به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) به‌عنوان شاخص اصلی نفت آمریکا، در اواخر ژانویه ۲۰۲۶ در حوالی ۶۵.۲۱ دلار به ازای هر بشکه در قرارداد ماه نزدیک (مانند قرارداد مارس ۲۰۲۶) معامله می‌شد. در روزهای اخیر، دامنه نوسان قیمت شامل سقف‌هایی نزدیک به ۶۶.۱۱ دلار و کف‌هایی حوالی ۶۳.۶۴ دلار بوده است؛ نوسانی که نشان‌دهنده بازاری فعال، خبرمحور و به‌شدت حساس به محرک‌های بیرونی است. نفت WTI در ماه ژانویه جهشی قابل‌توجه را تجربه کرد و با رشدی در حدود ۱۳.۵ درصد، بهترین عملکرد ماهانه خود از جولای ۲۰۲۳ تاکنون را به ثبت رساند. با این حال، اگر تصویر بزرگ‌تر را در نظر بگیریم، قیمت همچنان در مقیاس سالانه حدود ۱۰ درصد پایین‌تر از سطوح سال قبل قرار دارد؛ موضوعی که ریشه در نگرانی‌های مزمن نسبت به مازاد عرضه در افق میان‌مدت و بلندمدت دارد.
نکته قابل‌توجه دیگر، فاصله میان قیمت‌های نقدی در کوشینگ و قیمت‌های آتی است. در حالی که معاملات آتی بازتاب‌دهنده انتظارات بازار از آینده هستند، قیمت‌های نقدی در برخی مقاطع اواسط تا اواخر ژانویه در محدوده ۶۰ تا ۶۳ دلار باقی ماندند. این واگرایی تا حدی ناشی از ساختار کونتانگو و دینامیک رول قراردادهاست؛ جایی که بازار آینده خوش‌بین‌تر از شرایط لحظه‌ای عرضه و تقاضا قیمت‌گذاری می‌شود.
پرمیوم ژئوپلیتیک؛ موتور اصلی حرکت کوتاه‌مدت
یکی از مهم‌ترین دلایل حمایت از قیمت نفت در هفته‌های اخیر، افزایش پرمیوم ریسک ژئوپلیتیک بوده است. تشدید تنش‌ها میان آمریکا و ایران در پرونده هسته‌ای، نگرانی‌ها درباره امنیت تنگه هرمز، تحولات خاورمیانه، تشدید تحریم‌های مرتبط با روسیه و ونزوئلا و همچنین لحن تندتر دولت آمریکا در حوزه سیاست خارجی، همگی به ایجاد یک لایه حمایتی روانی و واقعی در بازار نفت منجر شده‌اند. بازار نفت ذاتاً بازاری است که به ریسک‌های عرضه واکنش سریع نشان می‌دهد و هرگونه تهدید بالقوه برای جریان صادرات، حتی اگر بالفعل نشود، می‌تواند قیمت‌ها را در کوتاه‌مدت بالا نگه دارد.
در کنار این عوامل ژئوپلیتیک، اختلالات مقطعی عرضه نیز نقش پررنگی ایفا کرده‌اند. توقف یا کاهش تولید در میدان تنگیز قزاقستان، یخ‌زدگی‌های زمستانی در برخی مناطق تولیدی آمریکا، مشکلات پالایشگاهی و تحریمی روسیه و کاهش صادرات ونزوئلا، همگی به فشرده‌تر شدن عرضه کوتاه‌مدت کمک کرده‌اند. این مجموعه عوامل باعث شده‌اند که بازار، دست‌کم در افق کوتاه‌مدت، نسبت به کمبود عرضه حساس‌تر شود؛ حتی اگر تصویر بنیادین بزرگ‌تر همچنان از مازاد حکایت داشته باشد.
داده‌های موجودی آمریکا؛ حمایت موقت از قیمت
گزارش هفتگی اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) برای هفته منتهی به ۲۳ ژانویه ۲۰۲۶، یکی دیگر از عوامل حمایتی کوتاه‌مدت برای قیمت نفت بوده است. بر اساس این گزارش، ذخایر تجاری نفت خام آمریکا (به‌استثنای ذخایر استراتژیک) حدود ۲.۳ میلیون بشکه کاهش یافته و به ۴۲۳.۸ میلیون بشکه رسیده است؛ سطحی که حدود ۳ درصد پایین‌تر از میانگین فصلی پنج‌ساله قرار دارد. این کاهش ذخایر، در شرایطی که بازار نگران مازاد عرضه است، به‌طور طبیعی سیگنالی حمایتی تلقی می‌شود.
در مقابل، موجودی بنزین و فرآورده‌های تقطیری تصویر متعادلی ارائه می‌دهد. ذخایر بنزین حدود ۰.۲ میلیون بشکه افزایش یافته و همچنان حدود ۵ درصد بالاتر از میانگین پنج‌ساله است، در حالی که ذخایر دیزل و سوخت‌های گرمایشی نیز با افزایشی محدود، حدود ۱ درصد بالاتر از میانگین قرار دارند. نرخ بهره‌برداری پالایشگاه‌های آمریکا نزدیک به ۹۰.۹ درصد گزارش شده که نشان‌دهنده سطح بالای فعالیت پالایشی است. واردات نفت خام آمریکا نیز به‌طور میانگین حدود ۵.۶ میلیون بشکه در روز بوده که نسبت به هفته قبل کاهش محسوسی داشته و در مقیاس چهارهفته‌ای نیز افتی سالانه را نشان می‌دهد. این مجموعه داده‌ها در کوتاه‌مدت به نفع قیمت نفت عمل کرده‌اند، اما لزوماً تصویر بلندمدت بازار را تغییر نمی‌دهند.
تولید و عرضه؛ سایه سنگین مازاد در افق ۲۰۲۶
در سمت عرضه، آمریکا همچنان نقش تعیین‌کننده‌ای در معادلات بازار نفت ایفا می‌کند. تولید نفت خام این کشور در سال ۲۰۲۵ به رکورد تاریخی حدود ۱۳.۶ میلیون بشکه در روز رسیده است. هرچند پیش‌بینی EIA از کاهش خفیف تولید در سال ۲۰۲۶ (کمتر از ۱ درصد) و افت بیشتر در ۲۰۲۷ حکایت دارد، اما سطح مطلق تولید همچنان بسیار بالاست و می‌تواند فشار ساختاری بر قیمت‌ها وارد کند. قیمت‌های پایین‌تر، به‌ویژه اگر پایدار شوند، ممکن است سرمایه‌گذاری در حفاری‌های جدید را محدود کنند، اما این اثر معمولاً با وقفه زمانی ظاهر می‌شود.
در سوی دیگر، اوپک‌پلاس تصمیم گرفته افزایش برنامه‌ریزی‌شده تولید در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ را متوقف کند و بخش عمده کاهش‌های داوطلبانه را حفظ نماید. تولید این ائتلاف در دسامبر ۲۰۲۵ حدود ۴۳.۲۹ میلیون بشکه در روز برآورد شده و اغلب اعضا، به‌جز کشورهایی مانند ایران، لیبی و ونزوئلا که از سهمیه‌ها معاف هستند، نسبتاً به اهداف تعیین‌شده پایبند بوده‌اند. با این حال، رشد سریع عرضه غیراوپک‌پلاس – به‌ویژه از سوی آمریکا، برزیل، گویان، کانادا و آرژانتین – تصویری ایجاد کرده که حتی انضباط اوپک‌پلاس نیز به‌سختی می‌تواند مازاد بازار را در میان‌مدت خنثی کند.
تقاضای جهانی؛ رشد محدود در برابر سیل عرضه
در سمت تقاضا، تصویر بازار نفت به‌مراتب متعادل‌تر و حتی محتاطانه‌تر از سمت عرضه است. برآورد آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) نشان می‌دهد رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ حدود ۹۳۰ هزار بشکه در روز خواهد بود؛ رقمی که نسبت به رشد سال ۲۰۲۵ اندکی بهبود یافته، اما همچنان فاصله محسوسی با رشد عرضه دارد. این رشد عمدتاً از سوی کشورهای غیرعضو OECD تأمین می‌شود، در حالی که اقتصادهای توسعه‌یافته سهم بسیار محدودی در افزایش مصرف خواهند داشت.
اوپک اما نگاه خوش‌بینانه‌تری دارد و رشد تقاضای سال ۲۰۲۶ را در محدوده ۱.۴ میلیون بشکه در روز برآورد می‌کند. با این حال حتی در این سناریو نیز بخش اعظم رشد به آسیا، به‌ویژه چین و هند، مربوط می‌شود و تقاضای کشورهای صنعتی تقریباً راکد باقی می‌ماند. مصرف در بخش پتروشیمی و بازگشت تدریجی فعالیت‌های اقتصادی پس از شوک‌های سال‌های اخیر، از عوامل حمایتی تقاضا هستند، اما در مقابل، رشد ضعیف مصرف سوخت در حمل‌ونقل و فشارهای ساختاری ناشی از بهره‌وری انرژی و سیاست‌های زیست‌محیطی، مانعی جدی برای جهش تقاضا محسوب می‌شوند.
تراز بازار؛ چرخش تدریجی به‌سوی مازاد ساختاری
ترکیب رشد پرقدرت عرضه و رشد محدود تقاضا، باعث شده تراز بازار نفت در افق میان‌مدت به‌وضوح متمایل به مازاد باشد. IEA پیش‌بینی می‌کند که در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶، بازار با مازادی در حدود ۴.۲۵ میلیون بشکه در روز مواجه شود؛ رقمی که معادل حدود ۴ درصد کل تقاضای جهانی است و فشار قابل‌توجهی بر ذخایر وارد می‌کند. بر اساس داده‌ها، ذخایر جهانی نفت در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۷۰ میلیون بشکه افزایش یافته و انتظار می‌رود این روند، به‌ویژه در نیمه نخست ۲۰۲۶، ادامه‌دار باشد.
اوپک البته تصویر متعادل‌تری ارائه می‌دهد و معتقد است تقاضا برای نفت این سازمان در حوالی ۴۳ میلیون بشکه در روز باقی خواهد ماند، اما حتی در این چارچوب نیز فضای مانور برای افزایش پایدار قیمت‌ها محدود به نظر می‌رسد. اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) نیز با پیش‌بینی رشد پیوسته موجودی‌ها در سال ۲۰۲۶ – حدود ۲.۸ میلیون بشکه در روز – عملاً سناریوی فشار نزولی بر قیمت‌ها را در میان‌مدت تقویت می‌کند.
چشم‌انداز قیمتی؛ حمایت کوتاه‌مدت، فشار میان‌مدت
همین تضاد میان شرایط کوتاه‌مدت و ساختار میان‌مدت، در پیش‌بینی‌های قیمتی نهادهای مختلف نیز بازتاب یافته است. EIA میانگین قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۶ را حدود ۵۶ دلار در هر بشکه برآورد می‌کند که به‌طور طبیعی به معنای قیمت پایین‌تر برای WTI است؛ برخی برآوردها میانگین WTI را در محدوده ۵۲ دلار ذکر می‌کنند. این ارقام در مقایسه با میانگین‌های سال ۲۰۲۵ یا سطوح فعلی بازار، حاکی از تعدیل تدریجی قیمت‌ها در صورت فروکش کردن پرمیوم ژئوپلیتیک هستند.
با این حال، بازار نفت به‌شدت به ریسک‌ها حساس است. تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه، اختلال جدی در تنگه هرمز، تغییر ناگهانی سیاست اوپک‌پلاس یا واکنش غیرمنتظره تولیدکنندگان شیل آمریکا می‌تواند این سناریوها را به‌سرعت تغییر دهد. در مقابل، تضعیف رشد اقتصادی جهانی، کند شدن اقتصاد چین یا هند، تقویت دلار آمریکا یا آزادسازی ذخایر استراتژیک، ریسک‌های نزولی مهمی برای قیمت نفت به شمار می‌روند.
تحلیل تکنیکال؛ ساختار صعودی کوتاه‌مدت در دل ریسک‌های خبری
از منظر تکنیکال، نمودارهای روزانه و هفتگی WTI نشان می‌دهند که قیمت از کف‌های اواسط ژانویه در محدوده ۵۸ تا ۶۰ دلار، وارد یک کانال صعودی قدرتمند شده است. شکست مقاومت‌های قبلی و تثبیت قیمت بالای میانگین‌های متحرک کلیدی، سیگنال‌های مثبتی برای معامله‌گران کوتاه‌مدت ارسال کرده است. قیمت همچنان بالاتر از میانگین‌های ۵۰ و ۲۰۰ روزه معامله می‌شود و قرار گرفتن میانگین ۵۰ بالاتر از ۲۰۰ روزه، از منظر ساختاری یک نشانه حمایتی مهم تلقی می‌شود.
اندیکاتورهای مومنتوم نیز عمدتاً به نفع خریداران هستند. RSI در محدوده ۵۷ تا ۵۹ قرار دارد؛ سطحی که بالاتر از مرز خنثی ۵۰ است و هنوز فاصله قابل‌توجهی تا ناحیه اشباع خرید دارد. مکدی در وضعیت مثبت قرار گرفته و کراس صعودی آن، ادامه حرکت رو به بالا را تأیید می‌کند. هرچند برخی اسیلاتورها نشانه‌هایی از مکث یا نوسان کوتاه‌مدت را نشان می‌دهند، اما فعلاً واگرایی منفی پررنگی در نمودار دیده نمی‌شود.
از منظر سطوح قیمتی، محدوده ۶۲ تا ۶۰ دلار به‌عنوان یک ناحیه حمایتی کلیدی عمل می‌کند؛ جایی که هم‌پوشانی میان کف کانال صعودی و میانگین‌های متحرک وجود دارد. در سمت مقابل، مقاومت‌های نزدیک ۶۶ دلار و سپس محدوده روانی ۷۰ دلار، اهداف بالقوه حرکت صعودی در صورت تداوم جریان اخبار حمایتی هستند. شکست قاطع زیر محدوده ۵۸ تا ۵۹ دلار می‌تواند ساختار صعودی کوتاه‌مدت را مخدوش کرده و مسیر را برای افت‌های عمیق‌تر هموار کند.
جمع‌بندی؛ بازاری میان دو منطق متضاد
در نهایت، نفت WTI در مقطعی ایستاده که دو منطق متفاوت بر آن حاکم است. در کوتاه‌مدت، بازار از کاهش ذخایر، اختلالات عرضه و پرمیوم ژئوپلیتیک حمایت می‌شود و ساختار تکنیکال نیز این روایت را تأیید می‌کند. اما در افق میان‌مدت، سایه سنگین مازاد عرضه، رشد محدود تقاضا و پیش‌بینی نهادهای رسمی، اجازه شکل‌گیری یک روند صعودی پایدار و بلندمدت را نمی‌دهد.
به همین دلیل، می‌توان گفت بازار نفت بیش از هر زمان دیگری خبرمحور و نوسانی شده است؛ بازاری که در آن، واکنش سریع به داده‌های EIA، تصمیمات اوپک‌پلاس، تحولات ژئوپلیتیک و شکست یا حفظ سطوح تکنیکال کلیدی، نقش تعیین‌کننده‌ای در جهت حرکت قیمت ایفا می‌کند. در چنین فضایی، درک هم‌زمان تصویر بنیادین و تکنیکال، شرط اصلی تصمیم‌گیری منطقی در بازار نفت است.
نظرات کاربران