طلا و نقره، در همهمه سیاست و اقتصاد

1. واکنش بازار به تعرفه‌های هدفمند ترامپ بر فلزات

دونالد ترامپ در تصمیمی هدفمند، سیاست تعرفه‌ای متفاوتی برای انواع فلزات اعمال کرد. در حالی که مس تصفیه‌شده از تعرفه 50 درصدی معاف شد، محصولات نیمه تمام مسی و کالاهای سنگین مسی مشمول این تعرفه باقی ماندند. این تصمیم باعث ایجاد نوسانات شدید در بازار مس شد - قیمت آتی مس در بورس لندن ابتدا 19 درصد سقوط کرد اما پس از اعلام معافیت، بخشی از زیان را جبران نمود. تحلیلگران معتقدند این سیاست هدفمند نشان می‌دهد دولت آمریکا قصد دارد ضمن حمایت از صنایع داخلی، از شوک به زنجیره تأمین جلوگیری کند. با این حال، اثرات این تصمیم بر قیمت مس در هفته‌های آینده همچنان نامشخص است، چرا که بازار در حال ارزیابی تأثیر بلندمدت این سیاست بر عرضه 

2. موج جدید تعرفه‌های تجاری ترامپ و پیامدهای آن

دونالد ترامپ در اقدامی جنجالی، دستور اجرایی جدیدی برای اعمال تعرفه‌های تجاری صادر کرد که از 7 آگوست به اجرا درمی‌آمد. این سیستم تعرفه‌ای پیچیده، کشورها را بر اساس تراز تجاری با آمریکا به دو گروه تقسیم می‌کرد: کشورهای دارای مازاد تجاری با تعرفه 10% و کشورهای دارای کسری تجاری با حداقل تعرفه 15%. جالب توجه بود که برخی کشورها مانند کانادا با تعرفه 35% و هند با تعرفه 25% مواجه شدند. این تصمیم به ویژه برای صنایعی مانند خودروسازی که به زنجیره تأمین جهانی وابسته هستند، چالش‌برانگیز بود. از دیدگاه بازار طلا، این تعرفه‌ها از یک سو با افزایش عدم اطمینان، تقاضا برای طلا به عنوان پناهگاه امن را افزایش می‌داد و از سوی دیگر با ایجاد تورم وارداتی، امکان کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو را کاهش می‌داد.

3. شکست مذاکرات تجاری چین و آمریکا و تاثیر آن بر بازارها

آخرین دور مذاکرات تجاری بین دو اقتصاد بزرگ جهان در شرایطی به پایان رسید که هیچ توافقی حاصل نشد. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در بیانیه‌ای اعلام کرد که تمدید آتش‌بس 90 روزه فعلی کاملاً به تصمیم شخص ترامپ بستگی دارد. این بن‌بست تجاری باعث افزایش ریسک‌گریزی در بازارهای جهانی شده بود، چرا که سرمایه‌گذاران نگران تشدید جنگ تجاری و پیامدهای منفی آن بر رشد اقتصادی جهانی بودند. در چنین شرایطی، تقاضا برای دارایی‌های پرریسک کاهش یافته و تمایل به سرمایه‌گذاری در طلا به عنوان دارایی امن افزایش پیدا کرده بود. تحلیلگران هشدار می‌دادند که در صورت تشدید تنش‌ها در ماه‌های آینده، ممکن است شاهد رشد بیشتر قیمت طلا باشیم.

4. تقویت بی‌سابقه دلار آمریکا و پیامدهای آن برای فلزات

شاخص دلار آمریکا (DXY) در این هفته به بالاترین سطح از اواخر ماه مه 2025 رسید و در مسیر ثبت بهترین عملکرد هفتگی خود در تقریباً سه سال گذشته قرار گرفت. این رشد چشمگیر عمدتاً تحت تأثیر سه عامل بود: 1) گزارش رشد قوی تولید ناخالص داخلی آمریکا در سه‌ماهه دوم (3% رشد سالانه)، 2) افزایش شاخص تورم PCE به 2.6%، و 3) اظهارات محتاطانه جروم پاول درباره کاهش نرخ بهره. تقویت دلار دو اثر متضاد بر بازار طلا داشت: از یک سو با گران‌تر کردن طلا برای خریداران خارجی، تقاضا را کاهش می‌داد و از سوی دیگر با ایجاد فشار تورمی، امکان کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو را محدود می‌کرد. این تناقض باعث شده بود طلا نتواند از تمام پتانسیل صعودی خود استفاده کند.

5. اظهارات کلیدی جروم پاول و تغییر انتظارات بازار

جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، در کنفرانس مطبوعاتی پس از نشست سیاستی چهارشنبه، بازارها را با اظهارات محتاطانه خود شوکه کرد. وی ضمن تأکید بر اینکه برای اظهار نظر در مورد کاهش نرخ بهره در سپتامبر بسیار زود است، خاطرنشان کرد که سیاست پولی فعلی در جایگاه مناسبی برای مدیریت تورم و عدم قطعیت‌های تجاری قرار دارد. این اظهارات باعث شد احتمال کاهش نرخ بهره در سپتامبر در ابزار نظارت بر نرخ گروه CME از حدود 60% به 38% کاهش یابد. بلافاصله پس از این سخنان، قیمت طلا با کاهشی حدود 1% مواجه شد و به پایین‌ترین سطح چهار هفته اخیر (زیر 3300 دلار) رسید. بسیاری از تحلیلگران معتقد بودند این موضع گیری فدرال رزرو ممکن است موقتی باشد و با انتشار گزارش‌های اقتصادی ضعیف‌تر تغییر کند.

6. گزارش رشد قوی تولید ناخالص داخلی آمریکا

اداره تحلیل اقتصادی آمریکا (BEA) اعلام کرد که اقتصاد این کشور در سه‌ماهه دوم سال 2025 با نرخ سالانه 3% رشد کرده است. این رقم نه تنها بسیار بالاتر از پیش‌بینی تحلیلگران (2.4%) بود، بلکه بهبود چشمگیری نسبت به انقباض 0.5% سه‌ماهه اول نشان می‌داد. جزئیات گزارش حاکی از آن بود که این رشد عمدتاً ناشی از افزایش مصرف خانوارها و سرمایه‌گذاری کسب‌وکارها بوده است. چنین گزارشی از یک سو موجب تقویت دلار شد و از سوی دیگر این تصور را ایجاد کرد که اقتصاد آمریکا ممکن است بدون نیاز به کاهش سریع نرخ بهره به رشد خود ادامه دهد. هر دوی این عوامل فشار نزولی بر قیمت طلا وارد کردند. با این حال، برخی اقتصاددانان هشدار دادند که این رشد ممکن است پایدار نباشد، به ویژه با توجه به نشانه‌های ضعف در بازار کار که بعداً در گزارش NFP آشکار شد.

7. افزایش نگران‌کننده شاخص تورم PCE

گزارش شاخص قیمت هزینه‌های مصرف شخصی (PCE) که معیار مورد علاقه فدرال رزرو برای سنجش تورم است، افزایش نگران‌کننده‌ای را نشان داد. شاخص اصلی PCE در ماه ژوئن به 2.6% رسید که نسبت به ماه قبل (2.4%) افزایش داشت. حتی نگران‌کننده‌تر، شاخص اصلی PCE (که قیمت‌های متغیر مواد غذایی و انرژی را حذف می‌کند) با رقم 2.8% از پیش‌بینی تحلیلگران (2.7%) فراتر رفت. این ارقام نشان می‌داد که فشارهای تورمی در اقتصاد آمریکا همچنان قوی است و فدرال رزرو را در معضلی قرار داده بود: از یک سو نشانه‌های ضعف در بازار کار و از سوی دیگر تورم بالاتر از هدف. چنین شرایطی معمولاً برای طلا چالش‌برانگیز است، چرا که همزمان هم از تقویت دلار (ناشی از تورم بالا) و هم از کاهش انتظارات برای کاهش نرخ بهره رنج می‌برد.

8. عملکرد ضعیف نقره در سایه تقویت دلار

قیمت نقره در جلسه معاملاتی اروپا در روز جمعه با 0.5% کاهش به حدود 36.50 دلار در هر اونس رسید. این فلز گرانبها تحت فشار دو عامل اصلی قرار داشت: اولاً، تایید توافق‌های تجاری بین آمریکا و شرکای اصلی مانند ژاپن و اتحادیه اروپا، ریسک‌پذیری بازار را افزایش داده و تقاضا برای دارایی‌های امن مانند نقره را کاهش داده بود. ثانیاً، تقویت قابل توجه دلار آمریکا که قیمت نقره را برای دارندگان سایر ارزها گران‌تر کرده بود. شاخص دلار (DXY) در این هفته به حدود 100.00 رسیده بود که بالاترین سطح در دو ماه اخیر محسوب می‌شد. از دیدگاه فنی، بسیاری از تحلیلگران معتقد بودند نقره ممکن است در صورت تداوم این روند، به سطح حمایتی مهم 36.00 دلار آزمایش کند.

9. نوسانات شدید قیمت مس و معافیت‌های تعرفه‌ای

بازار مس در این هفته شاهد نوسانات بی‌سابقه‌ای بود. قیمت آتی مس در بورس فلزات لندن (LME) با 0.1% افزایش به 9621.25 دلار در هر تن رسید، در حالی که قیمت آتی مس ایالات متحده با 1% افزایش به 4.3985 دلار در هر پوند رسید. این افزایش قیمت عمدتاً پس از آن رخ داد که ترامپ اعلام کرد مس تصفیه شده از تعرفه 50%ی جدید معاف خواهد بود. با این حال، محصولات نیمه تمام مسی و کالاهای سنگین مسی مشمول این تعرفه می‌شدند. این تصمیم باعث شد قیمت مس در روز چهارشنبه 19% کاهش یابد، اما پس از اعلام معافیت، بخشی از ضررها جبران شد. تحلیلگران هشدار می‌دادند که این نوسانات ممکن است در هفته‌های آینده نیز ادامه یابد، چرا که بازار به دنبال تعدیل خود با شرایط جدید تجاری است.

10. فشار فروش بر پلاتین ادامه دارد

قیمت آتی پلاتین در این هفته با 1.6% کاهش به 1278.60 دلار در هر اونس رسید. این فلز گرانبها تحت فشار چندین عامل قرار داشت: کاهش تقاضای صنعتی به ویژه از بخش خودروسازی، روند نزولی کلی فلزات گرانبها در سایه تقویت دلار، و جریان‌های خروجی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر پلاتین. بسیاری از تحلیلگران معتقد بودند پلاتین ممکن است در صورت تداوم این روند، به سطح حمایتی مهم 1250 دلار آزمایش کند. با این حال، برخی گزارش‌ها از بهبود تقاضای صنعتی در چین ممکن است در هفته‌های آینده از فشار فروش بکاهد.

11. واکنش شدید طلا به گزارش ضعیف NFP

پس از انتشار گزارش اشتغال آمریکا در روز جمعه، قیمت طلا واکنش شدیدی نشان داد. برخلاف پیش‌بینی‌های ایجاد 110 هزار شغل جدید، اقتصاد آمریکا تنها 73 هزار شغل در ماه ژوئیه ایجاد کرده بود. حتی مهم‌تر از آن، داده‌های دو ماه گذشته جمعاً 258 هزار شغل کاهش یافته بود. این گزارش ضعیف بلافاصله انتظارات بازار را تغییر داد و قیمت طلا در عرض دقایق اولیه حدود 30 دلار جهش کرد. احتمال کاهش نرخ بهره در سپتامبر در ابزار CME FedWatch از 38% به 92% افزایش یافت. این تغییر سریع انتظارات، همراه با تضعیف نسبی دلار، به طلا کمک کرد تا از پایین‌ترین سطح یک ماهه خود بازگردد.

12. بازنگری چشمگیر داده‌های اشتغال و پیامدهای آن

اداره آمار کار آمریکا (BLS) در گزارش خود دو اصلاح عمده در داده‌های اشتغال ماه‌های مه و ژوئن اعلام کرد. بر اساس این بازنگری، افزایش مشاغل ماه مه از 190 هزار به 140 هزار و ماه ژوئن از 147 هزار به 73 هزار کاهش یافته بود. این به معنای کاهش مجموعاً 258 هزار شغلی نسبت به گزارش‌های قبلی بود. چنین اصلاح گسترده‌ای (بزرگترین از سال 2020) نه تنها اعتبار داده‌های قبلی را زیر سؤال برد، بلکه نشان می‌داد بازار کار آمریکا بسیار ضعیف‌تر از تصور اولیه بوده است. این شوک آماری یکی از عوامل اصلی تغییر انتظارات بازار درباره سیاست‌های فدرال رزرو بود و بسیاری از تحلیلگران را به این باور رساند که فدرال رزرو در نشست سپتامبر چاره‌ای جز کاهش نرخ بهره نخواهد داشت.

13. جزئیات تعرفه‌های اختصاصی ترامپ بر کشورهای مختلف

سیستم تعرفه‌ای جدید ترامپ کشورها را به صورت نامتوازن تحت تأثیر قرار داده بود. کانادا به عنوان دومین شریک تجاری بزرگ آمریکا با افزایش تعرفه از 25% به 35% مواجه شد که عمدتاً به دلیل مسائل مربوط به قاچاق مواد مخدر عنوان شده بود. هند با تعرفه 25%، تایوان با 20%، آفریقای جنوبی با 30% و سوئیس با 39% مواجه شدند. این ناهمگونی در تعرفه‌ها موجب ایجاد بی‌ثباتی در زنجیره تأمین جهانی شده و هزینه‌های تولید را افزایش داده بود. از دیدگاه طلا، این وضعیت دوگانه عمل می‌کرد: از یک سو رشد اقتصادی را کند می‌کرد (مثبت برای طلا) و از سوی دیگر تورم وارداتی را افزایش می‌داد (منفی برای طلا). نتیجه نهایی این بود که طلا در شرایط فعلی هم به عنوان پوشش ضد تورمی و هم به عنوان پناهگاه امن مورد توجه قرار گرفته بود.

14. عملکرد هفتگی فلزات و روندهای کلیدی

در پایان هفته، طلای نقطه‌ای با 0.1% کاهش به 3346 دلار در هر اونس رسیده بود و سومین کاهش هفتگی متوالی را ثبت می‌کرد. در مقابل، شاخص دلار بهترین عملکرد هفتگی خود در سه سال گذشته را نشان می‌داد. نقره با 0.5% کاهش به 36.50 دلار رسیده بود، در حالی که پلاتین کاهش 1.6%ی را تجربه کرده بود. تنها فلز مثبت هفته مس بود که پس از معافیت از تعرفه‌ها، رشد 1%ی داشت. این عملکرد متفاوت فلزات نشان می‌داد که چگونه عوامل مختلف از سیاست پولی گرفته تا تصمیمات تجاری می‌توانند بازارها را تحت تأثیر قرار دهند.

15. چشم‌انداز بازار فلزات در هفته آینده

تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند طلا در کوتاه‌مدت در محدوده 3300 تا 3400 دلار نوسان کند. از یک سو، احتمال کاهش نرخ بهره در سپتامبر و تداوم تنش‌های تجاری از عوامل صعودی هستند و از سوی دیگر، تقویت دلار و تورم بالا از عوامل نزولی محسوب می‌شوند. برای نقره، سطح 36.00 دلار حمایت کلیدی خواهد بود، در حالی که پلاتین ممکن است به 1250 دلار آزمایش شود. مس نیز با وجود معافیت از برخی تعرفه‌ها، با چالش تقاضای صنعتی مواجه است. در هفته آینده، گزارش شاخص مدیران خرید خدمات ISM و تصمیم بانک انگلستان از جمله عوامل کلیدی خواهند بود.

نتیجه‌گیری

بازار فلزات در هفته گذشته صحنه نوسانات شدیدی بود که تحت تأثیر عوامل متضادی قرار داشت. از یک سو، گزارش‌های اقتصادی ضعیف از آمریکا و تشدید تنش‌های تجاری از قیمت طلا حمایت کرد و از سوی دیگر، تقویت بی‌سابقه دلار و تورم بالا محدودیت ایجاد کرد. در این میان، فلزات صنعتی مانند مس و پلاتین با چالش‌های خاص خود مواجه بودند. به نظر می‌رسد در هفته آینده نیز این نوسانات ادامه یابد، چرا که بازار به دنبال تعدیل خود با انتظارات جدید درباره سیاست پولی فدرال رزرو و پیامدهای تعرفه‌های تجاری است. سرمایه‌گذاران باید به دقت تحولات اقتصادی و مواضع مقامات فدرال رزرو را رصد کنند، چرا که بازار فلزات به شدت به این عوامل حساس است. در بلندمدت، تداوم تنش‌های تجاری و افزایش تقاضا برای تنوع‌بخشی می‌تواند به عنوان عوامل حمایتی برای قیمت طلا عمل کند، در حالی که فلزات صنعتی بیشتر متأثر از وضعیت رشد جهانی خواهند بود.