به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز فعال‌سازی احتمالی مکانیزم ماشه در شرایطی مطرح شده که برخی نشانه‌ها از تمایل به ازسرگیری مذاکرات میان ایران، اروپا و آمریکا وجود دارد.
در چنین فضایی، تحلیل‌گران توصیه می‌کنند که طرفین با بهره‌گیری از کانال‌های دیپلماتیک، از ورود به چرخه جدیدی از تنش‌های بلندمدت جلوگیری کنند؛ چراکه بازگشت تحریم‌ها، فارغ از ماهیت سیاسی، تأثیری بلندمدت بر فضای اقتصادی، بازرگانی و سرمایه‌گذاری خواهد داشت.
سازوکار ماشه چطور عمل می‌کند؟
بر اساس برجام، در صورت اعلام نارضایتی از پایبندی ایران به تعهدات، اروپا می‌تواند شکایتی به کمیسیون مشترک ارائه دهد. اگر در مراحل بررسی، مسئله حل نشود، موضوع به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع می‌شود. در آنجا اگر طی ۳۰ روز قطعنامه‌ای برای ادامه تعلیق تحریم‌ها تصویب نشود، تحریم‌های بین‌المللی به صورت خودکار بازمی‌گردند. نکته مهم آن است که هیچ کشوری از جمله چین و روسیه نمی‌تواند این روند را وتو کند.
در عمل، بازگشت تحریم‌ها می‌تواند مسیر مبادلات بانکی ایران، واردات فناوری هسته‌ای و همکاری‌های اقتصادی را به‌شدت محدود کند؛ هرچند به‌گفته کارشناسان، صادرات نفت ایران احتمالاً فوراً متوقف نخواهد شد.
تهران در مسیر خروج از معاهده NPT؟
در واکنش به این تهدید، مقامات ایرانی هشدار داده‌اند که فعال‌سازی مکانیزم ماشه می‌تواند پایانی بر نقش اروپا در پرونده هسته‌ای باشد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، این اقدام را «نقطه‌ای تاریک در روابط ایران و اروپا» خوانده که ممکن است «هیچ‌گاه ترمیم نشود».
تحلیل‌گران معتقدند ایران در پاسخ به این اقدام، احتمالاً به راهبرد «ابهام هسته‌ای» متوسل خواهد شد؛ به‌گونه‌ای که فعالیت‌های هسته‌ای به مراکز کوچک و پراکنده منتقل شود و چشم ناظران بین‌المللی به روی آن بسته شود. این سیاست می‌تواند بازدارندگی بیشتری برای ایران به همراه داشته باشد، اما سطح تنش در منطقه و جهان را نیز افزایش خواهد داد.
بازی در زمین خاکستری؛ اهرم‌های جدید ایران
تهران در حال آماده‌سازی زمین بازی خود است: از تهدید به خروج از ان‌پی‌تی گرفته تا استفاده از ظرفیت‌های ژئوپلیتیک برای ایجاد تأخیر در اجرای سازوکار ماشه. در این مسیر، ایران می‌کوشد با تکیه بر ریاست دوره‌ای روسیه و پاکستان بر شورای امنیت در ماه‌های آینده، روند رأی‌گیری را به تأخیر بیندازد تا ضرب‌الاجل اروپا در ۱۸ اکتبر بی‌نتیجه بماند.
همچنین، برخی محافل امنیتی از احتمال آغاز بازی پرریسک ایران در «محدوده خاکستری» سخن می‌گویند؛ جایی که منافع غرب در حوزه انرژی و کشتیرانی به‌صورت غیرمستقیم تهدید می‌شود، اما مسئولیت رسمی آن با تهران نیست. این سیاست می‌تواند فشار جهانی را از دوش ایران برداشته و آن را متوجه متحدان رژیم صهیونیستی کند.
شمارش معکوس تا بن‌بست؟
اکنون همه طرف‌ها دست روی ماشه گذاشته‌اند. اروپا با هدف بازگرداندن اهرم فشار خود، ایران با تهدید به خروج از سازوکارهای بین‌المللی، و اسرائیل با تکیه بر همراهی غرب، تلاش دارد موازنه جدیدی در منطقه ایجاد کند. اما در این میدان، هر اشتباه محاسباتی می‌تواند راه بازگشت به دیپلماسی را برای همیشه مسدود کند.
نظرات کاربران