به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار جهانی نفت روز دوشنبه با جهشی چشمگیر مواجه شد. قیمت نفت خام آمریکا (WTI) و برنت دریای شمال هر دو بیش از ۲ درصد افزایش یافتند و به ترتیب به سطوح ۸۹.۶۵ و ۹۳.۱۷ دلار در هر بشکه رسیدند. این افزایش قیمت در حالی رخ می‌دهد که فقط دو روز پیش، یعنی جمعه گذشته، هر دو شاخص نفتی حدود ۱.۷ تا ۱.۸ درصد کاهش یافته بودند. علت اصلی تغییر مسیر ناگهانی بازار، تشدید درگیری‌های نظامی در جبهه ایران و آمریکا و همچنین دستور اسرائیل برای پیشروی بیشتر در خاک لبنان است.
در این مقاله، رویدادهای کلیدی مؤثر بر قیمت نفت، نقش تنگه هرمز، و چشم‌انداز پیش رو بررسی می‌شود.
۱. حملات تلافی‌جویانه ایران و آمریکا
آمریکا روز یکشنبه اعلام کرد که حملات «دفاع از خود» را بر روی تأسیسات راداری و پهپادی ایران در «گوروک» و «جزیره قشم» انجام داده است. به گفته واشنگتن، این حملات در پاسخ به اقدامات «تهاجمی» تهران صورت گرفته است.
در مقابل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران روز دوشنبه اعلام کرد که نیروی هوافضای سپاه، یک پایگاه هوایی را که در حمله آمریکا به یک دکل مخابراتی در جزیره سیریک استفاده شده بود، هدف قرار داده است. این تبادل آتش، امیدها به تمدید سریع آتش‌بس میان دو کشور را از بین برد.
۲. تشدید درگیری اسرائیل و حزب‌الله در لبنان
در جبهه دیگری از خاورمیانه، اسرائیل به سربازان خود دستور داد تا به مناطق عمیق‌تری در جنوب لبنان نفوذ کنند. این اقدام با وجود میزبانی آمریکا از مذاکرات صلح اسرائیل و لبنان در روز جمعه در واشنگتن صورت گرفت و نشان می‌دهد که تلاش‌های دیپلماتیک تاکنون بی‌نتیجه مانده است. یک مقام آمریکایی روز یکشنبه از طرح «کاهش تدریجی تنش» خبر داده بود که بر اساس آن، حزب‌الله ابتدا حملات به اسرائیل را متوقف کند و در مقابل اسرائیل از تشدید تنش در بیروت خودداری کند. اما دستور جدید اسرائیل نشان می‌دهد که این طرح با مانع مواجه شده است.
۳. مین‌گذاری جدید در تنگه هرمز؛ تهدیدی برای یک پنجم نفت جهان
تنگه هرمز، که حدود یک پنجم جریان نفت و گاز جهان از آن عبور می‌کند، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. تونی سایکامور، تحلیلگر آی‌جی (IG)، در یادداشتی اعلام کرد که نگرانی‌ها در مورد مین‌گذاری جدید در این تنگه افزایش یافته است.
به گزارش یک خبرنگار آکسیوس در پلتفرم ایکس، ایران در اوایل هفته گذشته مین‌های بیشتری را در این تنگه کار گذاشته است. این اقدام تنها اندکی پس از آن صورت گرفت که پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، هشدار داده بود هرگونه تلاش برای مین‌گذاری جدید نقض آتش‌بس محسوب می‌شود. ایران از زمان آغاز درگیری‌ها در فوریه و به دلیل شرایط جنگی، عملاً تنگه هرمز را بسته است و حتی در صورت توافق، روند بازگشایی آن ممکن است به دلیل وجود مین‌ها با کندی مواجه شود.
۴. نقش کلیدی ترامپ و اختلافات هسته‌ای و حزب‌الله
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز جمعه گفته بود که به زودی در مورد پیشنهاد تمدید آتش‌بس با ایران تصمیم خواهد گرفت. این آتش‌بس در اوایل آوریل اعلام شده بود و هدف آن فرصت دادن به مذاکره‌کنندگان برای یافتن راه‌حلی دائمی برای اختلافات هسته‌ای بود.
با این حال، ایران بارها تأکید کرده است که حزب‌الله نیز باید در هر توافقی گنجانده شود و اسرائیل نقش کلیدی در آن خواهد داشت. با توجه به حملات تازه، به نظر می‌رسد دستیابی به چنین توافقی دشوارتر شده است.
۵. تقابل با داده‌های ضعیف اقتصادی چین
در سمت مقابل، داده‌های اقتصادی آخر هفته از چین نشان‌دهنده تضعیف فعالیت کارخانه‌ها و کاهش شتاب در دومین اقتصاد بزرگ جهان است. انقباض صادرات و فشار هزینه‌ها از عوامل اصلی این روند هستند. به طور معمول، داده‌های ضعیف چین می‌تواند فشار نزولی بر قیمت نفت وارد کند. اما این بار، نگرانی‌های مربوط به اختلال عرضه در خاورمیانه بر این عامل منفی غلبه کرده و باعث افزایش قیمت شده است.
۶. هشدار گلدمن ساکس: تقاضای ضعیف در چین و اروپا در مقابل ریسک اختلال عرضه
گلدمن ساکس اواخر روز یکشنبه هشدار داد که تقاضای ضعیف نفت در چین و اروپا یک ریسک نزولی عمده برای پیش‌بینی قیمت برنت در سهماهه چهارم (۹۰ دلار در هر بشکه) و WTI (۸۳ دلار) محسوب می‌شود. با این حال، این بانک سرمایه‌گذاری تأکید کرد که اختلالات عرضه در خاورمیانه همچنان می‌تواند قیمت‌ها را به سمت بالا هدایت کند.
جمع‌بندی و نتیجه‌گیری
قیمت نفت در روز دوشنبه تحت تأثیر تشدید تنش‌های نظامی در سه جبهه جداگانه – حملات مستقیم آمریکا و ایران، پیشروی اسرائیل در لبنان، و مین‌گذاری جدید در تنگه هرمز – با جهشی بیش از ۲ درصدی مواجه شد. این رویدادها به طور موقت امیدهای ایجاد شده در روز جمعه مبنی بر احتمال توافق آتش‌بس را از بین بردند.
از سوی دیگر، بازار نفت هم‌اکنون میان دو نیروی متضاد در نوسان است: از یک سو، ریسک‌های جدی اختلال عرضه در خاورمیانه که قیمت‌ها را بالا می‌برد؛ از سوی دیگر، ضعف تقاضا در چین و اروپا که می‌تواند مانع از رشد پایدار قیمت‌ها شود.
چشم‌انداز کوتاه‌مدت نفت به شدت به تحولات دیپلماتیک و نظامی در روزهای آینده وابسته است. اگر تنش‌ها کاهش یابد و نشانه‌هایی از پیشرفت در مذاکرات ایران و آمریکا دیده شود، احتمال عقب‌نشینی قیمت‌ها وجود دارد. اما در صورت ادامه یا تشدید درگیری‌ها، به ویژه در تنگه هرمز، قیمت نفت می‌تواند از سطوح فعلی نیز فراتر رود. سرمایه‌گذاران باید اعلامیه‌های رسمی از کاخ سفید، وزارت خارجه ایران، و همچنین تحولات میدانی در لبنان را به دقت دنبال کنند.
نظرات کاربران