به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز نخستین دور مذاکرات مستقیم آمریکا و ایران در سوئیس با آنچه میانجی‌ها «پیشرفت امیدوارکننده» توصیف کردند به پایان رسید و دو طرف بر سر نقشه راهی ۶۰ روزه برای پایان دادن به جنگ توافق کردند. با این حال، اختلافات بر سر تنگه هرمز، لبنان و نحوه اجرای تعهدات متقابل همچنان پابرجاست؛ موضوعی که نشان می‌دهد مسیر دستیابی به توافق نهایی همچنان با چالش‌های جدی همراه خواهد بود.
نکات مهم
- مذاکرات سطح بالای آمریکا و ایران صبح روز دوشنبه زودتر از موعد پایان یافت.
- نشست‌های فنی قرار است در طول این هفته ادامه پیدا کند.
- پس از انتشار خبر پیشرفت در مذاکرات، قیمت نفت به روند نزولی خود بازگشت.
بورگن‌اشتوک سوئیس / دبی، ۲۲ ژوئن – مقام‌های آمریکایی و ایرانی در نخستین دور مذاکرات خود در سوئیس که صبح روز دوشنبه به پایان رسید، به «پیشرفت‌های امیدوارکننده‌ای» دست یافتند؛ موضوعی که میانجی‌ها اعلام کردند، هرچند اختلافات و تنش‌ها بر سر لبنان و تنگه هرمز همچنان پابرجاست.
پاکستان و قطر که نقش میانجی را در این مذاکرات برعهده دارند، اعلام کردند دو طرف بر سر یک نقشه راه برای دستیابی به توافق نهایی با هدف پایان دادن به جنگ ظرف ۶۰ روز آینده به توافق رسیده‌اند.
این پیشرفت در حالی حاصل شده که مذاکرات با فضایی پرتنش آغاز شده بود؛ زیرا تهران بار دیگر تنگه هرمز را مسدود کرده بود و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تهدید کرده بود حملات علیه ایران را از سر خواهد گرفت.
میانجی‌ها همچنین اعلام کردند که دو طرف بر سر سازوکاری برای پایان دادن به درگیری میان اسرائیل، متحد آمریکا، و نیروهای حزب‌الله لبنان که مورد حمایت ایران هستند، به توافق رسیده‌اند.
علاوه بر این، یک کانال ارتباطی میان طرفین ایجاد شده است تا عبور امن کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز تضمین شود؛ آبراهی حیاتی که بخش مهمی از صادرات جهانی نفت و گاز طبیعی مایع از آن عبور می‌کند.
در بیانیه مشترک منتشرشده آمده است که مذاکرات فنی تا پایان هفته در اقامتگاه کوهستانی بورگن‌اشتوک در سوئیس که متعلق به قطر است، ادامه خواهد داشت.
ایران از لغو برخی محدودیت‌های اقتصادی خبر داد
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در پیامی در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که تهران موفق شده است معافیت‌هایی برای صادرات نفت و محصولات پتروشیمی دریافت کند.
او همچنین از آزادسازی بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران و آغاز یک برنامه بازسازی و توسعه اقتصادی برای کشور خبر داد.
قیمت نفت پس از آغاز انسداد تنگه هرمز توسط ایران به‌شدت افزایش یافته بود؛ اقدامی که به محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا منجر شد.
اما پس از امضای توافق موقت میان تهران و واشنگتن در هفته گذشته، قیمت نفت به پایین‌ترین سطوح خود از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه بازگشت؛ جنگی که با حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شده بود.
پس از انتشار بیانیه مشترک روز دوشنبه نیز قیمت نفت بار دیگر کاهش یافت، زیرا نگرانی‌ها درباره کمبود عرضه در بازارهای جهانی کاهش پیدا کرد.
در ساعت ۰۸:۱۵ به وقت گرینویچ، نفت برنت در سطحی کمتر از ۸۰ دلار برای هر بشکه معامله می‌شد.
روایت‌های متفاوت از مذاکرات
جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، روز یکشنبه بر اساس مفاد تفاهم‌نامه‌ای که هفته گذشته برای تمدید آتش‌بس شکننده ماه آوریل به مدت حداقل ۶۰ روز دیگر حاصل شده بود، مذاکرات با مقام‌های ایرانی را آغاز کرد.
این گفت‌وگوها تا ساعات اولیه بامداد دوشنبه ادامه داشت.
پیش از آغاز رسمی مذاکرات، شبکه فاکس‌نیوز گزارش داده بود که ترامپ به مقام‌های ایرانی هشدار داده است:
اگر دوباره تلاش کنید تنگه را ببندید، دیگر کشوری برای شما باقی نخواهد ماند.
براساس این گزارش، ترامپ همچنین تهدید پیشین خود را تکرار کرده و گفته بود آمریکا می‌تواند کنترل این آبراه را در دست بگیرد و حتی برای عبور از آن عوارض تعیین کند.
با این حال، منابع آمریکایی و ایرانی روایت‌های متفاوتی از روند مذاکرات ارائه کرده‌اند.
خبرگزاری نیمه‌رسمی تسنیم به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که پس از علنی شدن تهدیدهای ترامپ، هیئت ایرانی از بازگشت به اتاق مذاکرات خودداری کرد و ارتباطات تنها از طریق میانجی‌ها ادامه یافت.
به گفته این منبع، ایران تأکید کرده بود آغاز مذاکرات درباره موضوعات هسته‌ای مستلزم اجرای سایر بخش‌های تفاهم‌نامه از جمله آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده و صدور مجوزهای آمریکا برای صادرات نفت ایران است.
در مقابل، یک دیپلمات آمریکایی حاضر در مذاکرات به رویترز گفت:
«ایرانی‌ها هرگز مذاکرات را ترک نکردند و تا ساعات پایانی شب همچنان در حال گفت‌وگو بودند. ما درباره تنگه هرمز، لبنان، مسائل هسته‌ای و جزئیات اجرای تفاهم‌نامه و همچنین موضوعات دیگر مذاکره کرده‌ایم.»
محورهای اصلی توافق
این توافق شامل بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به تمامی درگیری‌ها، از جمله در لبنان، است؛ جایی که اسرائیل همچنان حملاتی را انجام می‌دهد و حزب‌الله نیز اهداف اسرائیلی را هدف قرار می‌دهد.
ایران می‌گوید آمریکا به تعهد خود برای توقف جنگ در لبنان عمل نکرده است.
تهران همچنین در آخر هفته اعلام کرده بود که عبور و مرور دریایی در تنگه هرمز را متوقف کرده و مذاکرات روز یکشنبه نیز قرار نیست وارد موضوعات اساسی همچون برنامه هسته‌ای ایران شود.
در مذاکرات سوئیس که با حضور مستقیم مقام‌های آمریکایی و ایرانی و با میانجی‌گری قطر و پاکستان برگزار شد، جی‌دی ونس تأثیر درگیری‌های لبنان بر روند مذاکرات را کم‌اهمیت جلوه داد و گفت پیشرفت‌هایی برای پایان دادن به خشونت‌ها حاصل شده است.
او اظهار داشت:
این‌گونه مسائل همیشه تا حدی پیچیده و نامنظم هستند.
ونس همچنین به خبرنگاران گفت که ترامپ از تیم مذاکره‌کننده خواسته است:
صفحه جدیدی در روابط با مردم ایران گشوده شود و روابط دو کشور دگرگون گردد.
یک دیپلمات آمریکایی نیز اواخر روز یکشنبه اعلام کرد بخشی از مذاکرات به روشن‌سازی پیام‌های متناقض ایران درباره تنگه هرمز و ایجاد سازوکارهایی برای جلوگیری از تنش و تضمین باز ماندن کامل این آبراه اختصاص داشته است.
هم‌زمان با لغو محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا، دومین کشتی کانتینربر نیز روز دوشنبه در بندر شهید رجایی بندرعباس پهلو گرفت و عملیات بارگیری خود را آغاز کرد.
ایران لبنان را دلیل انسداد تنگه هرمز عنوان کرد
با وجود اعلام آتش‌بس جدید در لبنان در روز جمعه، نشانه‌های چندانی از پایان درگیری‌ها مشاهده نشده است.
ایران روز شنبه اعلام کرد که به همین دلیل بار دیگر تنگه هرمز را بسته است.
بر اساس داده‌های شرکت تحلیلی Kpler، تنها پنج کشتی در روز یکشنبه از تنگه عبور کردند؛ رقمی که نسبت به ۲۶ کشتی ثبت‌شده در روز قبل کاهش چشمگیری را نشان می‌دهد.
البته این آمار ممکن است کشتی‌هایی را که هنگام عبور از خلیج فارس سیستم‌های رهگیری خود را خاموش می‌کنند، شامل نشود.
روز یکشنبه در لبنان نسبتاً آرام سپری شد و تا پایان روز گزارشی از خشونت‌های گسترده منتشر نشد.
اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، روز دوشنبه اعلام کرد که اسرائیل با پایان دیپلماتیک جنگ با ایران مخالفتی ندارد، اما هرگونه توافق باید تضمین کند که تهران از منابع مالی دریافتی در چارچوب توافق برای اهداف نظامی یا حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای استفاده نکند.
نظرات کاربران