به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز بازار ارز ایران بار دیگر در مسیر صعودی قرار گرفته است؛ اما این بار نه با جهش‌های انفجاری و هیجانی، بلکه با گام‌هایی آهسته، اما پیوسته و نگران‌کننده. دلار که در هفته‌های اخیر در حوالی کانال ۹۰ هزار تومان نوسان می‌کرد، حالا به بالای ۹۱ هزار تومان رسیده و برخی پیش‌بینی‌ها از احتمال عبور آن از مرز روانی ۹۲ هزار تومان حکایت دارد.
این افزایش تدریجی، ظاهراً حاصل تک‌رویداد خاصی نیست، بلکه بازتاب مجموعه‌ای از متغیرهای سیاسی، پولی و روانی است که هم‌زمان بر بازار اثر گذاشته‌اند. حالا پرسش اصلی این است: چرا قیمت دلار گران شده؟ و آیا این روند ادامه‌دار خواهد بود؟
اثر سیاست‌های پولی؛ تورم مزمن و ناترازی بانکی در خدمت جهش نرخ ارز
یکی از مهم‌ترین موتورهای محرک رشد اخیر قیمت دلار، بازگشت آهسته اما محسوس انتظارات تورمی در اقتصاد ایران است. این بازگشت، نه از دل تحولات بیرونی، بلکه از درون ساختار اقتصاد و ناکارآمدی در سیاست‌گذاری پولی و مالی بیرون زده است.
در روزهای گذشته، اظهارات مقام‌های رسمی بار دیگر مسئله ناترازی نظام بانکی را در مرکز توجه قرار داد. محمدرضا فرزین، رئیس کل بانک مرکزی، صراحتاً تأکید کرد که بخش قابل‌توجهی از مشکلات نقدینگی در کشور ناشی از اضافه‌برداشت بانک‌ها از منابع بانک مرکزی است؛ فرآیندی که مستقیماً منجر به رشد پایه پولی، افزایش نقدینگی و به‌تبع آن، شتاب تورم می‌شود.
از سوی دیگر، سهم ۱۰ درصدی ناترازی بانکی در تورم ۴۰ درصدی کشور، همان‌طور که محمدرضا ابراهیمی اشاره کرده، نشان می‌دهد که اگر چاره‌ای ساختاری برای کنترل نقدینگی و بدهی دولت به بانک‌ها اندیشیده نشود، اقتصاد ایران همچنان در معرض فشارهای تورمی مداوم قرار خواهد گرفت.
این تورم مزمن، عملاً دلار را به پناهگاه دارایی تبدیل کرده است؛ جایی که بازیگران اقتصادی برای حفظ ارزش پول خود، حتی بدون نیت سوداگری، ناچار به ورود می‌شوند. در چنین شرایطی، حتی در نبود شوک‌های ژئوپلیتیکی، تنها ناامیدی از اصلاحات مالی و تداوم روندهای فعلی کافی است تا دلار به مسیر صعودی خود ادامه دهد.
دیپلماسی بلاتکلیف و سایه تهدیدها؛ بازار ارز در تله بی‌اعتمادی
در کنار دلایل اقتصادی، آنچه به رشد تدریجی و مقاوم نرخ دلار در روزهای اخیر شتاب داده، بازتاب ناآرامی‌های دیپلماتیک و بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی در معادلات بازار ارز است.
نخست، بن‌بست فعلی در گفت‌وگوهای هسته‌ای ایران و غرب به‌ویژه توقف رایزنی‌ها با آمریکا و ابهام در نتیجه مذاکرات با تروئیکای اروپایی، مهم‌ترین منبع نااطمینانی در ذهن معامله‌گران ارز محسوب می‌شود. این وضعیت، به‌جای کاهش تنش‌ها، فضای روانی بازار را به سمت محافظه‌کاری و تقاضای احتیاطی برای دلار سوق داده است.
افزون بر آن، احتمال فعال‌سازی مکانیسم ماشه از سوی اروپا به‌مثابه شمشیری بر سر بازار ارز ایران معلق مانده است؛ تهدیدی که در صورت عملیاتی شدن، می‌تواند تحریم‌های چندجانبه شورای امنیت را مجدداً احیا کرده و بر عمق فشارهای خارجی بیفزاید. حتی اگر این تهدید در عمل به سرانجام نرسد، اثر روانی بالقوه آن برای شکل‌گیری موج خرید در بازار آزاد کفایت می‌کند.
در این میان، علیرغم برخی سیگنال‌های مثبت نظیر کاهش سطح تنش‌های نظامی یا ازسرگیری پروازهای خارجی، بازار ارز در شرایط فعلی بیشتر به تحرکات دیپلماتیک بی‌نتیجه واکنش نشان می‌دهد تا امید به گشایش. نتیجه این وضعیت، تثبیت دلار در کانال ۹۰ هزار تومان و خیز آرام آن به سمت سطوح بالاتر بوده است؛ روندی که بیش از هر چیز ناشی از بی‌اعتمادی عمیق نسبت به آینده روابط خارجی و تداوم شرایط فعلی است.
تحلیل تکنیکال دلار؛ آیا سقف جدید در راه است؟
دلار در بازار آزاد طی روزهای اخیر با گام‌هایی محتاط اما پیوسته از مرز ۹۰ هزار تومان عبور کرده و در آخرین معاملات، در محدوده ۹۱ هزار و ۲۵۰ تومان تثبیت شده است. این سطح که در گذشته به‌عنوان مقاومت روانی تلقی می‌شد، اکنون به خط مبنای جدید بازار تبدیل شده است.
بر اساس تحلیل‌های تکنیکال، مهم‌ترین مقاومت پیش روی بازار در حال حاضر محدوده ۹۱ هزار و ۵۰۰ تومان است. اگر این سطح با حجم معاملات قابل‌توجهی شکسته شود، فعالان بازار هدف بعدی را کانال ۹۲ هزار تومان می‌دانند؛ محدوده‌ای که از منظر روانی و تکنیکال، می‌تواند فاز تازه‌ای از نوسانات را کلید بزند.
در طرف مقابل، نخستین سطح حمایت در کوتاه‌مدت، ۹۰ هزار و ۳۰۰ تومان برآورد می‌شود. از دست رفتن این سطح می‌تواند سیگنال ضعف بازار باشد و سناریوی اصلاح قیمتی را فعال کند. در این حالت، حمایت کلیدی بعدی در حوالی ۸۹ هزار و ۸۰۰ تومان قرار دارد که نقطه‌ای تعیین‌کننده در ادامه مسیر بازار تلقی می‌شود.
با توجه به روند فعلی، بازار نه با جهش‌های تند و لحظه‌ای، بلکه با نوعی خزش تدریجی صعودی روبه‌روست. این الگو معمولاً نشانه‌ای از حضور فشارهای متراکم و انتظارات انباشته در بازار است؛ عواملی که در صورت عدم مهار، می‌توانند به جهش‌های بعدی منجر شوند.
چشم‌انداز پیش‌رو دلار
برآیند داده‌های اقتصادی و سیاسی در روزهای اخیر، تصویری نگران‌کننده از پایداری وضعیت فعلی بازار ارز ترسیم می‌کند. گرچه شتاب افزایش نرخ دلار به‌اندازه اسفند یا فروردین گذشته نیست، اما ویژگی مهم موج فعلی، پیوستگی صعودی با پشتوانه روانی و ساختاری است.
در میان تمام عوامل، بازگشت انتظارات تورمی و ضعف سیاست پولی در مهار ناترازی بانکی، نقش پررنگ‌تری در جهش آرام قیمت دلار ایفا کرده‌اند. آنچه در ظاهر به‌صورت یک افزایش روزانه چند صد تومانی دیده می‌شود، در واقع حاصل تداوم چندگانه‌ای از ناپایداری بودجه‌ای، اضافه برداشت‌های بانکی، تزلزل در سیاست‌گذاری و کاهش اعتماد عمومی است.
از سوی دیگر، بی‌سرانجامی مذاکرات هسته‌ای و سایه مکانیسم ماشه باعث شده بازار نسبت به گشایش‌های احتمالی نیز بی‌اعتنا باشد؛ تا جایی که حتی اخبار مثبت مانند کاهش تنش نظامی یا رشد پروازهای خارجی نیز نتوانسته‌اند بازگشتی معنادار ایجاد کنند.
از منظر تکنیکال، دلار در آستانه مقاومت روانی ۹۱,۵۰۰ تومان قرار دارد؛ مقاومتی که اگر شکسته شود، مسیر صعودی به سمت کانال ۹۲ هزار تومان باز خواهد شد. اما در صورت عدم عبور، احتمال اصلاح به سمت ۹۰,۳۰۰ یا حتی ۸۹,۸۰۰ تومان وجود دارد.
نتیجه‌گیری کلیدی این است که قیمت دلار نه به دلیل یک اتفاق خاص، بلکه به علت ترکیب ممتدی از عوامل بنیادین، ساختاری و روانی افزایش یافته و مادامی که تغییری جدی در یکی از این متغیرها ایجاد نشود، نباید انتظار بازگشت معنادار یا ثبات واقعی را داشت.
نظرات کاربران