جهش دلار پس از سیگنال ارزی بانک مرکزی؛ آیا ۱۷۰ هزار تومان فتح می‌شود؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز دلار در آغاز دومین هفته تیرماه، معاملات خود را با جهشی پرشتاب و کاملاً صعودی آغاز کرد؛ حرکتی که بار دیگر نشان داد بازار ارز همچنان به سرعت تحت تأثیر انتظارات و فضای روانی قرار می‌گیرد. اسکناس آمریکایی که در آخرین معاملات هفته گذشته و پیش از تعطیلات در محدوده ۱۶۱ هزار تومان معامله می‌شد، در نخستین روز معاملاتی هفته با رشد نزدیک به ۴ درصدی تا محدوده ۱۶۶ هزار تومان پیش رفت و در همین محدوده به کار خود پایان داد. این جهش قیمتی در شرایطی رخ داد که هم‌زمان، مهم‌ترین خبر اقتصادی روز نیز از سوی بانک مرکزی منتشر شد؛ خبری که می‌تواند در روزهای آینده مسیر بازار ارز را تحت تأثیر قرار دهد.

بازار به خبر واکنش نشان نداد؛ چون منتظر واقعیت است

اعلام افزایش دسترسی بانک مرکزی به منابع ارزی، بهبود درآمدهای نفتی و وعده تزریق دو میلیارد دلار برای تأمین نیازهای وارداتی، از منظر تئوری اقتصادی می‌توانست یکی از مهم‌ترین عوامل کاهنده قیمت دلار در آغاز هفته باشد. در شرایط عادی، انتشار چنین اخباری معمولاً انتظارات فعالان بازار را تغییر می‌دهد، چشم‌انداز عرضه ارز را تقویت می‌کند و زمینه عقب‌نشینی نرخ‌ها را فراهم می‌سازد. با این حال، رفتار بازار ارز این بار روایت متفاوتی را به نمایش گذاشت؛ روایتی که نشان داد معامله‌گران دیگر صرفاً بر مبنای تیتر اخبار تصمیم‌گیری نمی‌کنند، بلکه به دنبال شواهد عینی و اثرات عملی سیاست‌ها هستند.

واقعیت این است که بخش قابل توجهی از اخبار مثبت مربوط به افزایش صادرات نفت، گشایش‌های دیپلماتیک و بهبود دسترسی ایران به منابع ارزی، طی هفته‌های گذشته به تدریج در انتظارات بازار و قیمت دلار منعکس شده بود. به همین دلیل، زمانی که این اخبار به‌صورت رسمی از سوی سیاست‌گذار اعلام شد، بازار آن را یک عامل جدید و غافلگیرکننده تلقی نکرد. از نگاه معامله‌گران، زمانی یک خبر می‌تواند مسیر قیمت را تغییر دهد که فراتر از انتظارات موجود باشد یا آثار آن به سرعت در حجم عرضه ارز و جریان معاملات قابل مشاهده شود.

فاصله میان وعده و اجرا؛ مهم‌ترین متغیر پیش‌روی دلار

از منظر سیاسی و اقتصادی، ارزش واقعی پیام اخیر بانک مرکزی نه در اعلام یک عدد مشخص، بلکه در توانایی این نهاد برای عملیاتی کردن آن نهفته است. بازار ارز در سال‌های اخیر بارها شاهد اعلام بسته‌های حمایتی، وعده‌های افزایش عرضه ارز و برنامه‌های کنترلی بوده است؛ اما تجربه گذشته باعث شده است که فعالان بازار، اعتبار هر سیاست را نه بر اساس سخنان مسئولان، بلکه بر مبنای نتایج اجرایی آن ارزیابی کنند. به همین دلیل، واکنش محتاطانه دلار را می‌توان نشانه‌ای از کاهش وزن اخبار و افزایش اهمیت عملکرد واقعی سیاست‌گذار دانست.

اگر در روزها و هفته‌های آینده افزایش تخصیص ارز به واردکنندگان، تسهیل فرآیند تأمین ارز، رشد عرضه در بازار رسمی و کاهش فشار تقاضا به شکل ملموس مشاهده شود، آنگاه این سیاست می‌تواند به‌تدریج انتظارات تورمی را تعدیل کرده و زمینه اصلاح نرخ دلار را فراهم کند. اما در صورتی که میان وعده‌های اعلام‌شده و اجرای عملی آن‌ها فاصله ایجاد شود، بازار این پیام را صرفاً یک اقدام روانی برای کنترل انتظارات تلقی خواهد کرد و احتمال بازگشت تقاضای احتیاطی و سفته‌بازانه همچنان بالا باقی خواهد ماند.

آینده دلار؛ تصمیم بانک مرکزی کافی نیست

با وجود اهمیت سیاست جدید بانک مرکزی، نباید فراموش کرد که بازار ارز ایران تنها بر اساس متغیرهای پولی حرکت نمی‌کند. در شرایط فعلی، روند مذاکرات، تحولات دیپلماتیک، میزان دسترسی کشور به منابع ارزی، انتظارات تورمی و رفتار بازیگران بزرگ بازار، همگی به‌طور هم‌زمان بر مسیر دلار اثرگذار هستند. به همین دلیل، حتی افزایش واقعی عرضه ارز نیز در صورتی می‌تواند اثر پایدار بر بازار داشته باشد که با ثبات نسبی در فضای سیاسی و کاهش ریسک‌های بیرونی همراه شود.

در مجموع، تصمیم اخیر بانک مرکزی را نمی‌توان سیاستی بی‌اثر دانست، اما نباید انتظار داشت که نتیجه آن به‌صورت فوری در نرخ دلار نمایان شود. اثرگذاری این سیاست، اگر پشتوانه اجرایی کافی داشته باشد، به احتمال زیاد به‌صورت تدریجی و در میان‌مدت خود را نشان خواهد داد. تا آن زمان، بازار ارز همچنان میان دو نیروی اصلی در نوسان خواهد بود؛ از یک سو امید به افزایش عرضه ارز و بهبود شرایط اقتصادی، و از سوی دیگر تردید نسبت به پایداری این شرایط و ریسک ناشی از تحولات سیاسی. همین تقابل، مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده مسیر دلار در روزها و هفته‌های پیش‌رو خواهد بود.

شکست مقاومت؛ آغاز موج جدید صعود دلار

بررسی نمودار چهار ساعته دلار نشان می‌دهد که معاملات روز گذشته با یکی از قدرتمندترین حرکات صعودی هفته‌های اخیر همراه بود. قیمت پس از عبور پرقدرت از محدوده حساس ۱۶۰ هزار تومان، بدون آنکه فرصت چندانی برای واکنش فروشندگان ایجاد کند، تا سطح ۱۶۶ هزار تومان پیشروی کرد. این نوع حرکت‌های شارپ معمولاً زمانی شکل می‌گیرند که قدرت تقاضا به شکل محسوسی بر عرضه غلبه کرده و خریداران کنترل کامل جریان معاملات را در اختیار گرفته باشند.

اهمیت این رشد تنها به افزایش چند هزار تومانی قیمت محدود نمی‌شود؛ بلکه شکست سریع و مقتدرانه محدوده ۱۶۰ هزار تومان از منظر تحلیل تکنیکال، می‌تواند آغاز یک فاز جدید از تقویت مومنتوم صعودی باشد. در بسیاری از مواقع، زمانی که بازار یک مقاومت مهم را با حجم بالای معاملات و شتاب قیمتی پشت سر می‌گذارد، آن سطح از یک مانع مقاومتی به یک محدوده حمایتی تبدیل می‌شود و همین موضوع احتمال تداوم روند صعودی را افزایش می‌دهد. بنابراین رفتار قیمت در روز گذشته را باید فراتر از یک رشد روزانه دانست و آن را نشانه‌ای از تغییر موازنه قدرت به نفع خریداران ارزیابی کرد.

خط روند صعودی همچنان معتبر است؛ قدرت خریداران در حال افزایش

نگاهی به ساختار بلندمدت نمودار نشان می‌دهد که دلار همچنان بر روی خط روند صعودی اصلی خود در حال حرکت است و رشد اخیر نیز بار دیگر اعتبار این روند را تأیید کرده است. در واقع، واکنش مثبت قیمت به این خط روند نشان می‌دهد که خریداران همچنان این محدوده را به‌عنوان یک ناحیه حمایتی معتبر تلقی می‌کنند و هر بار که قیمت به آن نزدیک شده، جریان تقاضا افزایش یافته است. تا زمانی که این ساختار حفظ شود، سناریوی غالب بازار همچنان ادامه روند صعودی خواهد بود و اصلاح‌های احتمالی بیشتر در قالب استراحت قیمت قابل تفسیر هستند تا آغاز یک روند نزولی.

از سوی دیگر، اندیکاتور قدرت نسبی (RSI) نیز همسو با رفتار قیمت، نشانه‌های مثبتی را مخابره می‌کند. قرار گرفتن این شاخص در محدوده ۶۴ واحدی حاکی از آن است که قدرت خریداران نسبت به هفته‌های گذشته افزایش یافته و مومنتوم صعودی بازار در حال تقویت است. با این حال، RSI هنوز وارد محدوده اشباع خرید نشده و همین موضوع از منظر تکنیکال نشان می‌دهد که بازار همچنان ظرفیت ادامه حرکت صعودی را در اختیار دارد، مشروط بر آنکه فشار فروش در سطوح بالاتر افزایش محسوسی پیدا نکند.

مقاومت ۱۷۰ هزار تومان؛ میدان نبرد خریداران و فروشندگان

با وجود تقویت ساختار صعودی، مسیر پیش‌روی دلار بدون مانع نخواهد بود. نخستین مقاومت جدی و روانی بازار در محدوده ۱۷۰ هزار تومان قرار دارد؛ سطحی که می‌تواند به محل تقابل عرضه و تقاضا تبدیل شود. از این رو، انتظار می‌رود در صورت رسیدن قیمت به این محدوده، بخشی از معامله‌گران اقدام به ذخیره سود کنند و همین موضوع احتمال کاهش شتاب رشد یا شکل‌گیری یک اصلاح کوتاه‌مدت را افزایش دهد.

سناریوی محتمل از منظر تکنیکال این است که دلار پس از برخورد با مقاومت ۱۷۰ هزار تومان، وارد یک فاز استراحت قیمتی شود و تا محدوده ۱۶۳ هزار تومان عقب‌نشینی کند. چنین حرکتی در صورت وقوع، لزوماً نشانه ضعف بازار نخواهد بود؛ بلکه می‌تواند به‌عنوان پولبک به مقاومت شکسته‌شده و فرآیند تثبیت قیمت تلقی شود. اگر این محدوده حمایتی حفظ شود، احتمال آغاز موج جدید صعود و حرکت قیمت به سمت اهداف بالاتر افزایش خواهد یافت.

سیاست، متغیری که می‌تواند تمام معادلات را تغییر دهد

با وجود آنکه ساختار تکنیکال دلار در شرایط فعلی به نفع خریداران ارزیابی می‌شود، اما نباید فراموش کرد که بازار ارز ایران بیش از بسیاری از بازارهای مالی، تحت تأثیر متغیرهای سیاسی قرار دارد. در حال حاضر کشور در میانه دوره حساس مذاکرات ۶۰ روزه قرار گرفته و هرگونه تحول در روند گفت‌وگوها می‌تواند مسیر قیمت را در مدت کوتاهی تغییر دهد. به همین دلیل، تحلیل نمودار بدون در نظر گرفتن فضای سیاسی، تصویر کاملی از آینده بازار ارائه نخواهد داد.

تجربه ماه‌های گذشته نیز نشان داده است که انتشار یک خبر مثبت یا منفی درباره مذاکرات، آزادسازی منابع ارزی یا تحولات دیپلماتیک، می‌تواند ظرف چند ساعت موجب نوسانات چند هزار تومانی در بازار دلار شود. از این رو، هرچند سیگنال‌های تکنیکال فعلاً از برتری نسبی خریداران و تقویت روند صعودی حکایت دارند، اما این سیگنال‌ها قطعیت ایجاد نمی‌کنند و همچنان در معرض ریسک پالس‌های خبری قرار دارند. بنابراین سرمایه‌گذاران و معامله‌گران باید علاوه بر رصد نمودارها و اندیکاتورها، تحولات سیاسی و اخبار مذاکرات را نیز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر روند دلار در نظر داشته باشند.