بازگشت فضای ریسک‌گریزی و درخشش ین؛ وقتی نگرانی مالی فروکش می‌کند

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز  در حالی‌که بازارهای جهانی وارد فاز محتاطانه‌تری شده‌اند، لحن غالب معاملات به سمت «ریسک‌گریزی» چرخیده است. در چنین فضایی، بازدهی اوراق خزانه‌داری آمریکا کاهش یافته، بازارهای سهام با ضعف مواجه شده‌اند و سرمایه‌گذاران به‌دنبال پناهگاه‌های امن‌تری برای سرمایه خود می‌گردند. در این میان، ین ژاپن در میان ارزهای گروه ده (G10) عملکردی برجسته از خود نشان داده و در صدر جدول بازدهی ایستاده است.

درک هالپنی، رئیس بخش تحقیقات بانک MUFG، معتقد است این چرخش به سمت دارایی‌های امن، در کنار تحولات داخلی ژاپن، زمینه را برای تقویت ین فراهم کرده است. به‌طور سنتی، ین یکی از مهم‌ترین ارزهای امن در زمان افزایش نااطمینانی جهانی محسوب می‌شود؛ زیرا ساختار حساب جاری ژاپن، مازاد تجاری تاریخی و موقعیت سرمایه‌گذاری خارجی این کشور، نوعی سپر دفاعی در برابر شوک‌های خارجی ایجاد می‌کند.

جهش اوراق دولتی ژاپن و کاهش پرمیوم ریسک مالی

یکی از مهم‌ترین محرک‌های اخیر ین، رالی قدرتمند در بازار اوراق قرضه دولتی ژاپن (JGBs) بوده است. افزایش قیمت اوراق – که به معنای کاهش بازدهی است – نشان می‌دهد نگرانی سرمایه‌گذاران نسبت به چشم‌انداز سیاست مالی دولت ژاپن کاهش یافته است. این تغییر نگرش به‌ویژه در شرایطی اهمیت دارد که پیش‌تر برخی فعالان بازار درباره رویکرد دولت جدید در مدیریت کسری بودجه و بدهی عمومی ابراز تردید کرده بودند.

حراج موفق اوراق پنج‌ساله دولتی ژاپن نیز نقش مهمی در این فضا ایفا کرد. نسبت تقاضا به عرضه (bid-to-cover) در این حراج به 3.1 رسید؛ رقمی که هرچند اندکی پایین‌تر از میانگین 12ماهه 3.48 بود، اما همچنان نشان‌دهنده تقاضای قابل قبول و اعتماد نسبی سرمایه‌گذاران به بازار بدهی ژاپن است. موفقیت چنین حراج‌هایی پیام روشنی به بازار می‌دهد: سرمایه‌گذاران همچنان آماده‌اند بدهی دولت ژاپن را با نرخ‌های فعلی جذب کنند.

پیام‌های سیاسی برای آرام‌سازی بازار

روزنامه Nikkei گزارش داده که نخست‌وزیر ژاپن، Sanae Takaichi، در سخنرانی پیش‌رو خود مجموعه‌ای از اقدامات برای اطمینان‌بخشی به سرمایه‌گذاران درباره مدیریت مالی کشور ارائه خواهد کرد. چنین سیگنال‌هایی می‌تواند نقش مهمی در کاهش «پرمیوم ریسک مالی» ایفا کند؛ همان عاملی که در ماه‌های گذشته بر ین سایه انداخته بود.

وقتی نگرانی‌ها درباره انضباط مالی کاهش می‌یابد، سرمایه‌گذاران نیاز کمتری به مطالبه بازدهی اضافی برای جبران ریسک دارند. نتیجه این فرآیند، تقویت اوراق دولتی، کاهش فشار بر منحنی بازده و در نهایت حمایت از ین است. در واقع، بخشی از تضعیف قبلی ین ناشی از ترس نسبت به مسیر بدهی و سیاست‌های مالی بود؛ اکنون که این نگرانی‌ها در حال فروکش‌کردن است، زمینه برای بازگشت تقاضا فراهم شده است.

تعامل سیاست پولی و انتظارات اقتصادی

با وجود انتشار گزارش ضعیف تولید ناخالص داخلی سه‌ماهه چهارم ژاپن، بازارها همچنان امیدوارند سیاست‌های اقتصادی دولت تاکایچی بتواند به احیای رشد کمک کند و بانک مرکزی ژاپن را در مسیر عادی‌سازی سیاست پولی نگه دارد. اگر Bank of Japan به روند تدریجی خروج از سیاست‌های فوق‌انبساطی پایبند بماند، تفاوت نرخ بهره میان ژاپن و آمریکا می‌تواند کاهش یابد؛ عاملی که در بلندمدت به نفع ین خواهد بود.

هم‌زمان، کاهش شتاب دلار آمریکا – در سایه افت بازدهی اوراق خزانه‌داری – فشار مضاعفی بر جفت‌ارز USD/JPY وارد کرده است. ترکیب این عوامل موجب شده نرخ برابری دلار به ین با عرضه تازه‌ای مواجه شود و به زیر سطح 153.00 عقب‌نشینی کند، هرچند همچنان بالای حمایت مهم میانگین متحرک نمایی 200روزه در حوالی 152.50 باقی مانده است.

لغزش زیر 153 و تقابل با میانگین 200روزه

جفت‌ارز USD/JPY در معاملات روز سه‌شنبه با موج تازه‌ای از عرضه مواجه شد و با عبور به زیر سطح 153.00، بخش عمده‌ای از رشد روز قبل را پس داد. با این حال، قیمت همچنان بالای میانگین متحرک نمایی 200روزه در حوالی 152.50 باقی مانده است؛ سطحی که از منظر تکنیکال اهمیت راهبردی دارد. حفظ این تکیه‌گاه، سوگیری صعودی محتاطانه را زنده نگه می‌دارد، هرچند حاشیه امن آن باریک شده است.

در شرایطی که بازدهی اوراق خزانه‌داری آمریکا افت کرده و فضای ریسک‌گریزی تقویت شده، تقاضا برای ین افزایش یافته و بر دلار فشار وارد کرده است. با این حال، تا زمانی که قیمت بالای EMA200 تثبیت شود، نمی‌توان از چرخش قطعی روند سخن گفت. این میانگین در بسیاری از مدل‌های سیستماتیک به‌عنوان مرز میان فاز صعودی و نزولی میان‌مدت شناخته می‌شود.

سیگنال‌های اندیکاتوری؛ کاهش فشار نزولی، اما مومنتوم ضعیف

در نمای روزانه، خط MACD همچنان زیر خط سیگنال و نزدیک ناحیه صفر قرار دارد، اما هیستوگرام در محدوده منفی در حال کوچک‌شدن است؛ نشانه‌ای از کاهش فشار نزولی. این واگرایی ملایم می‌تواند حاکی از فرسایش مومنتوم فروش باشد، هرچند هنوز سیگنال صعودی قطعی (کراس صعودی و ورود به قلمرو مثبت) شکل نگرفته است.

از سوی دیگر، شاخص RSI روزانه در حوالی 38 قرار دارد که در محدوده خنثی-نزولی طبقه‌بندی می‌شود. این عدد نشان می‌دهد بازار هنوز در اشباع فروش عمیق نیست و فضا برای نوسان بیشتر وجود دارد. عبور RSI از سطح 50 می‌تواند تأییدی بر بهبود مومنتوم باشد، اما تا زمانی که زیر این آستانه قرار دارد، احتیاط غالب است.

سطوح فیبوناچی؛ نقشه راه اصلاح

اگر حرکت اخیر را از کف 140.03 تا سقف 159.46 اندازه‌گیری کنیم، سطح 38.2 درصد اصلاح فیبوناچی در 152.04 نخستین حمایت معنادار را ارائه می‌دهد؛ سطحی که با ناحیه EMA200 نیز هم‌پوشانی نسبی دارد و بنابراین از اهمیت مضاعف برخوردار است. شکست قاطع این ناحیه می‌تواند راه را برای حرکت به سمت سطح 50 درصد اصلاح در 149.74 هموار کند؛ جایی که می‌تواند به‌عنوان حمایت عمیق‌تر وارد عمل شود.

در سناریوی جایگزین، اگر قیمت بتواند بالای باند حمایتی فعلی تثبیت شود و نشانه‌های چرخش مومنتوم (کراس صعودی MACD و عبور RSI از 50) ظاهر شود، فاز تثبیت می‌تواند به بازگشت تدریجی منجر شود. در این حالت، بازپس‌گیری سطح 153.00 و سپس 154.00 می‌تواند به‌عنوان اهداف کوتاه‌مدت مطرح شود.

جمع‌بندی؛ تعادل شکننده میان بنیادها و تکنیکال

تقویت اخیر ین، حاصل هم‌زمانی چند عامل بوده است: کاهش بازدهی آمریکا، فروکش‌کردن پرمیوم ریسک مالی ژاپن و امید به تداوم مسیر عادی‌سازی سیاست پولی توسط Bank of Japan. در مقابل، دلار از افت مومنتوم بازدهی و فضای ریسک‌گریزی آسیب دیده است. با این حال، از منظر تکنیکال، USD/JPY هنوز در آستانه تصمیم قرار دارد و شکست قطعی حمایت‌های کلیدی برای تأیید سناریوی نزولی عمیق‌تر ضروری است.

تا زمانی که EMA200 حفظ شود، می‌توان از یک اصلاح کنترل‌شده سخن گفت؛ اما از دست رفتن سطح 152.04 می‌تواند تعادل را به‌نفع ین تغییر دهد و مسیر را به سمت حمایت‌های پایین‌تر باز کند. بازار اکنون در نقطه‌ای ایستاده که هم داده‌های کلان و هم سیگنال‌های نموداری باید هم‌راستا شوند تا جهت بعدی با قطعیت بیشتری مشخص شود.