مالیات گوگل، که به‌عنوان مالیات سودهای منحرف‌شده نیز شناخته می‌شود، به مجموعه‌ای از مقررات ضد فرار مالیاتی اشاره دارد که در برخی کشورها معرفی شده‌اند. چندین حوزه قضایی این مقررات را برای جلوگیری از انتقال سودها یا royalties به حوزه‌های قضایی دیگر با نرخ مالیاتی پایین‌تر یا حتی صفر اعمال کرده‌اند. به‌عنوان مثال، غول اینترنتی آلفابت (Alphabet Inc.) که مالک گوگل (GOOGL) است، با تکمیل معاملات خود در شهر کم‌مالیات دوبلین در ایرلند، مالیات ناچیزی در بریتانیا پرداخت کرد، در حالی که در این کشور ۶.۵ میلیارد دلار درآمد کسب کرده بود.
نکات کلیدی
- مالیات گوگل مالیاتی است که بر شرکت‌های چندملیتی اعمال می‌شود تا از انتقال سودهای کسب‌شده در یک کشور به کشوری با نرخ مالیاتی پایین‌تر جلوگیری کند.
- این مالیات به‌عنوان مالیات سودهای منحرف‌شده نیز شناخته می‌شود.
- از جمله کشورهایی که مالیات گوگل را اعمال کرده‌اند، می‌توان به استرالیا و بریتانیا اشاره کرد.
- در حالی که گوگل به دلیل سیاست‌های فرار مالیاتی خود بدنام شده است، شرکت‌های بزرگ دیگر مانند آمازون، اپل، متا و استارباکس نیز از تاکتیک‌های مشابهی برای کاهش تعهدات مالیاتی خود استفاده کرده‌اند.
- برخی از روزنه‌های مالیاتی از آن زمان بسته شده‌اند، از جمله مواردی که در استراتژی موسوم به «ساندویچ دوگانه ایرلندی-هلندی» نقش داشتند.
- تعدادی از کشورها همچنین مالیات‌های جداگانه‌ای بر خدمات دیجیتال بر شرکت‌های بزرگ فناوری اعمال کرده‌اند و تلاش‌هایی برای دستیابی به توافق جهانی برای مالیات‌بندی مناسب این شرکت‌ها و توزیع درآمدهای حاصل از آن در جریان است.
درک مالیات گوگل
اگرچه این اصطلاح شامل نام شرکت گوگل است که به نمادی برای این عمل تبدیل شده، اما انتقال سودها در بخش‌های مختلف صنعتی رایج است. غول‌های فناوری آمریکایی مانند متا (که قبلاً فیس‌بوک نامیده می‌شد)، اپل (AAPL)، و آمازون (AMZN)، و همچنین دیگر شرکت‌های چندملیتی مانند استارباکس (SBUX) و دیاجیو (DEO) همگی از چنین روش‌هایی برای کاهش صورت‌حساب‌های مالیاتی خود استفاده کرده‌اند. به‌عنوان مثال، یک اپلیکیشن موبایل مانند پیام‌رسان واتساپ متا یا بازی‌ای مانند Clash of Clans ممکن است حتی یک کارمند در کشوری خاص نداشته باشد، اما همچنان از پایگاه کاربران محلی خود از طریق تبلیغات آنلاین و خریدهای درون‌برنامه‌ای سود زیادی کسب کند. شرکت‌ها از آزادی عمل برخوردار بودند تا این درآمدها و سودها را در مقصدی به انتخاب خود ثبت کنند و اغلب آن‌ها را به حوزه‌های قضایی کم‌هزینه منتقل می‌کردند. کمیسیون بورس و اوراق بهادار ایالات متحده (SEC) شرکت‌های آمریکایی را ملزم می‌کند که جزئیات مربوط به محل و میزان درآمدهای خود در سراسر جهان را به‌صورت عمومی گزارش دهند، که این امکان را به مقامات سایر کشورها مانند بریتانیا و استرالیا می‌دهد تا داده‌های دقیق‌تری در مورد اقدامات احتمالی فرار مالیاتی این شرکت‌ها به دست آورند. در بریتانیا و استرالیا، قوانین مالیاتی برای جلوگیری از چنین اقداماتی اصلاح شد. در میان خشم عمومی رو به افزایش، بریتانیا در سال ۲۰۱۵ مالیات سودهای منحرف‌شده را با نرخ ۲۵ درصد معرفی کرد. اداره مالیات و گمرکات ملکه (HMRC)، آژانس جمع‌آوری مالیات بریتانیا، بین سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۸ با به چالش کشیدن ترتیبات قیمت‌گذاری انتقالی شرکت‌های چندملیتی، ۶.۵ میلیارد پوند (حدود ۸.۳۳ میلیارد دلار) مالیات اضافی جمع‌آوری کرد. آمار خود این اداره نشان می‌دهد که در سال‌های ۲۰۱۵-۱۶ مبلغ ۸۵۳ میلیون پوند (حدود ۱.۰۹ میلیارد دلار)، در سال ۲۰۱۶-۱۷ مبلغ ۱.۶۲ میلیارد پوند (حدود ۲.۰۸ میلیارد دلار) و در سال ۲۰۱۷-۱۸ مبلغ ۱.۶۸ میلیارد پوند (حدود ۲.۱۵ میلیارد دلار) مالیات اضافی دریافت کرده است. استرالیا از سال ۲۰۱۵ اقداماتی را آغاز کرد که منجر به معرفی مالیات سودهای منحرف‌شده از ژوئیه ۲۰۱۷ شد. این کشور مالیاتی ۴۰ درصدی بر چنین روش‌های فرار مالیاتی اعمال کرد. در پاسخ به این تحولات، شرکت‌های جهانی اکنون به‌صورت داوطلبانه بدهی‌های گذشته خود را پرداخت می‌کنند و با مقامات مالیاتی به توافق می‌رسند تا از بدنامی ناشی از مالیات گوگل جلوگیری کنند. دیاجیو، غول نوشیدنی مستقر در لندن که برندهایی مانند ویسکی جانی واکر و جین تنگری را تولید می‌کند، توافقی با HMRC برای پرداخت ۱۹۰ میلیون پوند (حدود ۲۴۴ میلیون دلار) مالیات شرکتی اضافی به منظور جلوگیری از آسیب احتمالی به اعتبار برند خود ناشی از مالیات گوگل منعقد کرد. گوگل همچنین در سال ۲۰۱۶ توافق کرد که حدود ۱۸۵ میلیون دلار مالیات عقب‌افتاده به بریتانیا پرداخت کند. در مواجهه با اتهامات مشابه در فرانسه، گوگل در سال ۲۰۱۹ نزدیک به ۱ میلیارد یورو (حدود ۱.۱ میلیارد دلار) به مقامات فرانسوی به‌عنوان جریمه و مالیات اضافی پرداخت کرد. این شرکت در آن زمان اظهار داشت: «ما همچنان معتقدیم که اصلاح هماهنگ سیستم مالیاتی بین‌المللی بهترین راه برای ارائه چارچوبی روشن برای شرکت‌هایی است که در سراسر جهان فعالیت می‌کنند.»
مالیات خدمات دیجیتال چیست؟
مالیات خدمات دیجیتال (DST) مالیاتی است که توسط برخی کشورها بر درآمدهای شرکت‌های بزرگ چندملیتی که کالاها یا خدمات را به‌صورت آنلاین ارائه می‌دهند، اعمال می‌شود. تا اکتبر ۲۰۲۳، ۳۸ کشور در سراسر جهان یا این مالیات را اعمال کرده‌اند یا در حال بررسی آن هستند. این کشورها شامل اتریش (با مالیات ۵ درصد)، فرانسه (۳ درصد)، ایتالیا (۳ درصد)، اسپانیا (۳ درصد) و بریتانیا (۲ درصد) هستند. در عین حال، سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در حال کار بر روی توافقی بین‌المللی است که مالیات‌بندی این شرکت‌ها و توزیع درآمدهای حاصل از آن بین کشورهای مختلف را فراهم می‌کند و نیاز به مالیات‌های جداگانه و یک‌جانبه خدمات دیجیتال را از بین می‌برد.
استراتژی ساندویچ دوگانه ایرلندی-هلندی چیست؟
استراتژی ساندویچ دوگانه ایرلندی-هلندی یک طرح فرار مالیاتی بود که در مقطعی توسط گوگل و شرکت‌های دیگر استفاده می‌شد. این استراتژی شامل انتقال سودها به یک شرکت تابعه در ایرلند، سپس به یک شرکت تابعه در هلند و در نهایت به یک شرکت تابعه دوم در ایرلند مستقر در یک پناهگاه مالیاتی مانند برمودا بود. نتیجه این بود که مالیات‌های مربوط به ایالات متحده یا سایر کشورهایی که سودها در آن‌ها ایجاد شده بودند، حذف یا به‌طور نامحدود به تعویق می‌افتاد. روزنه‌هایی که این امکان را فراهم می‌کردند تا سال ۲۰۲۰ به‌طور مؤثری بسته شدند.
فرار مالیاتی در مقابل اجتناب مالیاتی چیست؟
اجتناب مالیاتی شامل تاکتیک‌های مختلفی برای کاهش تعهدات مالیاتی یک شرکت یا فرد است، اغلب با استفاده از روزنه‌های قانونی. اجتناب مالیاتی کاملاً قانونی است، اما گاهی اوقات به نظر فریبنده می‌رسد. از سوی دیگر، فرار مالیاتی زمانی رخ می‌دهد که یک شرکت یا فرد با روش‌های غیرقانونی، مانند مخفی کردن درآمد، سعی در کاهش صورت‌حساب مالیاتی خود دارد.
نتیجه‌گیری
مالیات گوگل مالیاتی است که بر شرکت‌هایی اعمال می‌شود که سودهای خود را از کشوری که پول در آن کسب شده به کشوری دیگر با مالیات کمتر (یا بدون مالیات) منتقل می‌کنند. در حالی که برخی از فاحش‌ترین روش‌های اجتناب مالیاتی در سال‌های اخیر محدود شده‌اند، کشورهای مختلف و نهادهای جهانی همچنان در حال کار بر روی راه‌هایی برای مالیات‌بندی عادلانه شرکت‌های چندملیتی، به‌ویژه شرکت‌های دیجیتال، هستند.
نظرات کاربران