به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز کارلوس تاوارس، مدیر پیشین گروه خودروسازی استلانتیس (مالک برندهایی چون پژو، فیات و جیپ)، در تحلیلی تازه هشدار داده است که چین در حال تبدیل شدن به نجات‌دهنده ظاهری، اما بلعنده واقعی صنعت خودروی اروپا است.
او در گفت‌وگویی با فایننشال تایمز پیش‌بینی کرده که در ده تا پانزده سال آینده، خودروسازان چینی با خرید کارخانه‌های در آستانه ورشکستگی در اروپا، ضمن حفظ مشاغل و جلوگیری از اعتراض‌های کارگری، به‌تدریج کنترل بخش مهمی از صنعت خودرو در قاره سبز را در دست خواهند گرفت.
به‌گفته تاوارس، لحظه‌ای فرا خواهد رسید که «کارخانه‌ای اروپایی در آستانه تعطیلی است، کارگران در خیابان‌ها تجمع کرده‌اند و یک خودروساز چینی با پیشنهاد خرید و وعده حفظ شغل‌ها وارد می‌شود» همان لحظه‌ای که او آن را «نقطه تسلیم اروپا به نفوذ اقتصادی چین» می‌نامد.
این مدیر پرتغالی‌تبار که سال‌ها در رأس دو غول فرانسوی رنو و پژو-سیتروئن فعالیت کرده، می‌گوید نفوذ آرام پکن در بازار خودرو نه از مسیر رقابت آشکار، بلکه از طریق سرمایه‌گذاری‌های هدفمند، مشارکت‌های صنعتی و خرید دارایی‌های بحران‌زده غربی در حال شکل‌گیری است.
تاوارس که سال گذشته پس از اختلافات داخلی از استلانتیس جدا شد، معتقد است اروپا در مسیر خطرناکی قدم گذاشته است: «چینی‌ها کارخانه‌های ما را نگه می‌دارند، کارگران ما را حفظ می‌کنند، اما در نهایت مالک ما خواهند شد.»
استراتژی پنهان چین؛ نفوذ از مسیر سرمایه و وعده اشتغال
چین برای فتح بازار خودروی اروپا مسیر جنگ مستقیم را انتخاب نکرده؛ بلکه به‌قول کارلوس تاوارس، «آنها از درِ بحران وارد می‌شوند» با پول، فناوری و وعده حفظ شغل. در حالی که خودروسازان اروپایی با هزینه‌های سرسام‌آور تولید، فشار قوانین زیست‌محیطی و سردرگمی در گذار به خودروهای برقی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، شرکت‌های چینی مانند BYD، Geely و Leapmotor با موجی از سرمایه و محصولات ارزان‌قیمت، خلأ رقابتی بازار اروپا را پر کرده‌اند.
این خودروسازان به‌سرعت در حال خرید سهام، مشارکت در پروژه‌ها و تصاحب کارخانه‌های در آستانه تعطیلی هستند. از جمله، همکاری جدید رنو و جیلی در بخش موتورهای احتراق داخلی و احتمال تولید محصولات دانگ‌فنگ (Dongfeng) در کارخانه نیسان بریتانیا، نمونه‌هایی از همین نفوذ تدریجی است.
به تعبیر تاوارس، هر زمان یک خودروساز غربی به بحران نقدینگی یا کاهش تولید دچار می‌شود، چین حاضر است با یک چک بزرگ و شعار «حفظ مشاغل» وارد شود — و همین نقطه‌ای است که وابستگی ساختاری شکل می‌گیرد.
جذابیت پیشنهادهای چینی فقط در قیمت تمام‌شده پایین نیست؛ بلکه در انعطاف صنعتی و بی‌توجهی به محدودیت‌های سیاسی و زیست‌محیطی اروپا است. در حالی که بروکسل با اعمال تعرفه‌های جدید تلاش می‌کند از تولید داخلی محافظت کند، حضور رو‌به‌گسترش شرکت‌های چینی در خاک اروپا، عملاً این دیوار تعرفه‌ای را بی‌اثر می‌کند.
به همین دلیل است که تاوارس هشدار می‌دهد:
«اروپا با دستان خودش در حال واگذاری صنعتش است؛ چینی‌ها در نقش نجات‌دهنده وارد می‌شوند، اما در نهایت مالک آینده می‌شوند.»
بن‌بست سیاست‌گذاری در اروپا؛ اشتباهات پرهزینه و میدان باز برای پکن
تاوارس در تحلیل خود، بخش عمده‌ای از تقصیر را متوجه سیاست‌گذاران اروپایی می‌داند؛ سیاست‌هایی که به‌زعم او با نیت حفظ محیط‌زیست و مدرن‌سازی صنعت خودرو تدوین شدند، اما در عمل، زمینه‌ساز تضعیف رقابت و واگذاری میدان به چین شدند.
او می‌گوید تصمیم اتحادیه اروپا برای ممنوعیت تولید موتورهای درون‌سوز تا سال ۲۰۳۵ یکی از پرهزینه‌ترین اشتباهات راهبردی تاریخ صنعت قاره سبز بوده است؛ تصمیمی که به گفته او، «بیش از ۱۰۰ میلیارد یورو سرمایه‌گذاری بی‌ثمر» برای شرکت‌های اروپایی برجای گذاشت.
در حالی که خودروسازان غربی هنوز درگیر بازپرداخت هزینه‌های گذار به خودروهای برقی هستند، چین بدون هیچ محدودیت سیاسی یا زیست‌محیطی، بازار اروپا را با خودروهای هیبریدی و برقی پیشرفته و ارزان‌تر پر کرده است. BYD، Leapmotor و Geely در کمتر از دو سال، از حاشیه بازار به بازیگران اصلی فروش در آلمان، فرانسه و بریتانیا بدل شده‌اند پدیده‌ای که تاوارس آن را «نتیجه مستقیم سیاست‌گذاری نابخردانه اروپا» می‌نامد.
او در گفت‌وگو با فایننشال تایمز با لحنی تند می‌گوید:
«چه کسی اتحادیه اروپا را بابت این سرمایه‌های نابودشده پاسخ‌گو می‌کند؟ هیچ‌کس. ما با تصمیم‌های احساسی و بدون برنامه، آینده صنعتی‌مان را به خطر انداختیم.»
تاوارس همچنین به بحران تصمیم‌گیری چندلایه در بروکسل اشاره می‌کند؛ جایی که مقررات زیست‌محیطی، فشار لابی‌های سبز و نبود یک سیاست صنعتی مشترک باعث شده کارخانه‌های اروپایی یکی‌یکی به تعطیلی نزدیک شوند، در حالی که شرکت‌های چینی با بودجه دولتی و حمایت سیاسی پکن، جای خالی آنها را پر می‌کنند.
به باور او، این روند نه‌تنها یک رقابت اقتصادی، بلکه نبردی تمدنی برای مالکیت آینده صنعت خودرو است. نبردی که اروپا تاکنون در آن عقب مانده است.
چشم‌انداز آینده؛ اروپا در آستانه صنعتی‌زدایی آرام
اگر پیش‌بینی تاوارس درست از آب درآید، اروپا در آستانه دوره‌ای قرار دارد که می‌توان آن را «صنعتی‌زدایی آرام» نامید. دوره‌ای که در آن کارخانه‌ها همچنان فعال‌اند، اما مالکیت، فناوری و تصمیم‌گیری در دستان چین خواهد بود. نشانه‌های این روند همین حالا آشکار است: حضور فزاینده برندهایی چون BYD، Geely، SAIC و Chery در بازارهای اروپایی، همکاری‌های راهبردی با خودروسازان بومی، و خرید واحدهای تولیدی در کشورهای بحران‌زده صنعتی مانند فرانسه، اسپانیا و ایتالیا.
اروپا با دو چالش بنیادین روبه‌روست: از یک‌سو تلاش برای حفظ مشاغل داخلی و جلوگیری از موج بیکاری، و از سوی دیگر نگرانی از واگذاری استقلال صنعتی به سرمایه خارجی. سیاست‌مداران اروپایی در سال‌های اخیر با ترس از رکود، بارها از پذیرش سرمایه‌گذاران چینی استقبال کرده‌اند؛ اما همین استقبال، در عمل به ورود تدریجی پکن به شریان‌های اصلی صنعت خودرو منجر شده است.
چین در این میان، با هوشمندی راهبردی، خود را نه رقیب بلکه شریک معرفی می‌کند. «من می‌خرم تا نجات دهم»؛ شعاری که در ظاهر برای کارگران اروپایی امیدبخش است، اما در باطن برای اقتصاد چین به معنای تسلط بر زنجیره تولید جهانی خودروهای برقی است. در حالی که غرب هنوز بر سر سیاستهای انرژی و استانداردهای زیست‌محیطی اختلاف دارد، چین با قدرت مالی و ظرفیت تولیدی بی‌رقیب خود، عملاً در حال تعریف مجدد نظم صنعتی قرن بیست‌ویکم است.
اروپا هنوز فرصت دارد: بازنگری در مقررات، سرمایه‌گذاری در فناوری بومی و ایجاد یک استراتژی صنعتی واقعی.
اما اگر روند فعلی ادامه یابد، هشدار تاوارس می‌تواند به واقعیتی اجتناب‌ناپذیر تبدیل شود. قاره‌ای که کارخانه‌هایش روشن‌اند، اما آینده‌اش در پکن نوشته می‌شود.
نظرات کاربران