نسبت گردش دارایی‌های ثابت چیست؟

نسبت گردش دارایی‌های ثابت (FAT) عملکرد عملیاتی یک شرکت را اندازه‌گیری می‌کند. این نسبت، فروش خالص نمایش‌داده‌شده در صورت سود و زیان را با دارایی‌های ثابت در ترازنامه مقایسه می‌کند. FAT توانایی یک شرکت را در تولید فروش خالص از سرمایه‌گذاری‌های خود در دارایی‌های ثابت، یعنی اموال، کارخانه و تجهیزات (PP&E)، ارزیابی می‌کند. نسبت گردش دارایی‌های ثابت بالاتر نشان‌دهنده این است که شرکت به‌طور مؤثری از سرمایه‌گذاری‌های خود در دارایی‌های ثابت برای تولید فروش استفاده کرده است.

نکات کلیدی

• نسبت گردش دارایی‌های ثابت نشان می‌دهد که یک شرکت با چه کارآمدی از دارایی‌های ثابت موجود خود برای تولید فروش استفاده می‌کند.
• FAT با تقسیم فروش خالص بر میانگین موجودی دارایی‌های ثابت محاسبه می‌شود.
• نسبت بالاتر به این معناست که مدیریت دارایی‌های ثابت خود را به‌طور مؤثرتری استفاده می‌کند.

فرمول نسبت گردش دارایی‌های ثابت FAT = فروش خالص / میانگین دارایی‌های ثابت که در آن: فروش خالص = فروش ناخالص - بازده و تخفیف‌ها میانگین دارایی‌های ثابت = (دارایی‌های ثابت ابتدای دوره + دارایی‌های ثابت انتهای دوره) / ۲

این نسبت معمولاً به‌عنوان یک معیار در صنایع تولیدی که خریدهای قابل‌توجهی از PP&E برای افزایش تولید انجام می‌دهند، استفاده می‌شود. سرمایه‌گذاران این نسبت را در سال‌های بعدی رصد می‌کنند تا ببینند آیا دارایی‌های ثابت جدید شرکت منجر به افزایش فروش شده است یا خیر. سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت معمولاً بزرگ‌ترین جزء دارایی‌های کل یک شرکت را تشکیل می‌دهد. نسبت FAT که به‌صورت سالانه محاسبه می‌شود، برای نشان دادن این طراحی شده است که شرکت چگونه این دارایی‌های قابل‌توجه را برای تولید درآمد برای شرکت به‌طور کارآمد استفاده می‌کند.

مهم: موجودی دارایی‌های ثابت به‌صورت خالص از استهلاک انباشته استفاده می‌شود.

تفسیر FAT

نسبت گردش بالاتر نشان‌دهنده کارایی بیشتر در مدیریت سرمایه‌گذاری‌های دارایی‌های ثابت است. تحلیلگران و سرمایه‌گذاران اغلب نسبت اخیر یک شرکت را با نسبت‌های تاریخی، مقادیر نسبت شرکت‌های همتا یا میانگین نسبت‌های صنعت شرکت مقایسه می‌کنند. دارایی‌های ثابت از یک نوع شرکت به نوع دیگر به شدت متفاوت است. یک شرکت فناوری مانند متا پایه دارایی‌های ثابت بسیار کوچک‌تری نسبت به یک غول تولیدی مانند کاترپیلار دارد. در این مثال، نسبت گردش دارایی‌های ثابت کاترپیلار مرتبط‌تر است و برای تحلیلگران وزن بیشتری نسبت به نسبت FAT متا دارد.

نسبت گردش دارایی‌های ثابت در مقابل نسبت گردش کل دارایی‌ها

نسبت گردش کل دارایی‌ها به‌جای تمرکز تنها بر دارایی‌های ثابت، از کل دارایی‌ها استفاده می‌کند. استفاده از کل دارایی‌ها تصمیمات مدیریت در مورد تمام هزینه‌های سرمایه‌ای و سایر دارایی‌ها را منعکس می‌کند. نسبت گردش کل دارایی‌ها یک شرکت معمولاً کوچک‌تر از نسبت گردش دارایی‌های ثابت آن است، زیرا مخرج معادله بزرگ‌تر است در حالی که صورت معادله ثابت می‌ماند. همچنین از نظر مفهومی منطقی است که فاصله بین مقدار فروش و کل دارایی‌ها در مقایسه با مقدار فروش و زیرمجموعه‌ای از دارایی‌ها بیشتر باشد. شرکت‌های تولیدی اغلب نسبت FAT را به نسبت گردش کل دارایی‌ها ترجیح می‌دهند تا عملکرد سرمایه‌گذاری‌های سرمایه‌ای را ارزیابی کنند. شرکت‌هایی با دارایی‌های ثابت کمتر، مانند خرده‌فروشان، ممکن است نسبت به FAT به نحوه استفاده از سایر دارایی‌ها مانند موجودی کالا علاقه کمتری داشته باشند.

محدودیت‌های FAT

شرکت‌هایی با فروش دوره‌ای ممکن است در دوره‌های کند نسبت‌های پایینی داشته باشند، بنابراین این نسبت باید در چندین دوره تحلیل شود. علاوه بر این، مدیریت ممکن است تولید را برون‌سپاری کند تا وابستگی به دارایی‌ها را کاهش دهد و نسبت FAT خود را بهبود بخشد، در حالی که همچنان در حفظ جریان‌های نقدی پایدار و سایر اصول کسب‌وکار با مشکل مواجه است. شرکت‌هایی با نسبت‌های قوی ممکن است تمام جنبه‌هایی که سودهای محکم یا جریان نقدی سالم تولید می‌کنند را بررسی کنند. FAT تنها به فروش خالص و دارایی‌های ثابت نگاه می‌کند؛ هزینه‌های کل شرکت در معادله لحاظ نمی‌شوند. علاوه بر این، ممکن است تفاوت‌هایی در جریان نقدی بین زمانی که فروش خالص جمع‌آوری می‌شود و زمانی که دارایی‌های ثابت خریداری می‌شوند، وجود داشته باشد. نسبت گردش دارایی‌های ثابت تنها به‌عنوان یک ابزار مقایسه‌ای مفید است. یک شرکت زمانی بیشترین بینش را کسب می‌کند که این نسبت در طول زمان مقایسه شود تا روندها مشاهده شوند.

مثال در ترازنامه سه‌ماهه سوم ۲۰۲۲، آمازون گزارش داد که تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ۱۷۷.۲ میلیارد دلار اموال و تجهیزات خالص از استهلاک و در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۱، ۱۶۰.۳ میلیارد دلار اموال و تجهیزات داشته است. در این مثال ساده، فرض کنید این‌ها موجودی دارایی‌های ثابت ابتدا و انتهای دوره هستند. این به این معناست که میانگین دارایی‌های ثابت آمازون برای این مثال ۱۶۸.۷۵ میلیارد دلار بوده است. درآمد خالص آمازون برای این دوره‌ها نیز گزارش شده است. برای محاسبه نسبت گردش دارایی‌های ثابت در سال جاری، فروش خالص فعلی برای دوره پایان‌یافته در سپتامبر ۲۰۲۲ به مبلغ ۳۶۴.۸ میلیارد دلار اعمال می‌شود. برای محاسبه نسبت گردش دارایی‌های ثابت، فروش خالص ۳۶۴.۸ میلیارد دلار بر میانگین موجودی دارایی‌های ثابت ۱۶۸.۷۵ میلیارد دلار تقسیم می‌شود. بنابراین، نسبت گردش دارایی‌های ثابت شرکت ۲.۱۶ است. به ازای هر دلار دارایی ثابت، آمازون ۲.۱۶ دلار فروش خالص تولید کرده است.

نسبت گردش دارایی‌های ثابت خوب چیست؟

نسبت‌های گردش دارایی‌های ثابت بسته به صنعت و اندازه شرکت متفاوت است. به جای آن، شرکت‌ها باید میانگین صنعت و نسبت‌های گردش دارایی‌های ثابت رقبای خود را ارزیابی کنند. یک نسبت گردش دارایی‌های ثابت خوب بالاتر از هر دو خواهد بود.

آیا نسبت گردش دارایی‌های ثابت باید بالا یا پایین باشد؟ شرکت‌هایی با نسبت‌های گردش دارایی‌های ثابت بالاتر برای هر دلاری که در دارایی‌های ثابت سرمایه‌گذاری کرده‌اند، پول بیشتری به دست می‌آورند.

نقص اصلی نسبت گردش دارایی‌های ثابت چیست؟

نسبت گردش دارایی‌های ثابت هیچ هزینه‌ای از شرکت را در نظر نمی‌گیرد. بنابراین، این نسبت نمی‌تواند به تحلیلگران بگوید که آیا یک شرکت سودآور است یا خیر. یک شرکت ممکن است فروش بی‌سابقه‌ای داشته باشد و از دارایی‌های ثابت به‌طور کارآمد استفاده کند، اما هزینه‌های متغیر، مدیریتی یا سایر هزینه‌های بالایی داشته باشد.

نتیجه‌گیری

نسبت گردش دارایی‌های ثابت در تعیین اینکه آیا یک شرکت از دارایی‌های ثابت خود برای تولید فروش خالص به‌طور کارآمد استفاده می‌کند یا خیر، مفید است. این نسبت با تقسیم فروش خالص بر میانگین موجودی دارایی‌های ثابت یک دوره محاسبه می‌شود.