به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز بورس تهران در صبح سه‌شنبه ۸ مهر ۱۴۰۴ با فضایی پرانرژی و امیدبخش آغاز شد. در همان دقایق ابتدایی، برتری خریداران به‌خوبی در تابلو معاملات دیده می‌شد؛ تعداد نمادهای مثبت بیشتر از منفی‌ها بود و ارزش سفارش‌های خرید تقریباً دو برابر فروش‌ها ثبت شد. همین روند باعث شد هم شاخص کل و هم شاخص هم‌وزن مسیر صعودی را در ابتدای بازار در پیش بگیرند و معامله‌گران انتظار روزی پررونق‌تر را داشته باشند.
شاخص کل در شروع معاملات رشد قابل‌توجهی را به نمایش گذاشت و شاخص هم‌وزن نیز همگام با آن حرکت کرد. این هماهنگی اولیه میان دو شاخص، جو روانی مثبتی را در بازار ایجاد کرد و سهامداران حقیقی برای لحظاتی باور کردند که پس از روزهای پرنوسان، می‌توان به ثبات بیشتری امیدوار بود. اما این وضعیت پایدار نماند و بازار در ادامه روز چهره متفاوتی به خود گرفت.
واگرایی شاخص‌ها؛ سبزی شاخص کل در برابر سرخی هم‌وزن
با گذشت زمان و افزایش عرضه‌ها، فضای بازار تغییر جهت داد. شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات همچنان مثبت ماند و با رشد ۳۴ هزار و ۶۳۹ واحدی معادل ۱.۲۸ درصد روی سطح ۲ میلیون و ۷۳۵ هزار واحد ایستاد. اما در سوی مقابل، شاخص هم‌وزن که بازتاب‌دهنده وضعیت عمومی‌تر شرکت‌هاست، نتوانست این روند را حفظ کند و پس از افت‌وخیزهای کوتاه، در نهایت با کاهش ۵۶۶ واحدی معادل ۰.۰۷ درصد به ۸۰۸ هزار و ۲۴۶ واحد رسید.
این واگرایی روشن نشان می‌دهد که رشد شاخص کل بیش از آنکه حاصل بهبود کلی بازار باشد، به واسطه نمادهای شاخص‌ساز و حمایت حقوقی‌ها رقم خورده است. در حالی که بدنه بازار، به‌ویژه سهم‌های کوچک‌تر، زیر فشار فروش قرار گرفتند و نتوانستند سبزی ابتدایی خود را حفظ کنند. همین تضاد میان دو شاخص، تصویر شکننده‌ای از وضعیت بورس امروز ارائه داد؛ بازاری که در ظاهر رشد کرده، اما در عمق آن، اکثریت سهامداران رنگ دیگری را تجربه کردند.
چرخش روانی عرضه و تقاضا در میانه روز
در میانه معاملات سه‌شنبه، ورق بازار برگشت و جریان روانی خریداران به‌تدریج تضعیف شد. آنچه صبح به‌عنوان برتری تقاضا دیده می‌شد، جای خود را به غلبه عرضه داد. در ابتدا ارزش سفارش‌های خرید تقریباً دو برابر فروش‌ها بود، اما در پایان معاملات این معادله کاملاً معکوس شد؛ سفارش‌های فروش با ۱,۹۴۰ میلیارد تومان از سطح ۱,۴۸۴ میلیارد تومان خریدها پیشی گرفتند.
همین تغییر در توازن عرضه و تقاضا باعث شد بسیاری از نمادهایی که با رنگ سبز روز را آغاز کرده بودند، به محدوده منفی برگردند. آمار نهایی نشان داد ۵۳۰ نماد در محدوده منفی معامله شدند، در حالی که تنها ۲۶۷ نماد مثبت باقی ماندند. به‌همراه آن، صف‌های خرید که در آغاز بازار غالب بودند، در پایان روز به ۹۵ مورد کاهش یافتند، در حالی که تعداد صف‌های فروش به ۲۴۷ مورد رسید.
این جابه‌جایی سریع جو روانی، نشان داد که اعتماد معامله‌گران هنوز شکننده است و ترجیح بسیاری از سهامداران، به‌ویژه حقیقی‌ها، نقد کردن دارایی به جای ماندن در موقعیت‌های پرریسک بود.
خروج سنگین پول حقیقی از سهام و صندوق‌های درآمد ثابت
یکی از مهم‌ترین نشانه‌های امروز بورس، خروج گسترده پول حقیقی از چرخه معاملات بود. آمارها نشان می‌دهد خالص تغییر مالکیت حقیقی‌ها به حقوقی‌ها منفی ۱,۴۰۵ میلیارد تومان شد؛ رقمی که بیانگر خروج محسوس سرمایه‌گذاران خرد از بازار سهام است. نسبت قدرت خرید حقیقی‌ها نیز عدد منفی ۱.۰۲ را ثبت کرد؛ به این معنا که کفه فروش حقیقی‌ها سنگین‌تر از خریدشان بود.
نکته قابل‌توجه‌تر آنکه حتی صندوق‌های درآمد ثابت که معمولاً به‌عنوان پناهگاه سرمایه‌های کم‌ریسک شناخته می‌شوند هم امروز با خروج پول مواجه شدند. در مجموع، بیش از ۱,۶۵۱ میلیارد تومان نقدینگی از این صندوق‌ها خارج شد. این وضعیت نشان می‌دهد بی‌اعتمادی تنها به معاملات سهام محدود نشده، بلکه بخشی از سرمایه‌گذاران ترجیح داده‌اند از کل بازار سرمایه فاصله بگیرند و دارایی‌های خود را به سمت گزینه‌های امن‌تری در خارج از بورس منتقل کنند.
این دو خروج هم‌زمان – از سهام و از صندوق‌های درآمد ثابت تصویری نگران‌کننده از وضعیت انتظارات در بازار می‌سازد؛ جایی که سرمایه‌گذاران حقیقی نه‌تنها به رشد بازار باور ندارند، بلکه حتی ابزارهای محافظه‌کارانه بورسی را نیز امن نمی‌دانند.
افزایش دو برابری ارزش معاملات با غلبه فروشندگان
بازار سه‌شنبه از نظر حجم و ارزش معاملات پررونق بود، اما این رونق بیشتر در سمت فروش دیده شد تا خرید. حجم معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی به ۳۹.۷ میلیارد سهم رسید و ارزش معاملات نیز با جهشی چشمگیر به ۱۴ هزار و ۱۶۷ میلیارد تومان صعود کرد؛ رقمی تقریباً دو برابر روز معاملاتی قبل.
با وجود این حجم بالا، سرانه خرید حقیقی‌ها ۷۱.۶ میلیون تومان و سرانه فروش آن‌ها ۷۳.۲ میلیون تومان ثبت شد که نشان می‌دهد فشار فروش حقیقی‌ها اندکی بر خریدشان غلبه داشته است. همین اختلاف کوچک، وقتی در مقیاس میلیاردها تومان ضرب می‌شود، به خروج محسوس سرمایه منجر می‌گردد.
این افزایش دو برابری ارزش معاملات، در نگاه نخست ممکن است نشانه‌ای از رونق بازار به نظر برسد، اما ترکیب آن پیام متفاوتی دارد: نقدینگی بالایی جابه‌جا شده، اما بیشتر در سمت فروش‌ها. از این منظر، رشد ارزش معاملات بیشتر به معنای «تخلیه فشار فروش» بود تا ورود سرمایه تازه به بازار. همین واقعیت به سرمایه‌گذاران سیگنال داد که هنوز اعتماد کافی برای شکل‌گیری روند صعودی پایدار در بورس ایجاد نشده است.
جمع‌بندی؛ رشد شکننده شاخص کل و چشم‌انداز فردا
بورس سه‌شنبه تصویری دوگانه از خود به نمایش گذاشت. شاخص کل با رشد ۳۴ هزار واحدی سبزپوش شد و در ظاهر، روزی موفق برای بازار رقم خورد؛ اما در عمق معاملات، شاخص هم‌وزن منفی شد، تعداد نمادهای قرمز بیش از دو برابر سبزها بود و خروج سنگین پول حقیقی بار دیگر بی‌اعتمادی فعالان خرد را آشکار ساخت. این واگرایی نشان می‌دهد رشد شاخص کل بیش از آنکه نتیجه قدرت خریداران باشد، بر دوش نمادهای شاخص‌ساز و حمایت حقوقی‌ها استوار بوده است.
افزایش ارزش معاملات تا بیش از ۱۴ هزار میلیارد تومان نیز با وجود جذابیت عددی، بیشتر نشانه تخلیه فشار فروش بود تا ورود سرمایه جدید. هم‌زمان، خروج نقدینگی حتی از صندوق‌های درآمد ثابت نشان داد بخش بزرگی از سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند فعلاً از کل بازار سرمایه فاصله بگیرند.
برای فردا، دو مسیر پیش‌روی بازار قرار دارد: اگر حمایت حقوقی‌ها ادامه پیدا کند و نمادهای بزرگ دوباره بار شاخص را به دوش بکشند، امکان حفظ سبزی شاخص کل وجود دارد؛ اما در صورتی که روند خروج پول حقیقی تداوم یابد و فشار فروش در نمادهای کوچک‌تر تشدید شود، شاخص هم‌وزن می‌تواند بازار را به سمت فضای منفی بکشاند. به بیان دیگر، بورس همچنان روی مرز شکننده‌ای حرکت می‌کند؛ رشدی که روی شانه‌های چند سهم بزرگ بنا شده و در برابر بی‌اعتمادی عمومی، پایدار به نظر نمی‌رسد.
نظرات کاربران