به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز بازار نفت خام در واپسین روزهای ماه مه ۲۰۲۶ یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های چند سال اخیر خود را پشت سر می‌گذارد. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) پس از جهش‌های قابل توجه ناشی از بحران ژئوپلیتیکی خاورمیانه، اکنون در محدوده ۸۷ تا ۸۸ دلار به ازای هر بشکه معامله می‌شود؛ سطحی که نسبت به اوج‌های ثبت‌شده در هفته‌های گذشته کاهش محسوسی را نشان می‌دهد. افت حدود ۱۵ تا ۱۷ درصدی قیمت در طول ماه مه، بیانگر تغییر انتظارات معامله‌گران از سناریوی کمبود شدید عرضه به احتمال بازگشت تدریجی جریان‌های نفتی منطقه خلیج فارس است.
این تغییر جهت قیمتی در حالی رخ داده که بازار همچنان با عدم قطعیت‌های بزرگی مواجه است. از یک سو اختلال در تنگه هرمز و کاهش صادرات تولیدکنندگان بزرگ خاورمیانه موجب افت ذخایر جهانی و تشدید نگرانی‌های عرضه شده و از سوی دیگر اخبار مربوط به تمدید آتش‌بس میان ایران و آمریکا باعث شده سرمایه‌گذاران بخشی از پرمیوم ریسک ژئوپلیتیکی را از قیمت‌ها حذف کنند. نتیجه این دو نیروی متضاد، شکل‌گیری بازاری است که در آن هر خبر سیاسی می‌تواند مسیر قیمت نفت را در کوتاه‌ترین زمان تغییر دهد.
در چنین شرایطی ارزیابی دقیق عوامل بنیادی و تکنیکال برای درک چشم‌انداز آینده نفت اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند؛ زیرا بازار در نقطه‌ای قرار گرفته که هم ریسک جهش مجدد قیمت‌ها وجود دارد و هم احتمال ادامه اصلاح نزولی در صورت بازگشت کامل عرضه جهانی.
بازار نفت در سایه تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه
عامل اصلی تعیین‌کننده مسیر نفت در ماه‌های اخیر بدون تردید تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه بوده است. تشدید تنش میان ایران، آمریکا و اسرائیل که از فوریه ۲۰۲۶ وارد مرحله جدیدی شد، ساختار عرضه جهانی نفت را تحت تأثیر قرار داد و نگرانی‌های گسترده‌ای را درباره امنیت انرژی جهان ایجاد کرد.
محور اصلی این نگرانی‌ها تنگه هرمز بود؛ گذرگاهی که حدود ۲۰ درصد تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایع از آن عبور می‌کند. محدود شدن عبور نفتکش‌ها و اختلال در مسیرهای صادراتی منطقه موجب شد بخش مهمی از ظرفیت تولید کشورهای حاشیه خلیج فارس عملاً از بازار خارج شود. برآوردهای مبتنی بر سناریوهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان می‌دهد در ماه آوریل حدود ۱۰.۵ میلیون بشکه در روز از تولید منطقه تحت تأثیر این بحران قرار گرفت.
همین کاهش عرضه باعث شد قیمت نفت در مقاطعی به بالای ۱۰۰ دلار نیز صعود کند و بازار وارد فاز کمبود عرضه شود. با این حال انتشار گزارش‌هایی درباره توافق موقت میان تهران و واشنگتن برای تمدید آتش‌بس ۶۰ روزه، فضای روانی بازار را به سرعت تغییر داد. معامله‌گران اکنون احتمال می‌دهند محدودیت‌های تنگه هرمز به تدریج کاهش یافته و بخشی از ظرفیت تولید از دست رفته دوباره به بازار بازگردد.
با وجود این، بازگشت کامل عرضه فرآیندی زمان‌بر خواهد بود. آسیب‌های زیرساختی، مین‌های دریایی، اختلالات لجستیکی و نیاز به بازسازی برخی تأسیسات نفتی عواملی هستند که مانع از احیای فوری صادرات منطقه می‌شوند. بنابراین اگرچه ریسک ژئوپلیتیکی نسبت به هفته‌های گذشته کاهش یافته، اما هنوز به طور کامل از بازار حذف نشده است.
افت ذخایر جهانی همچنان از قیمت‌ها حمایت می‌کند
در حالی که اخبار سیاسی موجب فشار فروش در بازار شده، داده‌های ذخایر نفتی تصویری متفاوت ارائه می‌کنند. کاهش مستمر موجودی انبارهای نفتی آمریکا نشان می‌دهد شرایط عرضه در کوتاه‌مدت همچنان فشرده باقی مانده است.
برای هفته منتهی به ۲۲ مه، ذخایر تجاری نفت خام آمریکا با کاهش ۳.۳ میلیون بشکه‌ای به حدود ۴۴۱.۷ میلیون بشکه رسید. این رقم پایین‌تر از میانگین پنج‌ساله محسوب می‌شود و نشان می‌دهد اختلالات عرضه خاورمیانه اثر ملموسی بر توازن بازار داشته است.
کاهش موجودی بنزین و فرآورده‌های میان‌تقطیر نیز نشانه دیگری از محدودیت عرضه محسوب می‌شود. در همین حال، ذخایر مرکز تحویل کوشینگ اوکلاهاما کاهش قابل توجهی را تجربه کرده که معمولاً به عنوان یکی از شاخص‌های مهم سلامت بازار نفت آمریکا مورد توجه معامله‌گران قرار می‌گیرد.
اهمیت این موضوع در آن است که کاهش ذخایر، حتی در شرایطی که قیمت‌ها در حال اصلاح هستند، از شکل‌گیری روند نزولی عمیق جلوگیری می‌کند. تا زمانی که انبارها در سطوح پایین باقی بمانند، هرگونه اختلال جدید در عرضه می‌تواند به سرعت بازار را به سمت کمبود شدیدتر سوق دهد و موج جدیدی از افزایش قیمت‌ها را رقم بزند.
سیاست اوپک پلاس و تولیدکنندگان مستقل در نقطه تعادل جدید
یکی دیگر از متغیرهای کلیدی بازار نفت، سیاست تولیدی ائتلاف اوپک پلاس است. این گروه طی ماه‌های اخیر روند تدریجی حذف کاهش‌های داوطلبانه تولید را آغاز کرده و تلاش دارد بدون ایجاد شوک قیمتی، بخشی از عرضه محدودشده را به بازار بازگرداند.
افزایش ماهانه تولید توسط اعضای اصلی، از جمله رشد حدود ۱۸۸ هزار بشکه‌ای در ماه ژوئن، نشانه‌ای از این استراتژی محسوب می‌شود. اوپک پلاس تلاش می‌کند از یک سو مانع کمبود شدید عرضه شود و از سوی دیگر از سقوط قیمت‌ها جلوگیری کند.
در سوی مقابل، تولیدکنندگان خارج از اوپک همچنان نقش پررنگی در بازار ایفا می‌کنند. ایالات متحده با تولید بیش از ۱۳.۶ میلیون بشکه در روز در سطوح تاریخی قرار دارد و کشورهایی مانند برزیل نیز به رشد ظرفیت تولید خود ادامه می‌دهند.
ترکیب افزایش عرضه اوپک پلاس و رشد پایدار تولید غیرعضوها موجب شده بسیاری از مؤسسات تحقیقاتی انتظار داشته باشند بازار در نیمه دوم سال با مازاد عرضه بیشتری مواجه شود. همین مسئله یکی از مهم‌ترین دلایل احتیاط سرمایه‌گذاران نسبت به تداوم روند صعودی نفت محسوب می‌شود.
چشم‌انداز تقاضا؛ عاملی که هنوز نتوانسته موتور صعود شود
در سمت تقاضا، تصویر بازار نسبتاً متعادل اما نه چندان قدرتمند به نظر می‌رسد. بر اساس برآوردهای مختلف، رشد مصرف جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ بین ۰.۲ تا ۱.۲ میلیون بشکه در روز پیش‌بینی می‌شود که نسبت به میانگین‌های تاریخی رشد چندان بالایی محسوب نمی‌شود.
کندی رشد اقتصادی در برخی اقتصادهای بزرگ جهان، نرخ‌های بهره نسبتاً بالا و تداوم عدم قطعیت‌های تجاری موجب شده شتاب مصرف انرژی محدود باقی بماند. هرچند انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۷ با بهبود شرایط اقتصادی، رشد تقاضا نیز افزایش یابد.
اداره اطلاعات انرژی آمریکا پیش‌بینی می‌کند موجودی‌های جهانی در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ کاهش قابل توجهی را تجربه کنند اما با بازگشت تدریجی تولید خاورمیانه، روند انباشت ذخایر در نیمه دوم سال دوباره آغاز شود. این موضوع توضیح می‌دهد که چرا بازار با وجود بحران‌های اخیر هنوز وارد فاز صعودی پایدار نشده است.
برآوردها همچنین نشان می‌دهد میانگین قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۶ حدود ۹۵ دلار خواهد بود؛ رقمی که از سطوح بالاتر سه‌ماهه دوم به تدریج کاهش یافته و در پایان سال به محدوده ۸۹ دلار نزدیک می‌شود. از آنجا که نفت WTI معمولاً با تخفیف نسبت به برنت معامله می‌شود، این پیش‌بینی‌ها فضای چندان صعودی برای نفت آمریکا در افق میان‌مدت ترسیم نمی‌کنند.
شکست حمایت‌های کلیدی؛ آغاز فاز اصلاح تکنیکال
از منظر تکنیکال، بازار نفت پس از جهش شدید ناشی از بحران خاورمیانه وارد مرحله اصلاحی شده است. قراردادهای آتی ژوئیه WTI در محدوده ۸۷.۳۶ دلار بسته شدند و طی معاملات اخیر تا محدوده ۸۶.۳۵ دلار نیز عقب‌نشینی کردند.
اهمیت این حرکت در شکسته شدن محدوده حمایتی ۸۸ تا ۹۰ دلار نهفته است؛ سطحی که طی هفته‌های گذشته به عنوان یکی از مهم‌ترین نواحی تعادلی بازار شناخته می‌شد. عبور قیمت به زیر این منطقه نشان می‌دهد بخشی از معامله‌گران بزرگ در حال خروج از موقعیت‌های خرید ناشی از ریسک ژئوپلیتیکی هستند.
با توجه به اینکه قیمت در ماه مه از سطوح بالای ۱۰۰ دلار به محدوده فعلی بازگشته، بخش مهمی از رشد مبتنی بر ترس عرضه تخلیه شده است. این مسئله ساختار نمودار را از حالت صعودی پرشتاب به یک فاز اصلاحی و متعادل تغییر داده است. در عین حال دامنه ۵۲ هفته‌ای بین حدود ۵۵ تا ۱۱۸ دلار نشان می‌دهد نوسانات نفت همچنان در سطوح بسیار بالایی قرار دارد و معامله‌گران باید انتظار حرکات شدید قیمتی را داشته باشند.
نبرد میان حمایت ۸۶ دلاری و مقاومت ۹۰ دلاری
در شرایط فعلی، محدوده ۸۶ دلار مهم‌ترین سطح حمایتی بازار محسوب می‌شود. این ناحیه علاوه بر همپوشانی با کف‌های اخیر، با برخی سطوح فیبوناچی نیز تطابق دارد و از منظر روانی اهمیت بالایی برای معامله‌گران دارد.
در صورتی که این حمایت حفظ شود، احتمال شکل‌گیری موج بازگشتی به سمت محدوده ۸۸ تا ۹۰ دلار افزایش خواهد یافت. عبور مجدد از این ناحیه می‌تواند مسیر حرکت به سمت مقاومت‌های بعدی در محدوده ۹۲ تا ۹۵ دلار را هموار کند.
اما سناریوی دوم به مراتب حساس‌تر است. اگر فشار فروش ادامه یابد و قیمت به طور پایدار زیر ۸۶ دلار تثبیت شود، احتمال حرکت به سمت کانال ۸۰ دلاری افزایش خواهد یافت. چنین رخدادی می‌تواند نشانه تغییر ساختار میان‌مدت بازار از فاز صعودی به فاز خنثی یا نزولی باشد. بنابراین محدوده فعلی را می‌توان یکی از مهم‌ترین نقاط تصمیم‌گیری بازار نفت در ماه‌های اخیر دانست؛ جایی که جهت حرکت بعدی احتمالاً مشخص خواهد شد.
اندیکاتورها از کاهش مومنتوم صعودی خبر می‌دهند
بررسی شاخص‌های تکنیکال نیز تصویر محتاطانه‌ای از بازار ارائه می‌دهد. میانگین‌های متحرک کوتاه‌مدت در بسیاری از تایم‌فریم‌ها سیگنال فروش صادر کرده‌اند و نشان می‌دهند روند نزولی کوتاه‌مدت هنوز پایان نیافته است.
از سوی دیگر شاخص قدرت نسبی (RSI) نسبت به هفته‌های قبل افت محسوسی داشته و از کاهش مومنتوم صعودی حکایت می‌کند. با این حال نزدیک شدن RSI به نواحی اشباع فروش می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری واکنش‌های صعودی کوتاه‌مدت شود.
اندیکاتور MACD نیز نشانه‌هایی از تضعیف قدرت خریداران را منعکس می‌کند. اگرچه هنوز سیگنال قطعی بازگشت روند مشاهده نمی‌شود، اما سرعت افت قیمت نسبت به روزهای ابتدایی اصلاح کاهش یافته است. مجموعه این داده‌ها نشان می‌دهد که در حال حاضر بازار بیشتر در فاز اصلاح و بازتوازن قرار دارد تا آغاز یک روند نزولی بلندمدت. با این حال جهت نهایی قیمت همچنان به تحولات ژئوپلیتیکی وابسته خواهد بود.
جمع‌بندی و چشم‌انداز نهایی
نفت خام WTI در نقطه‌ای حساس از چرخه قیمتی خود قرار گرفته است. کاهش تنش‌های سیاسی و احتمال بازگشایی تدریجی تنگه هرمز باعث شده بخش قابل توجهی از پرمیوم ریسک از بازار خارج شود و قیمت‌ها از اوج‌های بالای ۱۰۰ دلار فاصله بگیرند. این عامل در کنار افزایش تولید اوپک پلاس و رشد عرضه کشورهای غیرعضو، زمینه‌ساز فشار نزولی میان‌مدت بر بازار شده است.
در مقابل، افت ذخایر نفتی آمریکا، محدودیت‌های باقی‌مانده در زیرساخت‌های خاورمیانه و ریسک بازگشت درگیری‌ها همچنان از قیمت‌ها حمایت می‌کنند. به همین دلیل بازار هنوز وارد یک روند نزولی پایدار نشده و هرگونه تغییر در فضای ژئوپلیتیکی می‌تواند مجدداً تعادل عرضه و تقاضا را بر هم بزند.
از منظر تکنیکال، سطح ۸۶ دلار مهم‌ترین حمایت فعلی بازار محسوب می‌شود. حفظ این سطح می‌تواند زمینه بازگشت قیمت به محدوده ۹۰ تا ۹۵ دلار را فراهم کند، اما شکست آن احتمال اصلاح عمیق‌تر به سمت کانال ۸۰ دلاری را افزایش خواهد داد.
در مجموع چشم‌انداز کوتاه‌مدت نفت همچنان تحت سلطه اخبار سیاسی و تحولات تنگه هرمز قرار دارد، در حالی که در افق میان‌مدت افزایش عرضه جهانی و روند تدریجی عادی‌سازی تولید خاورمیانه می‌تواند مانع از شکل‌گیری موج صعودی پایدار در بازار شود.
نظرات کاربران