ارز سخت چیست؟

ارز سخت به پولی اشاره دارد که توسط کشوری صادر می‌شود که از نظر سیاسی و اقتصادی پایدار تلقی می‌شود. ارزهای سخت در سراسر جهان به طور گسترده به عنوان روشی برای پرداخت کالاها و خدمات پذیرفته می‌شوند و ممکن است نسبت به ارز داخلی ترجیح داده شوند.

درک ارز سخت

انتظار می‌رود که یک ارز سخت در مدت زمان کوتاهی نسبتاً پایدار باقی بماند و در بازار فارکس یا ارز خارجی (FX) بسیار نقدشونده باشد. قابل‌معامله‌ترین ارزها در جهان عبارتند از دلار آمریکا (USD)، یورو اروپا (EUR)، ین ژاپن (JPY)، پوند بریتانیا (GBP)، فرانک سوئیس (CHF)، دلار کانادا (CAD) و دلار استرالیا (AUD). همه این ارزها اعتماد سرمایه‌گذاران و کسب‌وکارهای بین‌المللی را دارند زیرا معمولاً در برابر کاهش یا افزایش ارزش چشمگیر آسیب‌پذیر نیستند.

دلار آمریکا به‌ویژه برجسته است زیرا از جایگاه ارز ذخیره جهانی برخوردار است. به همین دلیل، بسیاری از معاملات بین‌المللی با دلار آمریکا انجام می‌شوند. علاوه بر این، اگر ارز یک کشور شروع به تضعیف کند، شهروندان آن کشور شروع به نگهداری دلار آمریکا و سایر ارزهای امن برای محافظت از دارایی‌های خود می‌کنند.

نکات کلیدی

• ارزهای سخت به عنوان ذخیره‌ای نقدشونده از ثروت و پناهگاهی امن در هنگام مشکلات ارزهای داخلی عمل می‌کنند.
• ارزهای سخت از کشورهایی با اقتصاد و سیستم‌های سیاسی پایدار به دست می‌آیند.
• مقابل ارز سخت، ارز نرم (Soft Currency) است.

مثال از ارزهای سخت در عمل

در میان گروه ارزهای سخت، دلار کانادا و استرالیا به قیمت‌های کالاها حساس هستند اما این نوسانات را بهتر از کشورهای دیگر که به شدت به کالاها وابسته‌اند تحمل می‌کنند. به عنوان مثال، سقوط قیمت‌های انرژی در سال ۲۰۱۴ به بازارهای استرالیا و کانادا آسیب رساند، اما برای روبل روسیه بسیار ویرانگرتر بود. با این حال، کاهش ارزش ارز یک کشور معمولاً نتیجه افزایش عرضه پول یا از دست دادن اعتماد به توانایی آینده آن به عنوان ذخیره‌ای با ارزش ثابت است، که به دلیل نگرانی‌های اقتصادی، مالی یا حکومتی ایجاد می‌شود. یک مثال برجسته از یک ارز ناپایدار یا نرم، پزوی آرژانتین است که در سال ۲۰۱۵، ۳۴.۶٪ از ارزش خود را در برابر دلار از دست داد و برای سرمایه‌گذاران خارجی بسیار غیرجذاب شد. ارزش یک ارز عمدتاً بر اساس اصول اقتصادی مانند تولید ناخالص داخلی (GDP) و اشتغال تعیین می‌شود. قدرت بین‌المللی دلار آمریکا منعکس‌کننده تولید ناخالص داخلی آمریکا است که در سال ۲۰۱۹ با قیمت‌های جاری، با ۲۱.۳۷ تریلیون دلار در رتبه اول جهان قرار دارد. چین و هند به ترتیب با ۱۴.۳۴ تریلیون دلار و ۲.۸۸ تریلیون دلار در رتبه‌های دوم و پنجم تولید ناخالص داخلی جهان قرار دارند، اما نه یوان چین و نه روپیه هند به عنوان ارز سخت در نظر گرفته نمی‌شوند. این موضوع نشان‌دهنده اهمیت سیاست‌های بانک مرکزی و ثبات در عرضه پول یک کشور در نرخ‌های ارز است. همچنین ترجیح آشکاری برای دموکراسی‌های بالغ با سیستم حقوقی شفاف وجود دارد.

معایب ارز سخت

ارزهای سخت ارزش بیشتری نسبت به سایر ارزها دارند. به عنوان مثال، در تاریخ ۶ نوامبر ۲۰۲۰، بازار فارکس با نرخ ۶.۶۱ یوان به ازای هر دلار آمریکا و ۷۳.۹۷ روپیه به ازای هر دلار معامله می‌کرد. این نرخ‌های ارز برای واردکنندگان چینی و هندی زیان‌آور است اما برای تراز حساب‌های جاری مثبت است. نرخ ارز ضعیف به صادرکنندگان یک کشور کمک می‌کند زیرا صادرات را در بازارهای کالاهای بین‌المللی و سایر بازارها رقابتی‌تر (یا ارزان‌تر) می‌کند. در سال‌های اخیر، چین با اتهاماتی مبنی بر دستکاری نرخ ارز خود برای کاهش قیمت‌ها و کسب سهم بیشتری از بازارهای بین‌المللی مواجه بوده است.