به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز یک تضاد عجیب در بازارهای جهانی شکل گرفته است؛ وال‌استریت با قدرت می‌تازد، اما دلار آمریکا روزبه‌روز ضعیف‌تر می‌شود. سرمایه‌گذاران خارجی که به امید موج هوش مصنوعی و بازدهی بالای سهام به بازار آمریکا هجوم برده‌اند، دیگر حاضر نیستند ریسک دلار را به دوش بکشند. آن‌ها پولشان را در بورس و اوراق آمریکا می‌گذارند، اما همزمان با ابزارهای مالی، خود را در برابر افت ارزش دلار بیمه می‌کنند.
برای اولین بار بعد از چهار سال، حجم سرمایه‌گذاری‌های همراه با پوشش ریسک ارزی از سرمایه‌گذاری‌های بدون پوشش بیشتر شده است. این تغییر رفتار به‌وضوح نشان می‌دهد که در نگاه جهانی، دلار دیگر همان «پادشاه بی‌رقیب» نیست و حتی در دل پررونق‌ترین بازار دنیا هم بی‌اعتمادی نسبت به آن رو به افزایش است.
چه شد که پوشش ریسک دلاری رکورد زد؟
کارشناسان می‌گویند علت اصلی این موج تازه، ترکیبی از سیاست‌های پرابهام ترامپ و ضعف داده‌های اقتصادی آمریکاست. دلار در سال جاری بیش از ۱۰ درصد در برابر سبدی از ارزهای اصلی مثل یورو و پوند سقوط کرده و همین افت تاریخی سرمایه‌گذاران خارجی را به فکر انداخته است.
طبق آمار دویچه‌بانک، در سه ماه گذشته حدود ۸۰ درصد از ۷ میلیارد دلار سرمایه ورودی به صندوق‌های سهام آمریکا به‌صورت هج‌شده بوده؛ یعنی سرمایه‌گذاران سود سهام را می‌خواهند، اما هیچ علاقه‌ای به نگهداری دلار ندارند. در ابتدای سال این رقم تنها ۲۰ درصد بود، بنابراین تغییر رفتار شتاب‌دار و بی‌سابقه است.
به بیان ساده، جهان هنوز آمریکا را جذاب‌ترین مقصد سرمایه‌گذاری می‌بیند، اما دیگر به پول ملی این کشور همان اعتمادی را ندارد که در گذشته داشت.
سیاست‌های ترامپ و نگرانی از سقوط ارز آمریکا
سایه سیاست‌های ترامپ بر بازار ارز بیش از هر عامل دیگری حس می‌شود. از زمانی که او با شعار «روز آزادی اقتصادی» تعرفه‌های ناگهانی را اعلام کرد، اعتماد جهانی به دلار ترک برداشت. سرمایه‌گذاران خارجی می‌بینند رئیس‌جمهور آمریکا آشکارا از دلار قوی انتقاد می‌کند و حتی از تضعیف آن به‌عنوان ابزاری برای فشار بر رقبا استقبال دارد. این نگاه عملاً دلار را از جایگاه «پناهگاه امن» دور کرده و آن را به یک ریسک سیاسی بدل ساخته است.
مدیران صندوق‌ها می‌گویند دیگر نمی‌توانند چشم بسته به دلار تکیه کنند. همان‌طور که یکی از استراتژیست‌های سوئیسی توضیح داده، «امسال همه‌چیز تغییر کرده؛ حالا برای حضور در بازار آمریکا باید حتماً پوشش ریسک دلاری داشت.» این جمله نشان می‌دهد حتی آن دسته از سرمایه‌گذاران که همچنان به سهام و اوراق آمریکا خوش‌بین‌اند، حاضر نیستند ریسک نوسانات دلار را تحمل کنند.
رونق وال‌استریت در برابر افول دلار؛ یک پارادوکس مالی
سال ۲۰۲۵ برای وال‌استریت سالی پررونق بوده است؛ شاخص S&P 500 بیش از ۱۲ درصد رشد کرده و سهام شرکت‌های فناوری به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی موجی از خوش‌بینی ایجاد کرده‌اند. اما در همان زمان، دلار آمریکا بیش از ۱۰ درصد ارزش خود را در برابر ارزهای بزرگ جهانی از دست داده است. این یعنی سرمایه‌گذاران خارجی، اگرچه روی کاغذ از سهام آمریکایی سود گرفته‌اند، اما وقتی آن را به یورو یا ین تبدیل می‌کنند، بخشی از آن سود در اثر افت دلار دود می‌شود.
این پارادوکس ساده اما مهم است: بازار سرمایه آمریکا می‌درخشد، اما ارز ملی‌اش سقوط می‌کند. در گذشته، ورود سرمایه خارجی به سهام آمریکا خود به تقویت دلار منجر می‌شد، اما امروز این رابطه شکسته است. حالا سرمایه‌گذاران به‌جای اینکه دلار را تقویت کنند، با پوشش ریسک ارزی عملاً فشار بیشتری بر آن وارد می‌کنند.
چرا صندوق‌های بازنشستگی اروپا و آسیا پیشگام شدند؟
نخستین موج جدی هجینگ دلاری از سمت صندوق‌های بازنشستگی اروپا و آسیا آغاز شد. صندوق‌های دانمارکی تا پایان ژوئن حدود ۱۶ میلیارد دلار از دارایی‌های دلاری بدون پوشش خود را کاهش دادند. در هلند هم صندوق‌های بزرگ بازنشستگی امسال سطح هجینگ را بالا برده‌اند. در آسیا، سرمایه‌گذاران ژاپنی و کره‌ای به دلیل تجربه نوسان‌های شدید ارزی، سریع‌تر از دیگران به سراغ پوشش ریسک رفتند.
بانک تسویه بین‌المللی در گزارشی اعلام کرده که همین موج هجینگ توسط مؤسسات غیرآمریکایی نقش مهمی در افت ارزش دلار در بهار امسال داشته است. به بیان دیگر، جریان سرمایه جهانی به جای تقویت دلار، اکنون به موتور سقوط آن تبدیل شده است.
پیامدهای جهانی این روند و اثر آن بر بازار طلا و ارز ایران
افزایش هجینگ دلاری تنها یک حرکت فنی در بازارهای مالی نیست؛ پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصاد جهانی دارد. وقتی سرمایه‌گذاران خارجی دلار را کنار می‌گذارند، فشار فروش بر این ارز بیشتر می‌شود و افت ارزش آن شتاب می‌گیرد. همین روند باعث شده یورو به بالاترین سطح چهار سال اخیر برسد و پوند نیز تقویت شود. در چنین شرایطی، بسیاری از تحلیلگران می‌گویند دلار وارد یک «دوره نزولی ساختاری» شده است.
برای ایران، این تحولات معنای خاصی دارد. افت ارزش دلار جهانی معمولاً به نفع بازار طلاست، چون سرمایه‌گذاران برای حفظ ارزش دارایی‌هایشان به سراغ فلز زرد می‌روند. همین موضوع می‌تواند قیمت اونس جهانی را بالا ببرد و به‌طور مستقیم بر بازار داخلی طلا و سکه اثر بگذارد. از طرف دیگر، کاهش قدرت دلار در سطح جهانی ممکن است نرخ برابری ارزها را در بازار ایران نیز دچار نوسان کند، به‌ویژه اگر انتظارات تورمی و روانی معامله‌گران دوباره تحریک شود.
به بیان ساده، هر تکانه‌ای که در دلار جهانی ایجاد می‌شود، دیر یا زود به بازارهای داخلی ایران هم می‌رسد؛ چه در قالب افزایش قیمت طلا و چه در قالب تغییر انتظارات ارزی.
پرسشی برای آینده: آیا دوران سلطه دلار رو به پایان است؟
دلار دهه‌هاست به‌عنوان ستون اصلی نظام مالی جهان شناخته می‌شود؛ واحد پولی که در تجارت جهانی، ذخایر ارزی بانک‌های مرکزی و معاملات نفتی جایگاهی بی‌رقیب داشته است. اما تحولات اخیر نشان می‌دهد این سلطه حالا زیر سؤال رفته است. وقتی بزرگ‌ترین صندوق‌های بازنشستگی اروپا و آسیا، بانک‌های خصوصی و حتی مدیران سرمایه‌گذاری سوئیسی و ژاپنی ترجیح می‌دهند دلار را بیمه کنند یا از آن فاصله بگیرند، به معنای آن است که «اعتماد» به این ارز دیگر مثل گذشته نیست.
البته، دلار هنوز فاصله زیادی با فروپاشی دارد و همچنان پرکاربردترین ارز دنیاست. اما سرعت و شدت تغییر رفتار سرمایه‌گذاران نشان می‌دهد جهان وارد مرحله‌ای تازه شده است؛ مرحله‌ای که در آن دلار شاید دیگر نه پادشاه بلامنازع، بلکه صرفا یکی از بازیگران اصلی باشد. پرسش کلیدی اینجاست: اگر حتی در اوج رونق وال‌استریت هم سرمایه‌گذاران جهانی از دلار می‌ترسند، آینده این ارز در دورانی پر از شکاف سیاسی و اقتصادی چه خواهد شد؟
نظرات کاربران