به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز بازار جهانی طلا در ۲۴ ساعت گذشته شاهد یکی از پرتنش‌ترین روزهای خود بود؛ روزی که یک تصمیم ناگهانی از سوی گمرک آمریکا، معادلات معامله‌گران را برهم زد. اعلام اینکه شمش‌های یک‌کیلو و ۱۰۰ اونسی دو قالب اصلی مبادلات جهانی طلا مشمول تعرفه واردات می‌شوند، مثل یک صاعقه به قلب بازار زد. در عرض چند ساعت، قیمت‌ها دچار نوسان شدید شد، معاملات متوقف یا کند گردید و فاصله قیمتی بین مراکز اصلی دادوستد از جمله نیویورک و لندن به شکلی بی‌سابقه افزایش یافت.
اما ماجرا به همین‌جا ختم نشد. تنها یک روز پس از این شوک، کاخ سفید با ورود مستقیم دونالد ترامپ اعلام کرد که «احتمالاً به‌زودی» فرمان اجرایی برای شفاف‌سازی و اصلاح این تصمیم صادر خواهد شد. این رفت و برگشت سیاستی، نه‌تنها از ابهام بازار نکاست، بلکه به آن لایه‌ای تازه از بی‌اعتمادی افزود؛ وضعیتی که فعالان بازارهای جهانی و حتی سرمایه‌گذاران داخلی ایران را در حالت آماده‌باش قرار داده است.
از تصمیم گمرک تا عقب‌نشینی کاخ سفید؛ ترامپ وارد میدان می‌شود
جریان این بحران از جایی آغاز شد که اداره گمرک و حفاظت مرزی آمریکا (CBP)، به‌دنبال استعلام یک پالایشگاه سوئیسی، حکمی رسمی منتشر کرد که بر اساس آن واردات شمش‌های یک‌کیلو و ۱۰۰ اونسی باید تحت کد تعرفه‌ای مشمول «تعرفه‌های متقابل» قرار گیرد. این تصمیم، با بیانیه‌ای که کاخ سفید در ماه آوریل صادر کرده و طلا را از دامنه تعرفه‌ها معاف دانسته بود، در تضاد آشکار قرار داشت.
انتشار این حکم، که نخستین بار توسط فایننشال تایمز گزارش شد، موجی از نگرانی و خشم را میان فعالان بازار طلا برانگیخت. انجمن بازار شمش لندن (LBMA) که نماینده بزرگ‌ترین بانک‌ها و معامله‌گران نهادی طلاست، به‌سرعت خواستار «شفاف‌سازی فوری» شد و هشدار داد این اقدام می‌تواند جریان فیزیکی طلا بین مراکز اصلی دادوستد و به ویژه لندن و نیویورک را مختل کند.
در واکنش به این فشارها، ترامپ وارد عمل شد. او با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که کاخ سفید به‌زودی فرمان اجرایی برای «تصحیح اطلاعات نادرست» و بازنگری در این تعرفه صادر می‌کند. این وعده، اگرچه موجب کاهش بخشی از التهاب بازار شد، اما سوالات جدیدی را نیز به‌وجود آورد: آیا این یک اشتباه بوروکراتیک بوده یا بخشی از یک بازی تجاری بزرگ‌تر در چارچوب سیاست‌های تعرفه‌ای ترامپ؟
افت همزمان قیمت و اختلاف نیویورک–لندن
به‌محض انتشار وعده ترامپ برای بازنگری در تعرفه‌ها، بازار طلا واکنش سریع و قابل‌توجهی نشان داد. اختلاف قیمت بین قراردادهای آتی در بورس کومکس نیویورک و بازار نقدی لندن که پس از اعلام تعرفه‌ها به بیش از ۱۰۰ دلار در هر اونس رسیده بود ظرف چند ساعت فرو ریخت و به کمتر از ۶۰ دلار کاهش یافت. این تغییر، نشانه‌ای آشکار از بازگشت نسبی آرامش و کاهش نگرانی‌ها درباره اختلال در زنجیره تأمین جهانی طلا بود.
همزمان، قیمت قراردادهای آتی دسامبر در نیویورک حدود یک درصد افت کرد و به ۳۴۶۰ دلار در هر اونس رسید. شرکت‌های بزرگ معدنی مانند Newmont Corp. و Agnico Eagle Mines Ltd.، به‌همراه صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا مانند VanEck Gold Miners ETF نیز بخش زیادی از رشد اولیه خود را از دست دادند. این ریزش‌ها، نشان‌دهنده حساسیت شدید بازار به سیگنال‌های سیاستی واشینگتن بود؛ بازاری که در روزهای گذشته نه‌تنها به داده‌های اقتصادی، بلکه به تک‌تک بیانیه‌ها و حتی اظهارنظرهای لحظه‌ای کاخ سفید چشم دوخته است.
سوئیس در خط آتش تعرفه‌ها؛ تهدید جریان جهانی طلای فیزیکی
در میان کشورهایی که از این تصمیم ناگهانی بیشترین آسیب را دیدند، سوئیس جایگاه ویژه‌ای دارد. این کشور به‌عنوان بزرگ‌ترین مرکز پالایش و صادرات طلای جهان، نقش محوری در زنجیره تأمین فلزات گرانبها ایفا می‌کند. بخش عمده شمش‌های یک‌کیلو و ۱۰۰ اونسی که در بازارهای نیویورک و لندن معامله می‌شوند، ابتدا در پالایشگاه‌های سوئیسی فرآوری و سپس به سایر نقاط جهان ارسال می‌گردند.
انجمن تولیدکنندگان و تاجران فلزات گرانبهای سوئیس در بیانیه‌ای هشدار داد که تعرفه‌های آمریکا می‌تواند «به‌شدت جریان فیزیکی طلا را مختل کرده و هزینه‌های مبادله را در سطح جهانی افزایش دهد.» این اختلال نه‌تنها بازارهای غربی، بلکه مسیرهای انتقال طلا به آسیا و خاورمیانه را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد.
برای بسیاری از معامله‌گران، این اتفاق یادآور این واقعیت است که سیاست‌های تجاری ایالات متحده می‌تواند بدون هشدار قبلی، ستون‌های اصلی تجارت جهانی را هدف بگیرد؛ حتی اگر پای کالایی مانند طلا در میان باشد که نقش آن فراتر از یک فلز صنعتی و به‌عنوان ذخیره ارزش جهانی تعریف شده است.
بازی پرریسک ترامپ؛ لغو یا تثبیت تعرفه و سناریوهای پیش رو
تصمیم گمرک آمریکا و واکنش سریع کاخ سفید، نمونه‌ای روشن از پیچیدگی سیاست‌های تجاری ترامپ است؛ سیاستی که مرز بین ابزار فشار اقتصادی و نمایش سیاسی را باریک کرده است. اگر ترامپ تعرفه بر واردات شمش طلا را به‌طور کامل لغو کند، بازار جهانی به‌احتمال زیاد شاهد تثبیت قیمت‌ها و بازگشت آرامش نسبی خواهد بود. چنین سناریویی می‌تواند اختلاف قیمت بین نیویورک و لندن را به سطوح معمول برگرداند و مسیر انتقال فیزیکی طلا را هموارتر کند.
اما در سناریوی دوم، یعنی اگر تعرفه‌ها پابرجا بماند یا تنها بخشی از آن تعدیل شود، بازار جهانی طلا وارد دوره‌ای از نوسانات گسترده خواهد شد. این وضعیت، ضمن افزایش هزینه‌های مبادله، می‌تواند معامله‌گران را به سمت بازارهای جایگزین یا مسیرهای غیررسمی سوق دهد؛ عاملی که در نهایت بر نقدشوندگی بازار و شفافیت قیمت‌ها اثر منفی خواهد گذاشت.
برای ایران، هر دو سناریو پیامدهای خاص خود را دارد. در حالت لغو تعرفه، کاهش ریسک جهانی می‌تواند فشار بر اونس را کم کرده و از شتاب افزایش قیمت طلا و سکه داخلی بکاهد. در مقابل، تداوم یا بازگشت تعرفه‌ها به‌معنای افزایش ریسک جهانی، بالا رفتن احتمالی اونس و در نتیجه ایجاد زمینه برای رشد مجدد قیمت‌ها در بازار داخل است.
آنچه در این ماجرا اهمیت دارد، فراتر از یک تصمیم تعرفه‌ای، واقعیت شکننده بودن تعادل بازارهای جهانی طلاست. در بازاری که هر تصمیم سیاسی در واشینگتن می‌تواند ظرف چند ساعت زنجیره تأمین، قیمت‌ها و حتی رفتار معامله‌گران در تهران را دگرگون کند، آگاهی و تحلیل دقیق، مهم‌ترین سلاح فعالان اقتصادی است.
نظرات کاربران