آرامش شکننده بازار ارز؛ سناریوی بعدی دلار چیست؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز دلار در هفته‌های اخیر مسیری پرنوسان را طی کرده است. اسکناس آمریکایی که اوایل مرداد تا سطح ۹۴ هزار تومان پیشروی کرده بود، تحت فشار فروش به تدریج عقب نشست و حالا در معاملات امروز (یکشنبه ۲۶ مرداد) روی ۹۲ هزار و ۸۵۰ تومان متوقف شده است.

این عقب‌نشینی در حالی رخ داده که نرخ رسمی دلار در مرکز مبادله و صرافی ملی همچنان حدود ۷۲ هزار تومان است؛ فاصله‌ای بیش از ۲۰ هزار تومان که همچنان محل بحث کارشناسان و فعالان اقتصادی است.

بازار آزاد اکنون دقیقاً میان دو مرز حساس قرار گرفته است: ۹۱ هزار تومان به‌عنوان کف حمایتی و ۹۵ هزار تومان به‌عنوان سقف مقاومتی. معامله‌گران و تحلیلگران هر دو می‌دانند شکست هر یک از این سطوح می‌تواند مسیر آینده را تعیین کند؛ یا دلار به کانال ۹۰ هزار سقوط خواهد کرد، یا با عبور از سد ۹۵ هزار راه برای یک صعود تازه هموار می‌شود.

دلایل افت اخیر؛ از کاهش هیجان تا کنترل بازارساز

عقب‌نشینی دلار از قله ۹۴ هزار تومانی به سطح کنونی ۹۲ هزار و ۸۵۰ تومان تنها نتیجه فشار فروش در بازار آزاد نبود، بلکه چند عامل هم‌زمان دست به دست هم دادند تا هیجان خرید فروکش کند.

1. کاهش هیجان معاملات: در هفته‌های اخیر دامنه نوسان دلار محدودتر شده و نرخ در یک بازه مشخص (۹۰ تا ۹۳ هزار تومان) نوسان کرده است. همین کاهش دامنه حرکت به معنای فروکش کردن هیجان و افزایش احتیاط در رفتار معامله‌گران است.
2. نبود نقدینگی تازه در بازار: گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد جریان ورود پول جدید به معاملات ارزی متوقف شده است. سرمایه‌گذاران خرد بیشتر نظاره‌گر مانده‌اند و تمایلی به پذیرش ریسک بالا در شرایط پرابهام ندارند.
3. کنترل عرضه از سوی بازارساز: حجم معاملات در مرکز مبادله همچنان بالاست؛ بیش از ۷۳۳ میلیون دلار در هفته گذشته دادوستد شد. این حجم عرضه رسمی تا حد زیادی توانسته فشار تقاضا در بازار آزاد را کاهش دهد و مانع جهش دوباره نرخ شود.
4. سیگنال‌های موازی در بازار طلا و سکه: کاهش حدود یک میلیون تومانی قیمت سکه امامی هم‌زمان با افت آرام دلار، پیام روشنی برای معامله‌گران داشت: هیجان خرید در کل بازار دارایی‌های ریالی کاهش یافته است.

به این ترتیب، عقبگرد دلار از سقف‌های اخیر بیش از آنکه یک «سقوط» باشد، به معنای اصلاح قیمتی در بازاری کم‌هیجان و محتاط است.

سایه سیاست بر بازار؛ همه نگاه‌ها به مذاکرات و تحریم‌ها

بازار ارز ایران در شرایطی قرار دارد که بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی گره خورده است. هر خبر کوچک یا حتی شایعه‌ای درباره آینده روابط خارجی، بلافاصله مسیر قیمت دلار را تغییر می‌دهد.

در روزهای اخیر دو محور سیاسی بیش از همه بر ذهن معامله‌گران سنگینی کرده است:

1. پرونده هسته‌ای و مکانیسم ماشه: نگرانی از احتمال بازگشت تحریم‌ها یا فعال شدن سازوکار «اسنپ‌بک» فضای نااطمینانی شدیدی ایجاد کرده است. همین سایه تهدید کافی است تا بخشی از تقاضای احتیاطی در بازار باقی بماند و معامله‌گران کف‌های قیمتی را همچنان به‌عنوان فرصت خرید نگاه کنند.
2. مذاکرات ایران با آمریکا و اروپا: خبرهای غیررسمی درباره احتمال آغاز گفت‌وگوها، از جمله اشاره به میزبانی نروژ، انتظارات جدیدی در بازار شکل داده است. برخی کارشناسان معتقدند صرفاً تأیید رسمی شروع مذاکرات می‌تواند دلار را به سرعت به کانال ۸۰ هزار تومان بازگرداند.
3. FATF و امید به خروج از فهرست سیاه: اظهارات اخیر مقام‌های داخلی درباره امکان خروج ایران از لیست سیاه در بازه یک تا یک‌ونیم ساله نیز سیگنال دیگری بود که بر ذهن فعالان بازار اثر گذاشت.

نتیجه این وضعیت، دوگانه‌ای در رفتار معامله‌گران است: گروهی سناریوی مذاکره و کاهش تنش را مبنا قرار داده و انتظار افت نرخ را دارند، و گروهی دیگر احتمال تشدید فشارها را پررنگ‌تر دیده و هر افتی را فرصتی برای خرید تلقی می‌کنند. در این میان، اکثریت فعالان فعلاً در وضعیت انتظار و احتیاط قرار گرفته‌اند.

سناریوهای پیش‌رو؛ دلار میان دو مسیر متفاوت

با توجه به داده‌های اخیر، آینده دلار را می‌توان در قالب دو سناریوی اصلی ترسیم کرد؛ یکی نزولی و دیگری صعودی.

سناریوی نزولی؛ حرکت به سمت ۹۱ و حتی ۹۰ هزار تومان

اگر فضای سیاسی بدون شوک تازه باقی بماند و عرضه ارزی از سوی دولت و صادرکنندگان ادامه پیدا کند، دلار بیش از پیش در لاک آرامش فرو خواهد رفت. کاهش هیجان در معاملات و نظاره‌گری بخش بزرگی از فعالان بازار نشان می‌دهد که میل به خرید پرریسک فروکش کرده است. در این شرایط، حمایت ۹۱ هزار تومانی می‌تواند بار دیگر در معرض آزمون قرار گیرد و در صورت شکست آن، بازار راهی کانال روانی ۹۰ هزار خواهد شد؛ محدوده‌ای که برای بسیاری از معامله‌گران حکم خط قرمز را دارد.

سناریوی صعودی؛ عبور از مقاومت ۹۵ هزار و آغاز رالی جدید

اما مسیر دوم سناریویی است که در آن، سیاست بر اقتصاد غلبه می‌کند. کافی است خبری منفی از روند مذاکرات یا فشارهای بین‌المللی منتشر شود تا تقاضای احتیاطی دوباره شعله‌ور شود. کاهش عرضه ارز یا اختلال در درآمدهای نفتی نیز می‌تواند به این موج دامن بزند. در چنین فضایی، عبور دلار از مقاومت ۹۵ هزار تومانی نه‌تنها دور از ذهن نیست، بلکه می‌تواند نقطه آغاز یک رالی جدید باشد؛ رالی‌ای که فضای روانی بازار را کاملاً دگرگون خواهد کرد.

بازاری که بیش از هر زمان به «خبر» گره خورده است

بازار ارز امروز در نقطه‌ای ایستاده که هر دو مسیر نزولی و صعودی به یک اندازه پررنگ‌اند. از یک سو داده‌های اقتصادی و رفتار محتاطانه معامله‌گران سناریوی نزولی را تقویت می‌کنند؛ دلار آرام گرفته، نقدینگی تازه وارد بازار نمی‌شود و مرکز مبادله با عرضه سنگین نیاز اصلی را پوشش می‌دهد. این‌ها همه نشانه‌هایی است که دلار می‌تواند دوباره به محدوده ۹۰ هزار عقب‌نشینی کند.

اما در سوی دیگر، سایه سنگین سیاست قرار دارد. کوچک‌ترین خبر منفی از مذاکرات یا تحریم‌ها می‌تواند در چند ساعت همه این معادلات را تغییر دهد. تجربه سال‌های اخیر نشان داده بازار ارز بیش از هر زمان به تحولات بیرونی حساس است و واکنش آن همواره سریع و پرهیجان خواهد بود.

به همین دلیل، مسیر آینده دلار بیش از آنکه در نمودارها یا اعداد اقتصادی مشخص شود، در اتاق‌های مذاکره و اخبار سیاسی تعیین خواهد شد. پرسش اصلی همچنان این است: آیا خبر بعدی کفه ترازو را به سمت آرامش ۹۰ هزار خواهد برد، یا بازار را برای جهش به بالای ۹۵ هزار آماده می‌کند؟