عدد گراهام چیست؟

عدد گراهام چیست؟

عدد گراهام (یا عدد بنجامین گراهام) ابزاری برای سنجش ارزش بنیادی یک سهم است که با در نظر گرفتن «سود هر سهم» (EPS) و «ارزش دفتری هر سهم» (BVPS) محاسبه می‌شود. این عدد، سقف قیمتی است که یک سرمایه‌گذار محتاط باید برای خرید یک سهم در نظر بگیرد. بر اساس این نظریه، اگر قیمت بازار سهم پایین‌تر از عدد گراهام باشد، آن سهم کمتر از ارزش واقعی‌اش قیمت‌گذاری شده و می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای سرمایه‌گذاری باشد.

نکات کلیدی:

• عدد گراهام نشان می‌دهد که حداکثر قیمت منطقی برای خرید یک سهم چقدر است.

• این مفهوم توسط بنجامین گراهام، پدر سرمایه‌گذاری ارزشی، معرفی شد.

• این عدد با استفاده از دو شاخص مهم در صورت‌های مالی یعنی سود هر سهم و ارزش دفتری هر سهم محاسبه می‌شود.

• عدد گراهام با ضریب ۲۲.۵ نرمال‌سازی می‌شود؛ این ضریب نمایانگر یک نسبت قیمت به درآمد (P/E) حداکثر ۱۵ و نسبت قیمت به ارزش دفتری (P/B) حداکثر ۱.۵ است که در نگاه گراهام ایده‌آل در نظر گرفته می‌شود.

درک عدد گراهام (Graham Number)

عدد گراهام به افتخار «بنجامین گراهام»، پدر سرمایه‌گذاری ارزشی، نام‌گذاری شده است. این عدد به‌عنوان یک ابزار کلی برای بررسی این‌که آیا یک سهم با قیمت مناسبی معامله می‌شود یا خیر، به کار می‌رود. عدد ۲۲.۵ در این محاسبه به این دلیل در نظر گرفته شده که گراهام معتقد بود نسبت قیمت به سود (P/E) نباید بیشتر از ۱۵ و نسبت قیمت به ارزش دفتری (P/B) نباید بیش از ۱.۵ باشد (یعنی: ۱۵ × ۱.۵ = ۲۲.۵).

روش جایگزین محاسبه عدد گراهام:

در واقع، این روش محاسبه معادل همان فرمول استاندارد است. چرا که:

• EPS (سود هر سهم) = سود خالص ÷ تعداد سهام

• ارزش دفتری = حقوق صاحبان سهام ÷ تعداد سهام

فرمول استاندارد عدد گراهام:

این فرمول به سرمایه‌گذار محافظه‌کار کمک می‌کند تا سقف قیمتی مناسبی برای خرید یک سهم در نظر بگیرد. اگر قیمت بازار سهم پایین‌تر از این عدد باشد، احتمال دارد سهم از نظر بنیادی «ارزشمند» و مناسب سرمایه‌گذاری باشد.

معانی اصطلاحات در فرمول عدد گراهام:

• EPS (سود هر سهم):
  سود هر سهم با تقسیم سود خالص شرکت بر تعداد سهام عادی در گردش محاسبه می‌شود. این عدد نشان می‌دهد که از سود شرکت، به هر سهم چه مقدار تعلق می‌گیرد.

• BVPS (ارزش دفتری هر سهم):
  ارزش دفتری هر سهم برابر است با حقوق صاحبان سهام قابل‌تخصیص به سهام‌داران عادی، تقسیم بر تعداد سهام در گردش. این عدد حداقل ارزش دارایی‌های یک شرکت را به ازای هر سهم نشان می‌دهد و معیاری برای سنجش ارزش دفتری شرکت به صورت سهمی است.

نکته مهم:
بر اساس دیدگاه «بنجامین گراهام»، قیمت فعلی سهام نباید بیش از یک و نیم برابر ارزش دفتری اعلام‌شده آن باشد. با این حال، اگر نسبت قیمت به سود (P/E) کمتر از ۱۵ باشد، ممکن است افزایش معقولی در نسبت قیمت به ارزش دفتری توجیه‌پذیر باشد. به‌طور کلی، ضرب این دو نسبت (P/E × P/B) نباید از عدد ۲۲.۵ بیشتر شود.

مثال از عدد گراهام

فرض کنید سود هر سهم شرکت ABC برابر با ۱.۵۰ دلار و ارزش دفتری هر سهم آن ۱۰ دلار باشد. در این صورت عدد گراهام به شکل زیر محاسبه می‌شود:

$\sqrt{22.5\times 1.5\times 10}=18.37$

یعنی حداکثر قیمتی که یک سرمایه‌گذار با رویکرد محافظه‌کارانه باید برای این سهم بپردازد، ۱۸.۳۷ دلار است. اگر قیمت سهم ABC مثلاً ۱۶ دلار باشد، خرید آن جذاب است؛ اما اگر قیمت ۱۹ دلار باشد، باید از آن اجتناب کرد.

محدودیت‌های عدد گراهام

فرمول عدد گراهام بسیاری از عوامل اساسی دیگر را نادیده می‌گیرد؛ از جمله کیفیت مدیریت، سهام‌داران عمده، شرایط صنعت، یا فضای رقابتی شرکت.

در تحلیل بنیادی (Fundamental Analysis)، تمرکز بر معیارها و شاخص‌های اقتصادی کلیدی مانند درآمد، سود، بازدهی حقوق صاحبان سهام (ROE)، حاشیه سود، و جایگاه شرکت در چرخه صنعت است. تحلیل بنیادی بر پایه بررسی صورت‌های مالی شرکت بنا شده است.

یکی از مشهورترین تحلیل‌گران بنیادی تاریخ، «وارن بافت» است که به‌خاطر موفقیت‌های بزرگش در استفاده از این رویکرد شهرت جهانی دارد. او شاگرد و همکار «بنجامین گراهام» بوده است. تحلیل بنیادی در واقع رویکردی مخالف با تحلیل تکنیکال است.

عدد گراهام مناسب چیست؟

عدد گراهام همیشه سقف قیمتی را نشان می‌دهد که یک سرمایه‌گذار ارزشی باید برای یک سهم بپردازد. بنابراین، اگر قیمت واقعی سهم کمتر از این عدد باشد، آن سهم می‌تواند یک فرصت خرید مناسب تلقی شود.

عدد گراهام در سرمایه‌گذاری ارزشی چگونه عمل می‌کند؟

عدد گراهام با در نظر گرفتن سود و ارزش دفتری هر سهم، و نرمال‌سازی آن بر مبنای نسبت‌های معقول حداکثری برای سرمایه‌گذاران ارزشی (یعنی P/E حداکثر ۱۵ و P/B حداکثر ۱.۵)، به ارزیابی کلی از ارزش واقعی یک سهم می‌رسد.

بنجامین گراهام که بود؟

بنجامین گراهام از بنیان‌گذاران مکتب سرمایه‌گذاری ارزشی و معلم بسیاری از سرمایه‌گذاران برجسته مانند وارن بافت است. او با بررسی دقیق صورت‌های مالی شرکت‌ها، به دنبال یافتن سهام‌هایی با ارزش واقعی بیشتر از قیمت بازار آن‌ها بود. کتاب معروف او با عنوان «تفسیر صورت‌های مالی» یکی از منابع پایه‌ای برای سرمایه‌گذاری ارزشی محسوب می‌شود.

جمع‌بندی

عدد گراهام ابزاری برای سنجش ارزش بنیادی سهام است که سود هر سهم (EPS) و ارزش دفتری هر سهم (BVPS) را در نظر می‌گیرد. این عدد، سقف قیمتی را مشخص می‌کند که یک سرمایه‌گذار محافظه‌کار باید برای سهم پرداخت کند. اگر قیمت سهم کمتر از عدد گراهام باشد، احتمالاً آن سهم کمتر از ارزش واقعی قیمت‌گذاری شده و گزینه‌ای مناسب برای سرمایه‌گذاری خواهد بود.