دلار آمریکا چیست؟

دلار آمریکا (USD) چیست؟

دلار آمریکا (USD) با علامت اختصاری ($) ارز رسمی ایالات متحده آمریکا و مهم‌ترین ارز ذخیره جهانی در دهه‌های اخیر است. این ارز توسط بانک مرکزی آمریکا، یعنی فدرال رزرو، مدیریت می‌شود.

در بازارهای ارز خارجی (فارکس)، دلار آمریکا رایج‌ترین ارز در جفت‌های ارزی است، مانند EUR/USD، USD/JPY و GBP/USD. دلار آمریکا همچنین ارز رسمی چند کشور دیگر مانند جزایر مارشال، پاناما و اکوادور است و به‌صورت غیررسمی در معاملات محلی چندین کشور دیگر در جهان پذیرفته می‌شود.

نکات کلیدی

• USD علامت اختصاری دلار آمریکا است.
• دلار آمریکا ارز قانونی ایالات متحده و ارز ذخیره جهانی در تجارت و بازارهای مالی بین‌المللی است.
• از سال ۱۹۷۱، دلار آمریکا از استاندارد طلا جدا شده و به‌عنوان ارز فیات شناور آزاد عمل می‌کند.
• دلار آمریکا پرمعامله‌ترین ارز در بازار فارکس است و جفت ارزی EUR/USD فعال‌ترین جفت ارزی محسوب می‌شود.
• حدود ۸۸٪ از کل معاملات ارز خارجی به دلار آمریکا مربوط می‌شود.

فهم دلار آمریکا

دلار آمریکا ارز رسمی ایالات متحده است و با علامت $ نمایش داده می‌شود. هر دلار به ۱۰۰ سنت تقسیم می‌شود. اسکناس‌های دلار در حال حاضر در مقادیر ۱، ۲، ۵، ۱۰، ۲۰، ۵۰ و ۱۰۰ دلار منتشر می‌شوند. هر اسکناس چهره یکی از رؤسای جمهور آمریکا را نمایش می‌دهد (به‌جز اسکناس ۱۰۰ دلاری که تصویر بنجامین فرانکلین را دارد). به‌زودی ممکن است اسکناس ۲۰ دلاری چهره هریت تابمن، فعال ضد برده‌داری، را نمایش دهد.

اسکناس‌های ۵۰۰ و ۱۰۰۰ دلاری قبلاً در مقادیر محدود منتشر می‌شدند، اما در سال ۱۹۶۹ متوقف شدند. سکه‌های دلار در مقادیر ۰.۰۱ دلار (سنت)، ۰.۰۵ دلار (نیکل)، ۰.۱ دلار (دایم)، ۰.۲۵ دلار (کوارتر)، ۰.۵ دلار (نیم‌دلار) و ۱ دلار ضرب می‌شوند. اسکناس‌ها و سکه‌ها توسط وزارت خزانه‌داری آمریکا تولید و مستقیماً به بانک‌های فدرال رزرو برای توزیع و گردش ارسال می‌شوند.

دلار آمریکا پرمعامله‌ترین ارز در بازار فارکس است که بزرگ‌ترین بازار مالی جهان با حجم معاملات روزانه حدود ۱.۲ تریلیون دلار در مه ۲۰۲۲ محسوب می‌شود. به همین دلیل، دلار آمریکا به‌عنوان ارز معیار شناخته شده و در معاملات جهانی به‌طور گسترده پذیرفته می‌شود.

۸۸٪

طبق گزارش سه‌ساله بانک تسویه‌های بین‌المللی (BIS) در سال ۲۰۱۹، دلار آمریکا حدود ۸۸٪ از کل معاملات ارز خارجی را تشکیل می‌دهد.

تاریخچه مختصر دلار آمریکا

دلار آمریکا از زمان تصویب قانون ارز ملی در سال ۱۷۸۵ ارز رسمی ایالات متحده بوده است. پیش از آن، آمریکا از سیستم ناپایدار ارز قاره‌ای، پوند بریتانیا و ارزهای خارجی مختلف استفاده می‌کرد. ابتدا دلار تنها به‌صورت سکه منتشر می‌شد، اما اسکناس کاغذی در سال ۱۸۶۱ معرفی شد و ارزش آن به قیمت‌های نسبی طلا، نقره و مس وابسته بود.

قوانین مختلف کنگره طراحی، ارزش و کالاهای پایه دلار را تغییر دادند تا اینکه نظارت بر آن با قانون فدرال رزرو در سال ۱۹۱۳ رسمی شد. پس از این اصلاح، دلار به‌صورت اسکناس فدرال رزرو شناخته شد که در بانک‌های فدرال رزرو یا ضرابخانه آمریکا قابل بازخرید برای فلزات گران‌بها بود.

در سال ۱۹۳۳، با ممنوعیت مالکیت خصوصی طلا توسط رئیس‌جمهور فرانکلین دی. روزولت، قابلیت بازخرید دلار عملاً متوقف شد. در سال ۱۹۴۴، توافق برتون وودز ارزهای اصلی جهان را به سیستم نرخ‌های ثابت تبدیل کرد، که در آن دولت‌ها می‌توانستند طلا را به آمریکا با قیمت ۳۵ دلار به ازای هر اونس، فقط با دلار آمریکا، بفروشند. استاندارد طلا در سال ۱۹۷۱ با لغو نرخ‌های ثابت برتون وودز به‌طور کامل کنار گذاشته شد.

امروزه، دلار آمریکا ارزی شناور آزاد در بازارهای فارکس جهانی است. در جهان پس از برتون وودز، دلار آمریکا به‌عنوان ارز ذخیره اکثر کشورها عمل می‌کند. بانک‌های مرکزی جهان به‌جای ذخیره طلا و نقره، ذخایر دلاری را برای محافظت در برابر تورم نگه می‌دارند.

نکته

اسکناس‌های دلار گاهی به دلیل جوهر سبز رنگ پشت آن‌ها به‌صورت عامیانه «گرین‌بک» نامیده می‌شوند.

اندازه‌گیری ارزش دلار آمریکا

ارزش دلار آمریکا به‌طور کلی توسط شاخص دلار آمریکا (USDX) سنجیده می‌شود که شامل سبدی از ارزهای شرکای تجاری اصلی آمریکا است: یورو (۵۷.۶٪ از شاخص)، ین ژاپن (۱۳.۶٪)، پوند بریتانیا (۱۱.۹٪)، دلار کانادا (۹.۱٪)، کرون سوئد (۴.۲٪) و فرانک سوئیس (۳.۶٪). این شاخص با تقویت دلار در برابر سایر ارزها افزایش یافته و با تضعیف آن کاهش می‌یابد.

در داخل آمریکا، مقدار دلارهای موجود با معیارهای عرضه پول (مانند M0 یا پایه پولی) که توسط فدرال رزرو منتشر می‌شود، اندازه‌گیری می‌شود. M0 مجموع کل دلارهای در گردش به‌صورت نقد (اسکناس و سکه) است. با افزایش پایه پولی، سیستم بانکداری ذخیره کسری از طریق اثر تکثیری پول، عرضه پول را گسترش می‌دهد.

مزایای دلار آمریکا

چندین عامل دلار آمریکا را به‌عنوان ارز ذخیره و در معاملات جذاب می‌کنند، اما پایداری طولانی‌مدت قیمت آن شاید مهم‌ترین باشد. برخلاف برخی ارزهای اصلی دیگر، دلار آمریکا تاکنون هرگز برای مدیریت بدهی کشور کاهش ارزش نیافته یا با تورم بیش از حد مواجه نشده است.

علاوه بر این، هیچ دلاری به‌عنوان ارز قانونی رد یا بی‌اعتبار نشده است، که اعتماد به سلامت این ارز را به شدت افزایش می‌دهد. در نتیجه، دلار آمریکا برای تعیین ارزش معاملات مالی، بدهی و کالاها در سراسر جهان استفاده می‌شود.

به دلیل قدرت و پایداری‌اش، بسیاری از دولت‌ها و بانک‌های مرکزی ذخایر دلاری را برای حفظ ثبات اقتصاد و ارز محلی خود نگه می‌دارند. این ذخایر ممکن است به‌صورت ارز نقدی USD یا (معمولاً) اوراق خزانه آمریکا باشد.

مثال دلار آمریکا: پترودلارها

نمونه‌ای بارز از نقش دلار آمریکا در تجارت بین‌المللی و به‌عنوان ارز ذخیره، بازار جهانی نفت خام است. بخش عمده نفت و گاز جهان در خاورمیانه، روسیه، نروژ، آمریکای جنوبی و غیره تولید می‌شود، اما بازار جهانی نفت به دلار در هر بشکه قیمت‌گذاری می‌شود. دلارهای پرداخت‌شده برای نفت به صادرکنندگان غیرآمریکایی به‌عنوان «پترودلار» شناخته می‌شوند و منبع اصلی درآمد این کشورها هستند.

از آنجا که این کشورها از دلار آمریکا به‌عنوان ارز اصلی خود استفاده نمی‌کنند، ذخایر دلاری را ایجاد می‌کنند که باید بازیافت یا خرج شوند تا به ارز محلی تبدیل شوند. بازارهای فارکس و خرید اوراق خزانه آمریکا از کانال‌های اصلی برای این منظور هستند.