منحنی بازده اوراق خزانه در جریان چیست؟

منحنی بازده اوراق خزانه در جریان (On-The-Run Treasury Yield Curve) نموداری است که بازده‌های کنونی اوراق خزانه ایالات متحده تازه‌منتشرشده را در مقابل سررسیدهای آن‌ها نشان می‌دهد و به‌عنوان معیار اصلی برای قیمت‌گذاری اوراق بهادار با درآمد ثابت استفاده می‌شود.

نکات کلیدی

• منحنی بازده اوراق خزانه در جریان بازده‌های اوراق خزانه تازه‌منتشرشده را در مقابل سررسیدهایشان نشان می‌دهد و معیار اصلی برای قیمت‌گذاری اوراق بهادار با درآمد ثابت است.
• این منحنی در مقابل منحنی بازده اوراق خزانه خارج از جریان (Off-The-Run Treasury Yield Curve) قرار دارد که به اوراق خزانه با سررسید مشخص اما غیرمرتبط با آخرین عرضه اشاره دارد.
• منحنی در جریان به دلیل نوسانات تقاضای کنونی برای عرضه‌های اخیر، که منجر به تحریف قیمت می‌شود، از دقت کمتری نسبت به منحنی خارج از جریان برخوردار است.

درک منحنی بازده اوراق خزانه در جریان

منحنی بازده اوراق خزانه در جریان از اوراق خزانه در جریان (on-the-run Treasuries) به دست می‌آید و بازده این ابزارها را، که از کیفیت مشابهی برخوردارند، در مقابل سررسیدهایشان ترسیم می‌کند. این منحنی در مقابل منحنی بازده اوراق خزانه خارج از جریان قرار دارد که به اوراق خزانه‌ای اشاره دارد که بخشی از آخرین عرضه نیستند. منحنی در جریان به دلیل نوسانات تقاضای کنونی برای عرضه‌های اخیر، که می‌تواند منجر به تحریف قیمت شود، از دقت کمتری برخوردار است.

اهمیت این منحنی در استفاده گسترده آن برای قیمت‌گذاری اوراق بهادار با درآمد ثابت است. با این حال، شکل آن گاهی اوقات تا چند واحد پایه (basis points) تحریف می‌شود اگر یک اوراق خزانه در جریان "ویژه" (on special) شود. اوراق خزانه زمانی ویژه می‌شود که قیمت آن به‌طور موقت به دلیل تقاضای بالای معامله‌گران اوراق بهادار، که از آن به‌عنوان ابزار پوشش ریسک (hedging) استفاده می‌کنند، افزایش یابد. این پوشش ریسک می‌تواند دقت منحنی‌های بازده در جریان را نسبت به منحنی‌های خارج از جریان کاهش دهد.

منحنی بازده نشان‌دهنده دو عامل مهم است که رابطه بین سررسید و بازده را پیچیده می‌کند:

1. تحریف بازده در اوراق در جریان: این اوراق به دلیل امکان تأمین مالی با نرخ‌های ارزان‌تر، بازده کمتری نسبت به حالتی که این مزیت مالی وجود نداشته باشد، ارائه می‌دهند.
2. ریسک‌های متفاوت بازده سرمایه‌گذاری مجدد: اوراق در جریان و خارج از جریان ریسک‌های متفاوتی برای سرمایه‌گذاری مجدد نرخ بهره دارند.

اشکال منحنی بازده

شکل معمول منحنی بازده اوراق خزانه در جریان صعودی است، به این معنا که بازده با افزایش سررسید افزایش می‌یابد، که به آن منحنی بازده نرمال (normal yield curve) گفته می‌شود. شکل منحنی نتیجه عرضه و تقاضا برای سرمایه‌گذاری در بخش‌های خاصی از منحنی است.

برای مثال، اگر یک صندوق سرمایه‌گذاری تنها در اوراق با سررسید ۵ تا ۱۰ سال سرمایه‌گذاری کند، قیمت‌ها در این بخش افزایش یافته و بازده‌ها کاهش می‌یابد. اگر تقاضای سرمایه‌گذاران کوتاه‌مدت بسیار بالا باشد، منحنی بازده شیب تندتری پیدا می‌کند.

منحنی بازده معکوس (Inverted Yield Curve): این منحنی نشان‌دهنده نرخ‌های بهره بالاتر برای سررسیدهای کوتاه‌مدت نسبت به سررسیدهای بلندمدت است. این وضعیت گاهی نتیجه سیاست‌های تهاجمی بانک مرکزی است که نرخ‌های بهره کوتاه‌مدت را به‌طور موقت برای کاهش سرعت اقتصاد افزایش می‌دهد. این یک ناهنجاری کوتاه‌مدت تلقی می‌شود و انتظار می‌رود منحنی به‌زودی به حالت تخت یا مثبت بازگردد.

منحنی بازده تخت (Flat Yield Curve): زمانی رخ می‌دهد که نرخ‌های بهره کوتاه‌مدت و بلندمدت تقریباً برابر باشند و معمولاً با دوره‌های انتقالی مرتبط است، زمانی که نرخ‌های بهره از منحنی مثبت به معکوس یا برعکس تغییر می‌کنند.

به‌روزرسانی‌های اخیر (تا آگوست ۲۰۲۵)

تا آگوست ۲۰۲۵، منحنی بازده اوراق خزانه در جریان همچنان معیاری کلیدی برای بازارهای مالی است.

• نوسانات بازار: گزارش‌های مالی در ژوئن ۲۰۲۵ نشان می‌دهند که با نرخ‌های بهره فدرال رزرو در محدوده ۵.۲۵٪-۵.۵٪ و تورم حدود ۳٪، منحنی بازده در جریان گاهی اوقات به دلیل تقاضای بالای اوراق کوتاه‌مدت تحریف شده است. این امر به دلیل انتظار سرمایه‌گذاران برای کاهش نرخ‌های بهره در اواخر ۲۰۲۵ رخ داده است.
• روندهای قیمت‌گذاری: تحلیلگران در می ۲۰۲۵ گزارش دادند که منحنی‌های در جریان برای قیمت‌گذاری اوراق قرضه شرکتی در بخش‌های فناوری و انرژی به‌طور گسترده استفاده شده‌اند، اما تحریف‌های ناشی از تقاضای "ویژه" برای اوراق کوتاه‌مدت، دقت آن‌ها را کاهش داده است.
• بحث‌های شبکه‌های اجتماعی: پست‌های X در جولای ۲۰۲۵ بحث‌هایی را درباره تأثیر سیاست‌های فدرال رزرو بر شکل منحنی بازده در جریان برجسته کردند. کاربران اظهار داشتند که انتظار برای کاهش نرخ‌های بهره ممکن است به تخت شدن منحنی منجر شود.
• پیشرفت‌های فناوری: گزارش‌های ژوئن ۲۰۲۵ اشاره کردند که پلتفرم‌های تحلیل مالی مبتنی بر هوش مصنوعی به سرمایه‌گذاران کمک کرده‌اند تا تحریف‌های منحنی در جریان را شناسایی کرده و از منحنی‌های خارج از جریان برای قیمت‌گذاری دقیق‌تر استفاده کنند.

مثال اضافی

فرض کنید در سال ۲۰۲۵، یک اوراق خزانه ۲ ساله در جریان با بازده ۴.۵٪ معامله می‌شود، در حالی که تقاضای بالای معامله‌گران برای استفاده از آن به‌عنوان ابزار پوشش ریسک، قیمت آن را موقتاً افزایش داده و بازده را به ۴.۳٪ کاهش داده است. در مقابل، اوراق خزانه ۲ ساله خارج از جریان با بازده ۴.۶٪ معامله می‌شود، که نشان‌دهنده دقت بیشتر منحنی خارج از جریان است.

نتیجه‌گیری

منحنی بازده اوراق خزانه در جریان بازده‌های اوراق خزانه تازه‌منتشرشده را در مقابل سررسیدهایشان نشان می‌دهد و معیار اصلی برای قیمت‌گذاری اوراق بهادار با درآمد ثابت است. این منحنی در مقایسه با منحنی خارج از جریان به دلیل تحریف‌های ناشی از تقاضای بالا کمتر دقیق است. اشکال مختلف منحنی (نرمال، معکوس، تخت) اطلاعاتی درباره عرضه و تقاضا و سیاست‌های اقتصادی ارائه می‌دهند. تا آگوست ۲۰۲۵، نوسانات بازار، روندهای قیمت‌گذاری، بحث‌های عمومی، و پیشرفت‌های فناوری، اهمیت و چالش‌های استفاده از منحنی بازده در جریان را در بازارهای مالی تقویت کرده‌اند.