به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازارهای مالی جهان روز دوشنبه شاهد تحول غیرمنتظره‌ای بودند؛ ارتش ایران پس از هفته‌ها درگیری، پایان عملیات نظامی علیه اسرائیل را اعلام کرد. این تصمیم ساعاتی پس از درخواست فوری دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از هر دو طرف برای توقف حملات اتخاذ شد. هرچند رسانه‌های دیگر هنوز این خبر را تأیید نکرده‌اند، اما تأثیر آن بر بازارهای مالی بلافاصله نمایان شد. شاخص دلار که روز گذشته در پی تشدید تنش‌ها به بالاترین سطح دو ماهه خود رسیده بود، امروز تحت فشار فروش قرار گرفت و قیمت نفت نیز پس از صعود شدید، بخش قابل توجهی از رشد خود را از دست داد. این گزارش به بررسی جزئیات این تحول و واکنش بازارهای مالی می‌پردازد.
بخش اول: پایان عملیات نظامی ایران؛ آتش‌بس در آستانه احیا
بر اساس گزارش خبرگزاری فارس، ارتش ایران روز دوشنبه اعلام کرد که عملیات نظامی خود علیه اسرائیل را پایان داده است. با این حال، مقامات نظامی ایران هشدار داده‌اند که در صورت ادامه حملات اسرائیل به لبنان، پاسخی سخت‌تر و فراگیرتر در انتظار دشمن خواهد بود. این تصمیم ساعاتی پس از آن اتخاذ شد که دونالد ترامپ از هر دو طرف خواست فوراً به حملات خود پایان دهند. خبرگزاری فارس به عنوان تنها منبع منتشرکننده این خبر، هنوز از سوی سایر رسانه‌های بین‌المللی تأیید نشده است.
ساعاتی پیش از این اعلامیه، تنش‌ها در منطقه به شدت بالا گرفته بود. اسرائیل اعلام کرد که اهداف نظامی در غرب و مرکز ایران و همچنین یک تأسیسات پتروشیمی در نزدیکی ماهشهر را مورد حمله قرار داده است. این حملات که نخستین ضربه اسرائیل به زیرساخت‌های انرژی ایران از زمان برقراری آتش‌بس در آوریل محسوب می‌شود، در پاسخ به حملات موشکی ایران صورت گرفت که یکشنبه شب به سمت شمال اسرائیل پرتاب شده بود.
ترامپ روز یکشنبه طی تماسی تلفنی از بنیامین نتانیاهو خواسته بود از تلافی‌جویی علیه ایران خودداری کند. او در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «اسرائیل و ایران باید فوراً «شلیک‌ها» را متوقف کنند.» او در پستی دیگر تأکید کرد که هر دو طرف به دنبال «آتش‌بس فوری» هستند و محاصره دریایی تنگه هرمز تا امضای توافق نهایی به قوت خود باقی خواهد ماند. با این حال، اسرائیل بدون توجه به این درخواست، حملات خود را انجام داد.
بخش دوم: واکنش دلار آمریکا؛ پایان صعود موقت
پس از اعلام ایران مبنی بر پایان عملیات نظامی، فشار فروش شدیدی بر شاخص دلار (DXY) اعمال شد. این شاخص که ارزش دلار را در برابر سبدی از شش ارز بزرگ جهانی می‌سنجد، با ۰.۱۴ درصد کاهش به محدوده ۹۹.۹۰ واحد رسید. این کاهش در حالی رخ داد که دلار در روزهای اخیر به دلیل تشدید تنش‌ها و افزایش انتظارات برای افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو، به بالاترین سطح دو ماهه خود صعود کرده بود.
گفتنی است که در ساعات اولیه معاملات روز دوشنبه و پیش از اعلام آتش‌بس، شاخص دلار نزدیک به ۱۰۰.۱۰ واحد نوسان داشت. تشدید تنش‌ها در خاورمیانه و گزارش قوی اشتغال آمریکا که روز جمعه منتشر شده بود، دو عاملی بودند که دلار را در آن سطح بالا نگه داشته بودند. اما با اعلام خبر پایان عملیات نظامی، جریان سرمایه‌های فراری که به سمت دلار سرازیر شده بودند، معکوس شد.
با این حال، تحلیلگران معتقدند این کاهش موقتی است. انتظارات برای افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو همچنان پابرجاست؛ داده‌های اشتغال جمعه نشان داد اقتصاد آمریکا در ماه مه ۱۷۲,۰۰۰ شغل جدید ایجاد کرده است که بیش از دو برابر پیش‌بینی‌ها بود. این موضوع احتمال افزایش نرخ بهره تا پایان سال را به بیش از ۷۰ درصد رسانده است.
بخش سوم: جهش و عقب‌نشینی نفت؛ فروش سنگین پس از اعلام آتش‌بس
بازار نفت روز دوشنبه شاهد نوسانات شدیدی بود. قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) که در اوایل معاملات اروپا به دلیل تشدید تنش‌ها تا سطح ۹۳.۵۰ دلار در هر بشکه صعود کرده بود، پس از اعلام پایان عملیات نظامی توسط ایران، اکثر رشد خود را از دست داد و به نزدیکی ۹۰ دلار بازگشت. این کاهش ۳.۵ دلاری در مدت کوتاهی رخ داد و نشان‌دهنده حساسیت شدید بازار نفت به تحولات ژئوپلیتیک است.
پیش از این، حملات متقابل ایران و اسرائیل نگرانی‌ها از اختلال در عرضه نفت از طریق تنگه هرمز را به شدت افزایش داده بود. هرگونه تشدید تنش در این منطقه می‌توانست جریان روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت را مختل کند. اما با اعلام آتش‌بس، بخش بزرگی از صرفه ریسک از قیمت نفت خارج شد.
گفتنی است که روز یکشنبه و همزمان با اوج تنش‌ها، قیمت نفت برنت دریای شمال با جهشی بیش از ۴ درصد به بالای ۹۷ دلار رسیده بود. اما امروز و با اعلام خبر پایان حملات، قیمت برنت نیز بخش قابل توجهی از رشد خود را از دست داد. با این حال، کاهش قیمت نفت ممکن است موقتی باشد، زیرا هشدار ایران درباره ادامه حملات به لبنان و همچنین تداوم محاصره دریایی تنگه هرمز توسط آمریکا، همچنان تهدیدهایی برای عرضه نفت محسوب می‌شوند.
بخش چهارم: واکنش دیگر بازارها؛ طلا در سایه ابهام
در حالی که دلار و نفت تحت تأثیر خبر آتش‌بس قرار گرفتند، بازار طلا واکنش متفاوتی نشان داد. طلا که روز جمعه به دلیل گزارش قوی اشتغال آمریکا بیش از ۳ درصد سقوط کرده بود، امروز نیز تحت فشار باقی ماند. قیمت طلا به حدود ۴,۳۰۰ دلار در هر اونس کاهش یافت و نزدیک به پایین‌ترین سطح ۱۱ هفته خود نوسان کرد.
دلیل اصلی این افت، ترکیب عواملی مانند تداوم انتظارات برای افزایش نرخ بهره فدرال رزرو و تقویت همزمان دلار است. حتی خبر آتش‌بس نیز نتوانست حمایت قابل توجهی از طلا به عمل آورد، زیرا کاهش تنش‌ها معمولاً تقاضای پناهگاهی برای طلا را کاهش می‌دهد.
با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند وضعیت طلا همچنان شکننده است. از یک سو، هرگونه تشدید مجدد تنش‌ها می‌تواند تقاضای پناهگاهی را افزایش دهد. از سوی دیگر، داده‌های تورم آمریکا که قرار است در روز چهارشنبه منتشر شود، می‌تواند انتظارات نرخ بهره را تقویت یا تضعیف کند و جهت بعدی حرکت طلا را تعیین نماید.
بخش پنجم: چشم‌انداز پیش رو – بازارها در انتظار تأیید
با وجود اعلام پایان عملیات نظامی از سوی ایران، هنوز تأیید رسمی از سوی سایر رسانه‌های بین‌المللی منتشر نشده است. این موضوع باعث شده فعالان بازار با احتیاط به این خبر نگاه کنند. همچنین هشدار ایران مبنی بر «پاسخ سخت‌تر در صورت ادامه حملات اسرائیل به لبنان» نشان می‌دهد که آتش‌بس فعلی شکننده است و هر لحظه ممکن است نقض شود.
در عین حال، بازارها چشم به تحولات دیپلماتیک دوخته‌اند. ترامپ در روزهای اخیر بارها بر آمادگی خود برای دستیابی به توافق نهایی با ایران تأکید کرده است. او اخیراً گفته بود که «توافق نهایی با ایران در یک قدمی است و ممکن است همین امروز یا فردا امضا شود.» با این حال، تاکنون هیچ توافقی نهایی نشده و محاصره دریایی تنگه هرمز همچنان پابرجاست.
در هفته جاری، دو رویداد کلیدی دیگر نیز می‌توانند جهت بازارها را تعیین کنند: انتشار شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) آمریکا در روز چهارشنبه و نشست بانک مرکزی اروپا (ECB) در روز پنجشنبه. هر دوی این رویدادها می‌توانند بر ارزش دلار و در نتیجه بر قیمت طلا و نفت تأثیر بگذارند.
نتیجه‌گیری
اعلام پایان عملیات نظامی ایران علیه اسرائیل، موجی از تغییرات را در بازارهای مالی ایجاد کرد. شاخص دلار که تا ساعاتی پیش در اوج دو ماهه خود قرار داشت، با ۰.۱۴ درصد کاهش به زیر سطح ۱۰۰ واحد سقوط کرد. قیمت نفت WTI نیز پس از جهش به ۹۳.۵۰ دلار، اکثر رشد خود را از دست داد و به نزدیکی ۹۰ دلار بازگشت. با این حال، هشدار ایران مبنی بر پاسخ سخت‌تر در صورت ادامه حملات اسرائیل به لبنان و عدم تأیید رسمی این خبر از سوی رسانه‌های بین‌المللی، باعث شده فعالان بازار با احتیاط رفتار کنند.
در این میان، طلا که از ابتدای هفته تحت فشار ناشی از انتظارات نرخ بهره و دلار قوی بوده است، نتوانست از خبر آتش‌بس بهره چندانی ببرد و همچنان نزدیک به کف ۱۱ هفته خود در نوسان است. تا حصول توافق نهایی و تأیید رسمی آتش‌بس، بازارها در وضعیت انتظار و احتیاط به سر خواهند برد.
نظرات کاربران