است: دانستن خروجی و تلاش برای رسیدن به ورودی مناسب.















نظرات کاربران