صعود آهسته دلار در هفته دوم آبان

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز بازار ارز که هفته گذشته را با آرامش نسبی پشت سر گذاشته بود، امروز در دومین هفته‌ی آبان با چهره‌ای متفاوت ظاهر شد. دلار که طی روزهای اخیر عمدتاً در محدوده‌ی ۱۰۷ تا ۱۰۸ هزار تومان نوسان داشت و به نظر می‌رسید در مسیر رسیدن به تعادل قرار گرفته، امروز با حرکتی صعودی و آهسته اما معنادار به مرز ۱۰۸ هزار و ۵۹۰ تومان رسید.

این افزایش که از ساعات ابتدایی معاملات آغاز شد، در نگاه اول شاید چندان چشمگیر نباشد، اما برای فعالان بازار نشانه‌ای مهم تلقی می‌شود؛ چراکه عبور دلار از محدوده‌ی ۱۰۸ هزار تومان، در شرایطی که هیچ محرک بیرونی خاصی دیده نمی‌شود، می‌تواند بار دیگر جرقه‌ی هیجان را در میان معامله‌گران روشن کند.

بازار هنوز تعطیل نشده و قیمت‌ها در حال نوسان‌اند، اما آنچه روشن است این‌که دلار پس از یک دوره ثبات کوتاه، دوباره میل به حرکت نشان داده است. این صعود آرام می‌تواند در صورت تثبیت در بالای مرز ۱۰۸ هزار تومان، مقدمه‌ای برای تغییر فاز بازار باشد. تغییری که نه از بیرون، بلکه از درون ذهن معامله‌گران آغاز می‌شود.

حرکت صعودی دلار فعلاً آرام است؛ بازار نمی‌خواهد خودش را تحریک کند

اگرچه امروز روند بازار دلار به‌سمت رشد حرکت کرده، اما شدت این صعود هنوز محدود و کنترل‌شده است. دلار تا محدوده‌ی ۱۰۸ هزار و ۵۰۰ تومان بالا رفت، اما این رشد از نوع جهش‌های تند و پرقدرت نبود؛ بلکه بیشتر نشانه‌ای از تحرک آرام تقاضا پس از یک هفته سکون است.

در واقع، بسیاری از معامله‌گران با احتیاط رفتار می‌کنند و نمی‌خواهند با خریدهای هیجانی، سطح تقاضا را بی‌دلیل بالا ببرند. نبود محرک سیاسی یا اقتصادی مشخص نه خبر جدیدی از مذاکرات و نه تنشی تازه در روابط خارجی، سبب شده بازار فعلاً در فضای «انتظار محتاطانه» بماند.

با این حال، همین نوسانات آرام می‌تواند در میان‌مدت به آتش زیر خاکستر تبدیل شود. تجربه نشان داده که وقتی بازار در ظاهر آرام اما در باطن بی‌اعتماد است، حتی یک حرکت جزئی می‌تواند دوباره هیجانات را فعال کند و انتظارات تورمی را بالا ببرد.

بنابراین می‌توان گفت که رشد امروز دلار، نه حاصل تغییر بنیادی در اقتصاد، بلکه نتیجه‌ی تحریک روانی نهفته در ذهن معامله‌گران است؛ بازاری که اگرچه نمی‌خواهد خود را تحریک کند، اما با هر تکان کوچک ممکن است به‌تدریج به سمت التهاب بازگردد.

دولت چگونه می‌تواند ثبات را به دلار بازگرداند؟

ثبات در بازار ارز با «دستور» به‌دست نمی‌آید؛ نیازمند اعتماد، پیش‌بینی‌پذیری و سیاست‌گذاری منسجم است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که هرگاه دولت‌ها تنها به ابزارهای کوتاه‌مدت مانند تزریق ارز یا محدودیت‌های معاملاتی تکیه کرده‌اند، آرامش بازار دوام چندانی نداشته است.

برای رسیدن به ثبات پایدار دلار، چند اقدام کلیدی ضروری است:

• نخست، شفافیت در سیاست‌های ارزی؛ بازار باید بداند نرخ واقعی ارز از کجا تعیین می‌شود و چه سازوکاری میان بازار آزاد و ارز مبادله ای برقرار است.
• دوم، انضباط مالی دولت و کنترل رشد پایه پولی است تا زمانی که بودجه بر پایه استقراض و خلق پول اداره شود، هیچ تزریق ارزی نمی‌تواند مانع از فشار تورمی بر دلار شود.
• سوم، تسهیل بازگشت ارزهای صادراتی و بهبود روابط تجاری خارجی است تا عرضه واقعی تقویت شود. و در نهایت، مهم‌تر از همه، بازسازی اعتماد عمومی به پول ملی است؛ با سیاست‌هایی که ناگهانی نباشند، نرخ‌ها را شوکه نکنند و مردم را در موقعیت پیش‌بینی‌پذیر قرار دهند.

در واقع، دلار امروز فقط از کمبود ارز رنج نمی‌برد، بلکه از کمبود اطمینان رنج می‌برد. فاصله میان سیاست‌های اعلامی و عملکرد واقعی، باعث شده حتی ثبات کوتاه‌مدت نیز به چشم مردم موقتی جلوه کند.
تا زمانی که این فاصله پر نشود، هر افزایش کوچک در نرخ ارز می‌تواند دوباره به موجی از بی‌اعتمادی و هیجان تبدیل شود، موجی که شاید از اعداد کوچک آغاز شود، اما پیامدهای بزرگ‌تری برای اقتصاد برجای بگذارد.

ثباتِ ظاهری، بی‌اعتمادیِ درونی

حرکت امروز دلار را می‌توان نه به‌عنوان آغاز یک جهش جدید، بلکه به‌عنوان هشدار زودهنگام بازار به سیاست‌گذار تعبیر کرد. بازاری که هفته گذشته آرام گرفته بود، حالا با یک جرقه کوچک دوباره به حرکت درآمده و این یعنی آتش زیر خاکستر هنوز خاموش نشده است.

دلار با وجود رشد محدودش تا محدوده‌ی ۱۰۸ هزار و ۵۰۰ تومان، هنوز از کنترل سیاست‌گذار خارج نشده؛ اما پیام روشن دارد: کنترل‌های مقطعی دیگر برای ایجاد ثبات کافی نیستند. مردم به‌دنبال ثباتی هستند که بر پایه اعتماد بنا شود، نه بر تزریق‌های لحظه‌ای.

این روزها هر عددی در تابلوی ارز، تنها بخشی از واقعیت را نشان می‌دهد؛ بخش دیگر در ذهن مردم جریان دارد. تا زمانی که دولت نتواند این ذهنیت را اصلاح کند و آینده را برای جامعه قابل پیش‌بینی بسازد، دلار به حرکت‌های کوچک اما مکرر خود ادامه خواهد داد.

در نهایت، بازار ارز ایران در نقطه‌ای ایستاده که بی‌اعتمادی جایگزین هیجان شده است، آرامش هست، اما شکننده؛ ثبات دیده می‌شود، اما باور نمی‌شود. و همین تناقض است که آینده دلار را به تصمیم‌های امروز دولت گره می‌زند.