به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، روز ۲۱ ژوئن، روزی که در تقویم دیپلماسی جهانی به‌عنوان نقطه‌عطفی برای آینده‌ی خاورمیانه ثبت خواهد شد، با صحنه‌هایی متناقض آغاز گردید. از یک سو، هیئت‌های مذاکره‌کنندهٔ ایران و آمریکا راهی کوه‌های سوئیس شدند تا گام‌های نهایی برای تبدیل توافق موقت به یک صلح پایدار را بردارند. از سوی دیگر، ایران در اقدامی غافل‌گیرانه، تنگه‌ی هرمز را به‌دلیل نقض آتش‌بس در لبنان توسط اسرائیل بست و بار دیگر زنجیره‌ی تأمین انرژی جهان را به لرزه درآورد.
در همین روز، اوکراین با حملات پهپادی به تأسیسات نفتی در شبه‌جزیرهٔ کریمه، ضربات جدیدی بر پیکر اقتصاد جنگ‌زدهٔ روسیه وارد کرد. در بازارهای مالی نیز سایهٔ سنگین فدرال رزرو بر طلا و دلار سنگینی می‌کرد و بازارهای کالا را در مسیری پرنوسان قرار داده بود.
در این گزارش، رویدادهای کلیدی امروز را از منظر تأثیرات آن‌ها بر اقتصاد جهانی و بازارهای مالی مرور می‌کنیم.
بخش اول: مذاکرات سوئیس؛ آخرین فرصت برای صلح یا سرابی دیگر؟
امروز، هیئت‌های مذاکره‌کنندهٔ ایران و آمریکا در سوئیس گرد هم آمدند تا دور جدیدی از گفت‌وگوها را برای تعیین جزئیات نهایی توافق صلح آغاز کنند. هیئت آمریکایی به‌ریاست معاون رئیس‌جمهور و با حضور فرستادگان ویژهٔ رئیس‌جمهور وارد سوئیس شده است. هیئت ایرانی نیز به‌ریاست رئیس مجلس شورای اسلامی و با حضور مقامات ارشد، آمادهٔ مذاکره است.
این مذاکرات که در چارچوب تفاهم‌نامهٔ اخیر میان تهران و واشنگتن برگزار می‌شود، قرار است ظرف یک دورهٔ مشخص، محدودیت‌های هسته‌ای ایران و نیز بسته‌های کمک اقتصادی آمریکا را نهایی کند. با این حال، فضای حاکم بر مذاکرات به‌شدت تحت تأثیر تحولات میدانی قرار گرفته است. ایران پیشتر اعلام کرده بود که مسئلهٔ آتش‌بس در لبنان و توقف حملات اسرائیل، یکی از اولویت‌های اصلی آن در این گفت‌وگوهاست.
برخی تحلیلگران بین‌المللی معتقدند که این مذاکرات، آخرین فرصت برای جلوگیری از تشدید مجدد درگیری‌ها در منطقه است. با این حال، سابقهٔ تاریخی روابط دو کشور و نیز تنش‌های همزمان در جبهه‌های دیگر، خوش‌بینی را دشوار ساخته است. همان‌طور که گزارش‌ها نشان می‌دهند، عدم‌قطعیت پس از اعلام بسته شدن مجدد تنگه‌ی هرمز توسط ایران، همچنان بالاست.
بخش دوم: هرمز در محاصره؛ پیامی که بازار را لرزاند
شاید مهم‌ترین رویداد امروز، اعلام بسته شدن مجدد تنگه‌ی هرمز توسط فرماندهی کل نیروهای مسلح ایران بود. تهران این اقدام را در پاسخ به حملات اسرائیل به لبنان و نقض آتش‌بس عنوان کرد و اعلام داشت که تا زمانی که حملات ادامه دارد، این آبراه استراتژیک به روی کشتی‌ها بسته خواهد ماند.
نیروی دریایی سپاه پاسداران نیز با صدور بیانیه‌ای، به کشتی‌ها هشدار داد که به تنگهٔ هرمز نزدیک نشوند، چراکه در غیر این صورت، ایمنی آن‌ها در معرض خطر قرار خواهد گرفت. در مقابل، مقامات آمریکایی از جمله معاون رئیس‌جمهور، این ادعا را رد کردند و اعلام داشتند که تنگه باز است.
این تناقض در اظهارات، خود نشان‌دهندهٔ عمق بی‌اعتمادی میان دو طرف است. پیشتر در روزهای گذشته، فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرده بود که کشتی‌های تجاری از تنگهٔ هرمز عبور کرده‌اند و این رقم بالاترین سطح روزانه از زمان بسته شدن اولیهٔ این آبراه در جریان جنگ محسوب می‌شود، هرچند همچنان بسیار پایین‌تر از میانگین پیش از جنگ است.
برای بازارهای جهانی، این خبری دوگانه است: از یک سو، بسته شدن تنگه می‌تواند قیمت نفت را به‌سرعت افزایش دهد و از سوی دیگر، تداوم این وضعیت، زنجیره‌های تأمین را در سراسر جهان مختل خواهد کرد. کسب‌وکارها در سراسر جهان خود را برای اختلالات طولانی‌مدت در خاورمیانه آماده می‌کنند، حتی با وجود فشارهای دیپلماتیک برای صلح.
بخش سوم: حملات پهپادی به کریمه؛ جبهه‌ی شرقی شعله‌ور می‌شود
در حالی که تمام نگاه‌ها به سوئیس و هرمز دوخته شده بود، جبهه‌ی شرقی نیز بی‌خبر نماند. در شب ۲۱ ژوئن، نیروهای دفاعی اوکراین با حملات گستردهٔ پهپادی، چندین هدف کلیدی را در شبه‌جزیرهٔ اشغالی کریمه هدف قرار دادند.
بر اساس گزارش‌های رسمی، این حملات منجر به تلفات انسانی شد و تأسیسات نفتی در بندر کرچ و همچنین پایانه‌های سوختی را هدف قرار داد که فروش سوخت در کریمه را به‌طور موقت متوقف کرد و دولت محلی را مجبور به اختصاص سوخت تنها به شرکت‌های دولتی نمود.
رئیس‌جمهور اوکراین، حملات به تأسیسات نفتی و سامانه‌های دفاع هوایی روسیه در دو سوی پل کرچ را تأیید کرد. این حملات در حالی تشدید شده که اوکراین اخیراً حملات پهپادی خود به کریمه را افزایش داده و هدف خود را مختل کردن مسیرهای تأمین روسیه و ایجاد بحران سوخت در این شبه‌جزیره اعلام کرده است.
برای بازارهای انرژی، تشدید تنش‌ها در کریمه، همزمان با بحران هرمز، می‌تواند به‌معنای فشار مضاعف بر قیمت‌های نفت و گاز باشد. روسیه که پیشتر با تحریم‌های غربی مواجه بوده، اکنون با تهدید مستقیم تأسیسات نفتی خود در جنوب نیز روبه‌رو است.
بخش چهارم: بازارهای مالی؛ تقابل فدرال رزرو و ژئوپلیتیک
در میان این آشفتگی ژئوپلیتیکی، بازارهای مالی نیز روایتی پیچیده را تجربه می‌کنند. نشست اخیر فدرال رزرو تحت ریاست جدید، با سیگنال‌های انقباضی همراه بود که دلار را به بالاترین سطح خود در بیش از یک سال اخیر رساند. شاخص دلار در سطوح بالایی قرار گرفته و انتظارات برای افزایش نرخ بهره تا پایان سال، به شدت افزایش یافته است.
طلا نیز از این فشار مصون نمانده و سومین هفتهٔ متوالی کاهش را تجربه کرده است. قیمت طلا در پایان هفته به محدوده‌های مشخصی رسیده است. تحلیلگران معتقدند که لحن بازارخوان فدرال رزرو، هرگونه اثر مثبت ناشی از تنش‌های ژئوپلیتیکی بر طلا را خنثی کرده است.
نفت اما داستان متفاوتی دارد. با وجود کاهش در طول هفته به‌دلیل بازگشایی موقت هرمز، تهدید مجدد برای بسته شدن این آبراه، می‌تواند قیمت‌ها را به مسیر صعودی بازگرداند.
هفتهٔ آینده، انتشار داده‌های کلیدی اقتصادی در آمریکا، می‌تواند تعیین‌کنندهٔ مسیر بعدی دلار و به‌تبع آن، طلا و سایر کامودیتی‌ها باشد.
نتیجه‌گیری
روز ۲۱ ژوئن، روزی است که در آن سه بحران بزرگ جهان به‌طور همزمان به اوج خود رسیدند: مذاکرات سرنوشت‌ساز صلح در سوئیس، بسته شدن مجدد تنگه‌ی هرمز در خلیج‌فارس، و تشدید حملات پهپادی در کریمه. این سه رویداد، هر یک به‌تنهایی می‌توانستند مسیر بازارهای جهانی را برای هفته‌ها تعیین کنند، اما تلاقی آن‌ها در یک روز، فضایی از عدم‌قطعیت بی‌سابقه را ایجاد کرده است.
از یک سو، مذاکرات سوئیس نویدبخش پایان یک جنگ فرسایشی و بازگشت ثبات به خاورمیانه است. از سوی دیگر، اقدام ایران در بستن هرمز، پیامی روشن به واشنگتن مخابره می‌کند که هرگونه توافق، بدون تضمین‌های عملی، در معرض نقض است. در همین حال، حملات اوکراین به کریمه نشان می‌دهد که جبههٔ شرقی نیز از این آشفتگی جهانی بی‌نصیب نمانده و می‌تواند در هر لحظه، معادلات انرژی را دگرگون کند.
برای سرمایه‌گذاران و تحلیلگران اقتصادی، پیام امروز روشن است: جهان وارد دوره‌ای از عدم‌قطعیت مضاعف شده است که در آن دیپلماسی و تنش، دست‌به‌دست هم پیش می‌روند. در چنین فضایی، تنها نقطهٔ اتکای بازارها، داده‌های اقتصادی و سیگنال‌های بانک‌های مرکزی است؛ اما حتی آن‌ها نیز در سایهٔ تحولات ژئوپلیتیکی، رنگ‌وبوی دیگری به خود می‌گیرند. هفتهٔ آینده، با انتشار داده‌های اقتصادی کلیدی و ادامهٔ مذاکرات سوئیس، می‌تواند مسیر تازه‌ای برای بازارهای جهانی ترسیم کند؛ مسیری که یا به‌سوی صلح و ثبات خواهد رفت، یا به‌سوی تنش‌هایی تازه‌تر.
نظرات کاربران