دارایی نامشهود چیست؟

دارایی نامشهود چیست؟

دارایی‌های نامشهود با دارایی‌های مشهود که دارای اشکال فیزیکی مانند ساختمان‌ها یا مبلمان اداری هستند، تفاوت دارند. برای کسب‌وکارها، یک دارایی نامشهود شامل حق اختراع، سرقفلی و مالکیت معنوی می‌شود.

نکات کلیدی

• دارایی نامشهود یک دارایی غیرفیزیکی مانند حق اختراع، برند، علامت تجاری یا حق تکثیر است.
• کسب‌وکارها می‌توانند دارایی‌های نامشهود را ایجاد یا تحصیل کنند.
• یک دارایی نامشهود مانند نام تجاری، نامحدود در نظر گرفته می‌شود.
• یک قرارداد یا توافق قانونی یک دارایی نامشهود معین است.

انواع دارایی‌های نامشهود

دارایی‌های نامشهود عموماً بلندمدت در نظر گرفته می‌شوند و ارزش آن‌ها می‌تواند با گذشت زمان افزایش یابد. یک دارایی نامشهود مانند نام تجاری می‌تواند برای موفقیت بلندمدت یک شرکت حیاتی باشد. کسب‌وکارها می‌توانند دارایی‌های نامشهود را ایجاد یا تحصیل کنند. برای مثال، یک شرکت ممکن است یک فهرست پستی از مشتریان ایجاد کند یا یک حق اختراع به ثبت برساند. این شرکت می‌تواند هزینه‌های مربوط به این فرآیند، مانند هزینه ثبت درخواست حق اختراع، استخدام وکیل و سایر هزینه‌های مربوطه را مستهلک کند.¹یک دارایی نامشهود نامحدود تا زمانی که دارنده آن به فعالیت خود ادامه می‌دهد، با او باقی می‌ماند، مانند نام تجاری. یک دارایی نامشهود معین به یک بازه زمانی محدود می‌شود، مانند یک توافق قانونی برای فعالیت تحت حق اختراع شرکت دیگر.

انواع دارایی‌های نامشهود عبارتند از:

• برند: یک برند یک کسب‌وکار را از رقبای خود متمایز می‌کند و معمولاً با یک لوگو، نماد یا نام نشان داده می‌شود. شرکت‌ها از بازاریابی، تکنیک‌های طراحی و تبلیغات برای ایجاد برند خود استفاده می‌کنند. علامت تیک نایک یا برچسب قرمز کوکاکولا دو نمونه از تکنیک‌های برندسازی هستند که به راحتی قابل تشخیص‌اند. برندها به ارزش ویژه برند یک شرکت کمک می‌کنند و به حفظ وفاداری مشتریان می‌انجامند.
• سرقفلی: هنگامی که یک شرکت، شرکت دیگری را خریداری می‌کند، دارایی‌های نامشهود مرتبط با آن معامله، سرقفلی در نظر گرفته می‌شوند. هنگامی که یک شرکت، کسب‌وکار دیگری را تصاحب می‌کند، هر مبلغی که از ارزش منصفانه دارایی‌های خالص شرکت هدف بیشتر باشد، نشان‌دهنده سرقفلی آن است. مبلغ مازاد بر ارزش دفتری شرکت هدف، سرقفلی مثبت را نتیجه می‌دهد. هر مبلغی کمتر از ارزش دفتری، سرقفلی منفی یا بدنامی است.
• مالکیت معنوی: نوعی دارایی نامشهود است که از نظر قانونی محافظت می‌شود و هیچ کسب‌وکار یا فرد دیگری نمی‌تواند از آن استفاده کند مگر اینکه توسط مالک آن مجاز شده باشد. اشکال رایج مالکیت معنوی شامل حق تکثیر، دارایی‌های دیجیتال، فرانشیز، حق اختراع، علائم تجاری و اسرار تجاری است.

مهم

هرگونه استفاده غیرمجاز از مالکیت معنوی، نقض نامیده می‌شود. این شامل استفاده، تقلید یا کپی کردن نام تجاری، لوگو یا سایر دارایی‌های نامشهود یک نهاد دیگر است.³

نحوه ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود

یک کسب‌وکار مانند کوکاکولا (KO) می‌تواند بخش زیادی از موفقیت خود را مدیون تشخیص برند خود باشد. اگرچه تشخیص برند یک دارایی فیزیکی نیست که بتوان آن را دید یا لمس کرد، اما می‌تواند تأثیر قابل توجهی در ایجاد فروش داشته باشد.دارایی‌های نامشهود هیچ ارزش دفتری ثبت‌شده‌ای ندارند. به همین دلیل، هنگامی که یک شرکت خریداری می‌شود، قیمت خرید بالاتر از ارزش دفتری دارایی‌های موجود در ترازنامه است. شرکت خریدار، مبلغ پرداختی مازاد را به عنوان یک دارایی نامشهود در ترازنامه خود ثبت می‌کند.

طبق اعلام موسسه حسابداران رسمی آمریکا (AICPA)، سه روش رایج برای ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود توسط کسب‌وکارها وجود دارد:

• روش بازار: این ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود مشابه در بازار را مقایسه می‌کند. این روش ممکن است دشوار باشد زیرا جزئیات محدودی در مورد دارایی‌های نگهداری شده توسط شرکت‌های دیگر در دسترس است.
• روش درآمد: شرکت‌ها می‌توانند از این روش زمانی استفاده کنند که دارایی‌های نامشهود آن‌ها دارای جریان نقدی باشد. برخی از روش‌های درآمدی شامل روش معافیت از حق امتیاز است که پرداخت‌های حق امتیاز احتمالی ناشی از استفاده از دارایی یا زیان درآمد اجتناب‌شده را تخمین می‌زند.
• روش هزینه: این روش بر مبنای جانشینی است و مزایای آتی بر اساس زمان یا مبلغ را در نظر نمی‌گیرد.

دارایی‌های نامشهود در مقابل دارایی‌های مشهود

دارایی‌های مشهود می‌توانند جاری یا ثابت باشند. دارایی‌های جاری به راحتی قابل استفاده و تبدیل به پول نقد هستند، مانند موجودی کالا. دارایی‌های ثابت، دارایی‌های مشهودی هستند که عمر مفید آن‌ها یک سال یا بیشتر است. کارخانه، اموال و تجهیزات (PP&E) دارایی ثابت محسوب می‌شوند.دارایی‌های مشهود رایج شامل املاک، تجهیزات، مبلمان، موجودی کالا و وسایل نقلیه است. اوراق بهادار مالی مانند سهام و اوراق قرضه نیز دارایی مشهود در نظر گرفته می‌شوند زیرا ارزش آن‌ها از مطالبات قراردادی ناشی می‌شود.برخلاف دارایی‌های نامشهود، تعیین ارزش دارایی‌های مشهود آسان‌تر است. مالک ممکن است تصمیم بگیرد یک ارزیاب استخدام کند تا ارزش منصفانه بازار (FMV) دارایی را تعیین کند یا ممکن است تصمیم بگیرد دارایی را به صورت نقدی بفروشد. یکی دیگر از روش‌های رایج ارزش‌گذاری، مقایسه آن با هزینه جایگزینی است.

چرا ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود دشوار است؟

اغلب تعیین مزایای آتی و عمر مفید یک دارایی نامشهود یا هزینه‌های مربوط به نگهداری آن دشوار است. عمر مفید یک دارایی نامشهود می‌تواند قابل شناسایی یا غیرقابل شناسایی باشد. بیشتر دارایی‌های نامشهود، دارایی‌های بلندمدت با عمر مفید بیش از یک سال در نظر گرفته می‌شوند.

ارزش ویژه برند چیست؟

ارزش ویژه برند یک دارایی نامشهود است و به ارزش افزوده‌ای اشاره دارد که یک شرکت از یک محصول شناخته‌شده به جای معادل عمومی آن به دست می‌آورد. شرکت‌ها از طریق کمپین‌های بازاریابی انبوه برای محصولات خود ارزش ویژه برند ایجاد می‌کنند.

دارایی‌های نامشهود چگونه در ترازنامه یک شرکت افشا می‌شوند؟

دارایی‌های نامشهود ایجاد شده در داخل شرکت در ترازنامه شرکت ظاهر نمی‌شوند. هنگامی که دارایی‌های نامشهود دارای ارزش و عمر مفید قابل شناسایی باشند، در ترازنامه شرکت به عنوان دارایی‌های بلندمدت به ارزش قیمت و جدول استهلاک آن‌ها ظاهر می‌شوند.

نکته پایانی

کسب‌وکارها می‌توانند هم دارایی‌های مشهود و هم دارایی‌های نامشهود داشته باشند. اگرچه دارایی‌های نامشهود قابل دیدن و لمس کردن نیستند، اما به عنوان نام‌های تجاری، لوگوها یا فهرست‌های پستی برای شرکت‌ها ارزش ایجاد می‌کنند. ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود می‌تواند دشوار باشد.