هج خرید چیست؟

هج خرید چیست؟

هج خرید (Long Hedge) موقعیتی در قراردادهای آتی است که برای تثبیت قیمت آینده یک کالا یا ماده خام اتخاذ می‌شود. این استراتژی به محافظت در برابر افزایش قیمت‌ها کمک می‌کند و به خریدار امکان می‌دهد قیمت مشخصی را از قبل تضمین کند.

با توجه به اینکه قیمت دانه‌های کاکائو از سال ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴ بیش از دو برابر شده است، یک تولیدکننده شکلات چه می‌تواند بکند، در حالی که می‌داند در ماه‌های آینده نیاز به خرید کاکائو خواهد داشت؟ هج خرید، ابزاری مالی است که به شرکت‌ها کمک می‌کند تا قیمت‌های آینده را تثبیت کنند.

هج خرید زمانی است که یک شرکت وارد قرارداد آتی می‌شود تا در برابر افزایش احتمالی قیمت مواد اولیه‌ای که می‌داند بعداً نیاز به خرید آن‌ها خواهد داشت، محافظت کند. برای مثال، یک شرکت هواپیمایی ممکن است از هج خرید برای محافظت در برابر افزایش قیمت سوخت جت استفاده کند، یا یک جواهرساز ممکن است در برابر افزایش قیمت طلا هج کند.

با اتخاذ موقعیت خرید در قراردادهای آتی، شرکت‌ها سقفی برای هزینه‌ای که ماه‌ها بعد برای مواد اولیه پرداخت خواهند کرد، تعیین می‌کنند. این کار به کسب‌وکارها کمک می‌کند تا هزینه‌های خود را بهتر پیش‌بینی کنند و حاشیه سود خود را حفظ کنند، حتی زمانی که بازار کالاها نوسان دارد.

نکات کلیدی:

• هج خرید از خریداران در برابر افزایش قیمت‌ها با تثبیت هزینه‌های آینده از طریق قراردادهای آتی محافظت می‌کند.

• اثربخشی هج خرید به نسبت هج (Hedge Ratio) بستگی دارد—درصدی از کل خرید که هج شده است.

• هج خرید مانند یک بیمه عمل می‌کند: هزینه‌ای دارد، اما از تغییرات نامطلوب قیمت محافظت می‌کند.

• اگرچه هج خرید نمی‌تواند همه ریسک‌های قیمتی را حذف کند، اما می‌تواند نوسانات را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد.

شناخت هج خرید

وقتی شرکت‌ها می‌دانند که در آینده به مواد اولیه نیاز خواهند داشت، اغلب نگران افزایش قیمت‌ها قبل از خرید هستند. هج خرید این مشکل را حل می‌کند. در این روش، شرکت قراردادهای آتی خریداری می‌کند که در صورت افزایش قیمت‌ها ارزش آن‌ها بالا می‌رود و افزایش هزینه خرید مواد اولیه را جبران می‌کند.

قراردادهای آتی ابزارهای مالی تنظیم‌شده‌ای هستند که در بورس‌های تخصصی مانند بورس کالای شیکاگو (CME) معامله می‌شوند. وقتی وارد قرارداد آتی می‌شوید، تعهد قانونی برای خرید یا فروش چیزی با قیمت مشخص در تاریخی در آینده ایجاد می‌کنید.

این قراردادها به ابزارهای ضروری در امور مالی مدرن تبدیل شده‌اند، از شرکت‌های غذایی که قیمت کالاهای کشاورزی را هج می‌کنند تا سرمایه‌گذارانی که به دنبال سود از تغییرات قیمت هستند. این مانند خرید بیمه برای خریدهای آینده است. اگر قیمت‌ها افزایش یابد، بیمه (قرارداد آتی شما) سود می‌دهد و هزینه اضافی را جبران می‌کند. اگر قیمت‌ها کاهش یابد، شما در بیمه ضرر می‌کنید اما در خرید کالا صرفه‌جویی می‌کنید.

این استراتژی به‌ویژه در میان تولیدکنندگانی که به‌طور منظم به مواد اولیه خاصی مانند مس، آلومینیوم یا گندم نیاز دارند، محبوب است. شرکت‌های هواپیمایی نیز معمولاً از هج خرید برای محافظت در برابر افزایش قیمت سوخت جت استفاده می‌کنند.

نکته: برای مصرف‌کنندگان، هج خرید مهم است. بدون آن، بسیاری از تولیدکنندگان برای فروش محصولات خود با قیمت‌های ثابت دچار مشکل می‌شدند.

مثال هج خرید

فرض کنید یک تولیدکننده کلوچه می‌داند که شش ماه دیگر به ۱۰,۰۰۰ پوند شکر نیاز خواهد داشت. قیمت شکر در حال حاضر ۰.۵۰ دلار به ازای هر پوند است، اما قیمت‌ها در حال افزایش است و مدیریت شرکت نگران افزایش بیشتر قیمت‌هاست.

اینجا نحوه عملکرد هج خرید را توضیح می‌دهیم:

• قیمت فعلی (دی ۱۴۰۳): ۰.۵۰ دلار به ازای هر پوند

• قیمت تحویل آتی (تیر ۱۴۰۴): ۰.۵۵ دلار به ازای هر پوند

• مقدار مورد نیاز: ۱۰,۰۰۰ پوند

تولیدکننده قراردادهای آتی برای ۱۰,۰۰۰ پوند شکر با قیمت ۰.۵۵ دلار به ازای هر پوند برای تحویل در تیرماه خریداری می‌کند. حالا دو سناریو را بررسی می‌کنیم:

سناریو ۱: افزایش قیمت‌ها

• قیمت شکر در تیرماه به ۰.۶۵ دلار به ازای هر پوند افزایش می‌یابد، از ۰.۵۰ دلار در دی‌ماه.

• هزینه اضافی خرید فیزیکی: ۱,۵۰۰ دلار (پرداخت ۰.۱۵ دلار بیشتر به ازای هر پوند)

• سود قرارداد آتی: ۱,۰۰۰ دلار (ارزش قرارداد ۰.۱۰ دلار بیشتر به ازای هر پوند)

• افزایش هزینه خالص: فقط ۵۰۰ دلار به جای ۱,۵۰۰ دلار

سناریو ۲: کاهش قیمت‌ها

• قیمت شکر در تیرماه به ۰.۴۵ دلار به ازای هر پوند کاهش می‌یابد، از ۰.۵۰ دلار در دی‌ماه.

• صرفه‌جویی در خرید فیزیکی: ۵۰۰ دلار (پرداخت ۰.۰۵ دلار کمتر به ازای هر پوند)

• زیان در قرارداد آتی: ۱,۰۰۰ دلار (ارزش قرارداد ۰.۱۰ دلار کمتر به ازای هر پوند)

• نتیجه خالص: هزینه بالاتر، اما محافظت در برابر افزایش قیمت‌های احتمالی بدتر

نسبت‌های هج

یکی از جنبه‌های مهم این نوع معاملات مالی، نسبت هج است. این نسبت نشان می‌دهد که یک شرکت تا چه حد در برابر تغییرات قیمت محافظت شده است. برای مثال، اگر شرکت تولید کلوچه بداند که در آینده به ۱۰,۰۰۰ پوند شکر نیاز دارد، ممکن است تصمیم بگیرد ۸۰ درصد از این مقدار را از طریق قراردادهای آتی هج کند، که نسبت هج آن ۸۰ درصد خواهد بود.

نسبت هج ۱۰۰ درصد به این معناست که شرکت برای کل خرید یا فروش مورد انتظار خود محافظت ایجاد کرده است. نسبت ۵۰ درصد یعنی نیمی از آن هج شده است. شرکت‌ها به‌ندرت از نسبت هج ۱۰۰ درصد استفاده می‌کنند، زیرا می‌خواهند انعطاف‌پذیری را حفظ کنند و از هج بیش از حد—مشابه خرید بیمه بیش از حد برای خودرو—اجتناب کنند.

عوامل متعددی بر انتخاب نسبت هج شرکت‌ها تأثیر می‌گذارد:

• نوسانات بازار: بازارهای پرنوسان معمولاً به نسبت‌های هج بالاتر منجر می‌شوند.

• هزینه‌های ذخیره‌سازی: هزینه‌های ذخیره‌سازی بالاتر ممکن است به نسبت‌های هج پایین‌تر منجر شود.

• محدودیت‌های بودجه‌ای: هزینه هج می‌تواند میزان محافظتی که شرکت خریداری می‌کند را محدود کند.

• سیاست‌های مدیریت ریسک: شرکت‌هایی با سیاست‌های مدیریت ریسک محافظه‌کارانه معمولاً از نسبت‌های هج بالاتر استفاده می‌کنند.

نکته: نسبت هج کامل وجود ندارد—موضوع یافتن تعادل بین محافظت و انعطاف‌پذیری است.

چگونه شرکت‌ها قیمت‌های هج خرید را تعیین می‌کنند

وقتی شرکت‌ها تصمیم می‌گیرند از چه قیمتی برای قراردادهای آتی استفاده کنند، به‌طور تصادفی اعداد را انتخاب نمی‌کنند. در عوض، به مدل «هزینه نگهداری» (Cost of Carry) تکیه می‌کنند که عوامل کلیدی مؤثر بر قیمت‌گذاری را در نظر می‌گیرد.

فرمول پایه با قیمت فعلی بازار (که به آن قیمت نقدی یا Spot Price می‌گویند) شروع می‌شود و هزینه‌های مختلف را اضافه می‌کند:

• ذخیره‌سازی برای نگهداری کالای فیزیکی

• بیمه برای محافظت از کالاهای ذخیره‌شده

• تأمین مالی (نرخ‌های بهره)

• هرگونه درآمدی که ممکن است از نگهداری دارایی حاصل شود

برای مثال، اگر طلا با قیمت ۲,۶۰۰ دلار به ازای هر اونس معامله شود و نرخ بهره سالانه ۵ درصد باشد، یک قرارداد آتی یک‌ساله ممکن است حدود ۲,۷۵۰ دلار قیمت‌گذاری شود تا هزینه تأمین مالی خرید برای یک سال را پوشش دهد. این موضوع برای کالاهایی با الگوهای فصلی، مانند محصولات کشاورزی، یا کالاهایی با هزینه‌های ذخیره‌سازی قابل‌توجه، مانند نفت، پیچیده‌تر می‌شود.

هج با قراردادهای بازاریابی در برابر قراردادهای آتی

وقتی کشاورزان و سایر تولیدکنندگان کالا نیاز به محافظت در برابر نوسانات قیمت دارند، دو ابزار اصلی دارند: قراردادهای بازاریابی و قراردادهای آتی. اگرچه هر دو به مدیریت ریسک کمک می‌کنند، اما عملکرد متفاوتی دارند.

قراردادهای بازاریابی

مشابه قراردادهای پیش‌فروش (Forwards)، قراردادهای بازاریابی توافق‌نامه‌های مستقیمی بین تولیدکنندگان کالا و خریداران، مانند انبارهای غلات یا فرآوران مواد غذایی و کشاورزان، هستند. آن‌ها مانند یک سیستم پیش‌سفارش عمل می‌کنند: تولیدکننده و خریدار از قبل در مورد جزئیاتی مانند قیمت، مقدار و تاریخ تحویل توافق می‌کنند. این قراردادها سفارشی هستند، برای مثال، یک دامدار ممکن است توافق کند که ۱۰,۰۰۰ گالن شیر را با قیمت ۳.۵۰ دلار به ازای هر گالن، به‌صورت ماهانه در طول شش ماه تحویل دهد.

نکته: کشاورزان کوچک و تولیدکنندگان مشابه کالا اغلب قراردادهای بازاریابی را ترجیح می‌دهند، زیرا نیازی به نگرانی در مورد حاشیه‌های معاملاتی یا استراتژی‌های پیچیده تجاری ندارند.

قراردادهای آتی

در مقابل، قراردادهای آتی توافق‌نامه‌های استانداردشده‌ای هستند که در بورس‌هایی مانند CME معامله می‌شوند. برخلاف قراردادهای بازاریابی، قراردادهای آتی دارای شرایط ثابت هستند—برای مثال، تمام قراردادهای آتی ذرت در CME برای ۵,۰۰۰ بوشل است. آن‌ها بیشتر شبیه خرید بیمه در برابر تغییرات قیمت هستند تا ترتیب دادن تحویل واقعی.

هج فروش چیست؟

هج فروش شامل فروش استقراضی یک دارایی یا استفاده از قرارداد مشتقه‌ای است که در برابر زیان‌های احتمالی ناشی از کاهش قیمت‌ها با فروش به قیمت مشخص محافظت می‌کند. وقتی شرکتی می‌داند که در آینده محصولی را خواهد فروخت، می‌تواند از هج فروش برای تثبیت قیمت امروز استفاده کند.

برای مثال، یک تولیدکننده نفت ممکن است از هج فروش برای اطمینان از فروش تولید آینده خود به قیمت‌های امروز استفاده کند و در برابر کاهش قیمت‌ها محافظت کند. این استراتژی در صنایع کشاورزی و منابع طبیعی که تولیدکنندگان می‌خواهند جریان درآمدی خود را از قبل تضمین کنند، رایج است.

تفاوت بین هج خرید و هج فروش چیست؟

هج خرید و هج فروش هر دو در برابر تغییرات قیمت محافظت می‌کنند. هج خرید از خریدارانی که نگران افزایش قیمت‌ها هستند، به دلیل نیاز به خرید مواد اولیه در آینده، محافظت می‌کند، در حالی که هج فروش از فروشندگانی که نگران کاهش قیمت‌ها هستند، به دلیل برنامه‌ریزی برای فروش محصولات در آینده، محافظت می‌کند.

کدام شرکت‌ها معمولاً از هج خرید استفاده می‌کنند؟

تولیدکنندگان، فرآوران مواد غذایی، شرکت‌های هواپیمایی و سایر کسب‌وکارهایی که به‌طور منظم نیاز به خرید کالاها یا مواد اولیه به‌عنوان ورودی برای عملیات خود دارند، کاربران اصلی هج خرید هستند. شرکت‌هایی که از هج خرید استفاده می‌کنند معمولاً نیازهای منظم و قابل پیش‌بینی به کالاهای خاص دارند و می‌خواهند از عدم قطعیت قیمت‌های بازار اجتناب کنند.

کدام شرکت‌ها از هج فروش استفاده می‌کنند؟

هج فروش عمدتاً توسط تولیدکنندگان و شرکت‌هایی که می‌دانند در آینده نیاز به فروش محصولات دارند، استفاده می‌شود. علاوه بر تولیدکنندگان مواد اولیه، تولیدکنندگان گاهی اوقات از هج فروش استفاده می‌کنند وقتی سفارش‌های بزرگی با تاریخ تحویل تأخیری دارند. برای مثال، یک تولیدکننده فولاد ممکن است از هج فروش استفاده کند وقتی توافق کرده است که محصولات را شش ماه دیگر با قیمت‌های امروز تحویل دهد. شرکت‌های انرژی نیز معمولاً از هج فروش استفاده می‌کنند—تولیدکنندگان نفت ممکن است تولید آینده خود را هج کنند، در حالی که شرکت‌های انرژی تجدیدپذیر ممکن است فروش برق آینده خود را هج کنند.

نتیجه‌گیری

هج خرید ابزار مدیریت ریسک حیاتی برای شرکت‌هایی است که به‌طور منظم نیاز به خرید کالاها یا مواد اولیه دارند. با استفاده از قراردادهای آتی برای تثبیت قیمت‌ها، خریداران می‌توانند خود را در برابر افزایش هزینه‌ها محافظت کرده و در نتیجه قیمت‌های خود را تثبیت کنند.

با این حال، هج خرید بدون ریسک نیست. اگر قیمت‌های بازار به زیر قیمت تثبیت‌شده کاهش یابد، هج‌کننده ممکن است با هزینه‌های بالاتری نسبت به خرید مستقیم در بازار نقدی مواجه شود. به همین دلیل، هج خرید زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که با نیازهای تولید و چشم‌انداز بازار یک سازمان به‌دقت هماهنگ باشد.