سقوط وال‌استریت و طلا در روزی که نفت اوج گرفت

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، روز پنج‌شنبه ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶، جهان شاهد تشدید بی‌سابقه تنش‌های نظامی میان آمریکا و ایران بود؛ تنش‌هایی که آتش‌بس شکننده دو ماهه را عملاً درهم شکست و بازارهای مالی جهانی را در کام خود فرو برد. تهران با بسته‌شدن کامل تنگه هرمز و هشدار به هرگونه تردد دریایی، پاسخ حملات تازه واشنگتن را داد. دونالد ترامپ نیز تهدید به ادامه «ضربات سخت» کرد. این تحولات که با انتشار داده‌های تورم ۴.۲ درصدی آمریکا (بالاترین میزان از آوریل ۲۰۲۳) همراه شد، قیمت نفت را به بالای ۹۵ دلار رساند، طلا را به پایین‌ترین سطح شش ماهه کشاند و شاخص‌های سهام وال‌استریت را بیش از ۱.۵ درصد سقوط داد. در این مقاله، همه رویدادهای مهم این روز پرتلاطم را مرور و تحلیل می‌کنیم.

۱. جنگ اعلام‌نشده: حملات تازه آمریکا و ایران

درگیری‌ها روز چهارشنبه با سرنگونی یک فروند هلیکوپتر آپاچی ارتش آمریکا بر فراز تنگه هرمز توسط ایران آغاز شد. در پاسخ، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) به دستور مستقیم ترامپ، موج تازه‌ای از حملات «دفاع شخصی» را علیه اهداف متعدد در ایران اجرا کرد. این حملات سامانه‌های نظارتی، ارتباطی و پدافند هوایی ایران را هدف گرفت و انفجارهایی در جزیره قشم، بندرعباس، میناب و سیریک گزارش شد. به گفته سنتکام، حملات اندکی پس از نیمه‌شب به وقت تهران آغاز و حدود چهار ساعت بعد پایان یافت.

در مقابل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد ۱۸ هدف نظامی آمریکا در پایگاه‌های کویت و بحرین و همچنین ناوگان پنجم آمریکا در بحرین را مورد حمله قرار داده است. ارتش کویت تأیید کرد که سامانه‌های پدافندی خود را در برابر اهداف هوایی خصمانه فعال کرده و حریم هوایی این کشور به طور موقت بسته شد. همچنین ایران برای دومین شب متوالی پایگاه هوایی الأزرق در اردن را با ۱۲ موشک بالستیک هدف قرار داد.

۲. بسته شدن کامل تنگه هرمز؛ بزرگترین شاهرگ انرژی جهان در محاصره

فرماندهی نظامی ایران (قرارگاه خاتم‌الانبیا) با صدور بیانیه‌ای، تنگه هرمز را به روی تمامی کشتی‌ها، از جمله نفت‌کش‌ها و کشتی‌های تجاری، «کاملاً بسته» اعلام کرد و هشدار داد «هرگونه تردد» هدف قرار خواهد گرفت. ایران همچنین مدعی حمله به دو کشتی در حال تردد غیرقانونی در تنگه شد.

با این حال، سنتکام آمریکا با رد این ادعا تأکید کرد که کشتی‌های تجاری همچنان در حال تردد هستند و هیچ ناو آمریکایی هدف قرار نگرفته است. با این حال، تنگه هرمز از ماه‌ها پیش عملاً مسدود شده است و این وضعیت بزرگترین اختلال در عرضه نفت تاریخ را رقم زده است.

3. حمله هوایی اسرائیل به لبنان؛ ۱۷ کشته

در جبهه دیگر، حملات هوایی اسرائیل به مناطق مختلف جنوب لبنان، به گفته مقامات محلی، حداقل ۱۷ کشته بر جای گذاشت. اسرائیل هدف از این حملات را حزب‌الله، شبه‌نظامی تحت حمایت ایران، اعلام کرد. ایران پیش از این تهدید کرده بود در صورت ادامه حملات اسرائیل به لبنان، تلافی خواهد کرد. سازمان ملل نیز اعلام کرد برای بررسی نقض احتمالی حقوق بین‌الملل توسط «همه طرف‌های درگیر»، بازرسانی را به لبنان اعزام خواهد کرد.

4. تورم آمریکا به بالاترین سطح سه ساله رسید

داده‌های وزارت کار آمریکا نشان داد شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) در ماه مه به صورت سالانه ۴.۲ درصد افزایش یافته است که بالاترین رقم از آوریل ۲۰۲۳ محسوب می‌شود. بیش از ۶۰ درصد این افزایش ناشی از جهش ۲۳.۵ درصدی قیمت انرژی بود. در مقابل، شاخص هسته (بدون احتساب غذا و انرژی) با افزایش ۰.۲ درصدی ماهانه، کمتر از پیش‌بینی‌ها بود.

دونالد ترامپ در واکنش به این داده‌ها اعلام کرد که «عاشق تورم است»، زیرا فشارهای تورمی عمدتاً ناشی از درگیری ایران و بسته شدن تنگه هرمز است.

5. وال‌استریت سقوط کرد؛ شاخص‌ها بیش از ۱.۵ درصد ریختند

بازار سهام آمریکا واکنش شدیدی به این تحولات نشان داد. شاخص S&P 500 با ۱.۶۲ درصد کاهش به ۷,۲۶۶ نقطه سقوط کرد. نزدک با ۱.۹۸ درصد کاهش به ۲۵,۱۶۹ و داو جونز با ۱.۸۷ درصد کاهش به ۴۹,۹۱۸ نقطه رسیدند. شاخص جهانی MSCI نیز ۱.۴۹ درصد افت کرد.

شاخص‌های آسیایی نیز روز پنجشنبه با احتیاط معامله شدند. نیکی ۲۲۵ ژاپن به پایین‌ترین سطح سه هفته اخیر رسید و کوسپی کره جنوبی با کاهش شدید گشایش یافت.

6. نفت به بالای ۹۵ دلار جهش کرد

قیمت نفت خام واکنش مستقیمی به بسته شدن تنگه هرمز نشان داد. هر بشکه نفت برنت با ۲.۳۰ دلار (۲.۵ درصد) افزایش به ۹۵.۴۰ دلار رسید و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) با ۲.۶۰ دلار (۲.۹ درصد) جهش به ۹۲.۶۳ دلار معامله شد. در نخستین ساعات معاملات، قیمت نفت آمریکا بیش از ۳ دلار رشد کرده بود. آنالایست‌های ING تأکید کردند که بسته شدن تنگه هرمز، جریان انرژی از خلیج فارس را به شدت محدود کرده و توافق صلح همچنان فاصله زیادی دارد.

7. طلا به پایین‌ترین سطح شش ماهه سقوط کرد

در کمال تعجب، طلا که معمولاً دارایی امن در زمان بحران است، روز پنجشنبه به شدت سقوط کرد و به پایین‌ترین سطح خود از نوامبر ۲۰۲۵ رسید. قیمت هر اونس طلای نقدی ۰.۲ درصد دیگر کاهش یافت و به ۴,۰۶۳ دلار رسید و شماری از منابع از افت تجمعی بیش از ۵.۷ درصدی طی سه روز متوالی خبر دادند. جهش قیمت نفت و تورم بالای آمریکا، نگرانی‌ها از تداوم نرخ‌های بهره بالا را تشدید کرده و طلا که بازدهی ندارد، تحت فشار شدیدی قرار گرفته است.

8. بانک مرکزی اروپا نرخ بهره را افزایش داد؛ اولین بار از ۲۰۲۳

در مهم‌ترین رویداد اقتصادی روز، بانک مرکزی اروپا (ECB) برای اولین بار از سپتامبر ۲۰۲۳، نرخ بهره را ۲۵ واحد پایه افزایش داد و نرخ سپرده را از ۲.۰۰ به ۲.۲۵ درصد رساند. علت اصلی این تصمیم، شوک قیمت انرژی ناشی از جنگ ایران و بسته شدن تنگه هرمز بود که تورم منطقه یورو را در ماه مه به ۳.۲ درصد رساند. این اولین بار است که یکی از بانک‌های مرکزی بزرگ جهان به بحران انرژی ناشی از جنگ ایران پاسخ می‌دهد. با این حال، برخی اقتصاددانان از جمله هولگر اشمیدینگ از بانک برنبرگ این تصمیم را «اشتباه» خواندند.

9. سایر رویدادهای مهم جهان

هنگ کنگ: دو شرکت و ۷ فرد به اتهام قتل غیرعمد در رابطه با آتش‌سوزی مجتمع مسکونی «وانگ فوک» که سال گذشته ۱۶۸ کشته بر جای گذاشت، تحت پیگرد قانونی قرار گرفتند.

آفریقای جنوبی: پلیس در پی تیراندازی جمعی در یک منطقه حاشیه‌نشین ژوهانسبورگ که ۱۲ کشته و ۹ زخمی بر جای گذاشت، دست به تعقیب بیش از ۱۰ فرد مسلح زده است. انگیزه احتمالاً رقابت گروه‌های استخراج غیرمجاز طلا بوده است.

ابولا: آمریکا ۲۰ میلیون دلار دیگر برای مقابله با شیوع ابولا در شرق و مرکز آفریقا اختصاص داد تا کل حمایت مستقیم از ۲۲۰ میلیون دلار فراتر رود.

اوگاندا: اوگاندا ایرلاینز قراردادی به ارزش حدود ۹۸۵ میلیون دلار با بوئینگ برای خرید ۱۰ فروند هواپیمای مسافری و باری امضا کرد.

10. نتیجه‌گیری

روز ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶ به عنوان یکی از پرتلاطم‌ترین روزهای اقتصادی و ژئوپلیتیک سال ثبت خواهد شد. تشدید درگیری‌های نظامی میان آمریکا و ایران، با بسته شدن تنگه هرمز و تهدیدات صریح ترامپ، ثبات شکننده خاورمیانه را در هم شکست. واکنش بازارها کاملاً گویا بود: قیمت نفت با جهش به بالای ۹۵ دلار، زنگ خطر شوک تورمی دوم را به صدا درآورد؛ طلا برخلاف انتظارات، به دلیل نگرانی از افزایش نرخ بهره سقوط کرد و نشان داد که «نرخ بهره بالاتر» بر «پناهندگی امن» غلبه کرده است؛ وال‌استریت با بیش از ۱.۵ درصد کاهش، هزینه ریسک‌گریزی سرمایه‌گذاران را فریاد زد؛ و بانک مرکزی اروپا نیز با نخستین افزایش نرخ بهره از ۲۰۲۳، رسماً ورود به عصر جدیدی از سیاست انقباضی را اعلام کرد.

در چنین شرایطی، چشم‌انداز پیش‌رو کاملاً به دو عامل گره خورده است: آینده مذاکرات صلح ایران و واکنش فدرال رزرو به داده‌های تورمی ماه مه. تا زمانی که آتش‌بس احیا نشود و تنگه هرمز باز نگردد، انتظار می‌رود نفت صعودی بماند، طلا تحت فشار باشد و بازارهای سهام در نوسانات شدید باقی بمانند. سرمایه‌گذاران و تحلیلگران اقتصادی باید ساعات آینده را با دقت دنبال کنند؛ چرا که هرگونه تحول تازه در خاورمیانه یا سیاست پولی بانک‌های مرکزی، می‌تواند بار دیگر معادلات جهانی را دگرگون کند.