پذیرش ریسک چیست؟
پذیرش ریسک (Accepting risk) یا پذیرفتن ریسک زمانی اتفاق می‌افتد که یک کسب‌وکار یا فرد بپذیرد که زیان احتمالی ناشی از یک ریسک آن‌قدر قابل توجه نیست که هزینه‌ای برای اجتناب از آن صرف کند. این رویکرد که با عنوان نگهداری ریسک (Risk retention) نیز شناخته می‌شود، یکی از جنبه‌های مدیریت ریسک است که به‌طور گسترده در حوزه‌های کسب‌وکار و سرمایه‌گذاری به کار می‌رود.
پذیرش ریسک بر این اصل استوار است که ریسک‌های کوچک و نادر—که احتمال وقوع فاجعه‌بار یا هزینه‌های سنگین ندارند—ارزش آن را دارند که پذیرفته شوند، با این آگاهی که در صورت وقوع، مشکلات ناشی از آن‌ها در همان زمان مدیریت خواهند شد. این نوع مبادله، ابزاری ارزشمند در فرآیند اولویت‌بندی و بودجه‌بندی محسوب می‌شود.
نکات کلیدی
- پذیرش ریسک یا نگهداری ریسک یک استراتژی آگاهانه برای پذیرش احتمال وقوع ریسک‌های کوچک یا نادر است بدون آنکه برای مقابله، بیمه کردن، یا اجتناب از آن‌ها اقدامی صورت گیرد.
- منطق پشت پذیرش ریسک این است که هزینه‌های کاهش یا اجتناب از ریسک‌ها بیش از آن است که با توجه به احتمال پایین وقوع خطر یا برآورد اثر کم آن توجیه‌پذیر باشد.
- بیمه‌ی شخصی (Self-insurance) نوعی از پذیرش ریسک است. در مقابل، استفاده از بیمه، انتقال ریسک به طرف سوم محسوب می‌شود.
- پذیرش ریسک یکی از ابزارهای مدیریت ریسک در کسب‌وکارها و پروژه‌ها است.
توضیح پذیرش ریسک
بسیاری از کسب‌وکارها از تکنیک‌های مدیریت ریسک برای شناسایی، ارزیابی و اولویت‌بندی ریسک‌ها به منظور کاهش، پایش و کنترل آن‌ها استفاده می‌کنند. بیشتر کسب‌وکارها و متخصصان مدیریت ریسک در عمل با تعداد و تنوعی از ریسک‌ها مواجه می‌شوند که مدیریت، کاهش یا اجتناب از همه‌ی آن‌ها با توجه به منابع موجود ممکن نیست.
در نتیجه، کسب‌وکارها باید تعادلی برقرار کنند میان هزینه‌های احتمالی یک مشکل ناشی از یک ریسک شناخته‌شده و هزینه‌ی لازم برای اجتناب از آن یا مقابله با آن. انواع ریسک‌ها شامل موارد زیر می‌شوند:
- عدم قطعیت در بازارهای مالی
- شکست پروژه‌ها
- مسئولیت‌های حقوقی
- ریسک اعتباری
- حوادث
- بلایای طبیعی
- رقابت بیش از حد تهاجمی
پذیرش ریسک را می‌توان نوعی بیمه‌ی شخصی دانست. تمامی ریسک‌هایی که پذیرفته می‌شوند، منتقل نمی‌شوند، یا از آن‌ها اجتناب نمی‌شود، به عنوان ریسک‌های نگه‌داشته‌شده در نظر گرفته می‌شوند.
در بیشتر نمونه‌های پذیرش ریسک توسط کسب‌وکارها، این ریسک‌ها نسبتاً کوچک هستند. اما گاهی اوقات یک نهاد ممکن است ریسکی را بپذیرد که در صورت وقوع فاجعه‌بار خواهد بود، زیرا بیمه کردن آن به دلیل هزینه‌ی بسیار بالا امکان‌پذیر نیست. علاوه بر این، هرگونه زیان احتمالی ناشی از یک ریسک که بیمه آن را پوشش نمی‌دهد یا بالاتر از سقف پوشش بیمه است نیز نمونه‌ای از پذیرش ریسک محسوب می‌شود.
جایگزین‌هایی برای پذیرش ریسک
علاوه بر پذیرش ریسک، در مدیریت ریسک چند رویکرد دیگر برای برخورد با ریسک وجود دارد که عبارتند از:
اجتناب (Avoidance)
این رویکرد شامل تغییر برنامه‌ها برای حذف یک ریسک است. این استراتژی برای ریسک‌هایی مناسب است که می‌توانند تاثیر قابل توجهی بر یک کسب‌وکار یا پروژه داشته باشند.
انتقال (Transfer)
این رویکرد معمولاً در پروژه‌هایی با چندین طرف استفاده می‌شود، هرچند چندان رایج نیست. اغلب شامل بیمه می‌شود. این رویکرد که با عنوان اشتراک ریسک (Risk sharing) نیز شناخته می‌شود، از طریق بیمه، ریسک را از بیمه‌گذار به بیمه‌گر منتقل می‌کند.
کاهش (Mitigation)
این رویکرد بر کاهش اثر یک ریسک تمرکز دارد به گونه‌ای که در صورت بروز مشکل، رفع آن آسان‌تر باشد. این استراتژی رایج‌ترین روش است و با عنوان‌های بهینه‌سازی ریسک یا کاهش ریسک نیز شناخته می‌شود. استراتژی‌های پوشش ریسک (Hedging) از جمله روش‌های رایج کاهش ریسک هستند.
بهره‌برداری (Exploitation)
برخی ریسک‌ها مثبت هستند. برای مثال، اگر یک محصول آن‌قدر محبوب باشد که نیروی فروش کافی برای پاسخ‌گویی به تقاضا وجود نداشته باشد، می‌توان از این ریسک به نفع کسب‌وکار استفاده کرد؛ در این مثال با افزایش تعداد کارکنان فروش می‌توان از فرصت ایجاد شده بهره برد.
نظرات کاربران