غروب متاورس در سایه هوش مصنوعی؛ چرا صندوق تحسین‌شده METV دیگر ارزش خرید ندارد؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز صندوق METV یک ETF موضوعی غیرجذاب با بازدهی‌های ضعیف میباشد.

بطور خلاصه

• صندوق «راوند‌هیل بال متاورس» (Roundhill Ball Metaverse ETF) یک ابزار سرمایه‌گذاری با مدیریت غیرفعال (پسیو) است که شاخص متاورس «بال» (Ball Metaverse Index) را دنبال می‌کند.

• متاورس در سال ۲۰۲۱ در کانون توجه قرار داشت، اما از آن زمان به بعد، اشتیاق سرمایه‌گذاران فروکش کرده است؛ زیرا جریان‌های سرمایه در حال مهاجرت به سمت حوزه کلان هوش مصنوعی (AI) هستند.

• با توجه به قرارگیری در معرض خطر ارزهای دیجیتال، پورتفوی صندوق METV سنگین از سهام رشد گران‌قیمت است؛ موضوعی که با توجه به به چالش کشیده شدن ارزش‌گذاری‌ها در بحبوحه نگرانی‌های تورمی، یک ریسک بزرگ محسوب می‌شود.

• از ژوئن ۲۰۲۴، علیرغم سال رونق غافلگیرکننده ۲۰۲۵، صندوق METV از صندوق‌های QQQM و IVV عقب مانده است، که این امر سوالاتی را در مورد پایداری و زمان‌بندی فرضیه سرمایه‌گذاری در متاورس ایجاد می‌کند.

• اگرچه من به طور قاطع موضع نزولی نسبت به METV ندارم، اما معتقدم این ابزار سرمایه‌گذاری ارزش بررسی توسط سرمایه‌گذاران حوزه فناوری را ندارد.

امروز قصد دارم یک دیدگاه تردیدآمیز را نسبت به صندوق قابل معامله بورسی «راوند‌هیل بال متاورس» (با نماد METV) ارائه کنم؛ یک صندوق ETF با مدیریت غیرفعال که بر محور موضوع متاورس تمرکز دارد. در اصل، پنج محرک کلیدی در پشت این رویکرد تردیدآمیز من وجود دارد:

1. موضوع متاورس دیگر جذابیت و ارتباطی را که در سال ۲۰۲۱ داشت، ندارد؛ چرا که روایت هوش مصنوعی (AI) به روایت غالب در جهان سهام فناوری تبدیل شده است.

2. صندوق METV از زمان اعمال تغییر در متدولوژی شاخص خود در ژوئن ۲۰۲۴، عملکرد ضعیف‌تری نسبت به صندوق‌های iShares Core S&P 500 ETF (با نماد IVV) و Invesco NASDAQ 100 ETF (با نماد QQQM) داشته است. در سال جاری (۲۰۲۶)، بازدهی آن به ویژه بسیار ضعیف و بی‌رمق بوده است. این یک زنگ خطر جدی برای یک ETF موضوعی در حوزه فناوری است.

3. دارایی‌های تحت مدیریت (AUM) این صندوق در سال ۲۰۲۲ از مرز ۹۰۰ میلیون دلار گذشت، اما از آن زمان به بعد روند نزولی داشته و اخیراً کف جدیدی را لمس کرده است.

4. علاوه بر این، محیط فعلی بازار با شک و تردید فزاینده نسبت به ارزش‌گذاری‌های حباب‌گونه حوزه فناوری مشخص می‌شود؛ ارزش‌گذاری‌هایی که در اوایل امسال به دلیل رالی اقتصادی هوش مصنوعی تقویت شده بودند. این یک پس‌زمینه حمایتی برای این ETF نیست؛ آن هم وقتی که نزدیک به ۲۹٪ از پورتفوی آن به شرکت‌های تریلیون دلاری اختصاص یافته، ۷۱.۵٪ آن در سهام فناوری اطلاعات و ارتباطات پارک شده، ۶۷.۶٪ از پورتفوی آن دارای رتبه ارزش‌گذاری کوانت (Quant Valuation) معادل -D یا پایین‌تر است، و از طریق صندوق‌های ETF با بازار ارزهای دیجیتال پیوند دارد.

5. در نهایت، METV دارای نسبت هزینه‌های (Expense ratio) بالای ۵۹ نقطه پایه (۰.۵۹ درصد) است. من به طور ویژه‌ای نسبت به ETFهای با کارمزد بالا که عملکردی ضعیف‌تر از کل بازار دارند، بدبین هستم.

مطمئناً چند نکته مثبت، از جمله نقاط روشن مقطعی در عملکرد وجود دارد، اما به طور کلی، معتقدم METV ارزش بررسی ندارد. در این راستا، در حالی که از توصیه به اتخاذ موضع کاملاً نزولی (فروش) خودداری می‌کنم—چرا که این کار نیازمند یک کاتالیزور با درجه قطعیت بالا است—رتبه «نگهداری» (Hold) را به آن اختصاص می‌دهم.

استراتژی صندوق METV

همان‌طور که از وب‌سایت Roundhill Investments مشخص است، هدف METV «دنبال کردن عملکرد شاخص متاورس بال» است. طبق توضیحاتی که در خلاصه امیدنامه (Summary prospectus) آمده است، این شاخص:

«به دنبال ردیابی عملکرد اوراق بهادار سهام ناشران خارجی و داخلی است که در فعالیت‌ها یا ارائه محصولات، خدمات، فناوری‌ها یا قابلیت‌های فناورانه‌ای که متاورس را توانمند می‌سازند و از درآمدهای ایجادشده آن بهره‌مند می‌شوند ("شرکت‌های متاورسی")، مشارکت دارند. "متاورس" اصطلاحی است که برای اشاره به تکرار آینده اینترنت استفاده می‌شود.»

این شرکت‌ها در فعالیت‌هایی مشارکت دارند که در یک یا چند دسته از موارد زیر قرار می‌گیرند: سخت‌افزار، محاسبات، شبکه‌سازی، پلتفرم‌های مجازی، استانداردهای تبادل، پرداخت‌ها، و خدمات محتوا، دارایی و هویت. مهم‌تر از همه، صندوق‌های ETF ارز دیجیتال نیز می‌توانند واجد شرایط ورود به این شاخص باشند که جزئیات آن در امیدنامه شرح داده شده است.

در برگه اطلاعات (Fact sheet) این صندوق آمده است: «راوند‌هیل معتقد است که متاورس جانشین اینترنت فعلی خواهد شد و تجربه‌ای را ایجاد خواهد کرد که دنیای واقعی و مجازی را به هم پیوند می‌دهد.»

اما آیا موضوع متاورس هنوز هم برای سرمایه‌گذاران امروز اهمیت دارد؟ من فکر می‌کنم راه قابل اعتماد برای ارزیابی این موضوع، نگاه کردن به جریان دارایی‌ها (Asset flows) و تعطیلی صندوق‌ها است. اول از همه، دارایی‌های تحت مدیریت (AUM) صندوق METV برای چند ماه پس از راه‌اندازی در ژوئن ۲۰۲۱ رشد چشمگیری نشان داد و در اوایل سال ۲۰۲۲ برای چند هفته از مرز ۹۰۰ میلیون دلار گذشت. اما از آن زمان به بعد، AUM با سقوط شدیدی مواجه شد و اکنون تنها به ۲۰۸.۳ میلیون دلار رسیده است؛ رقمی که برای صندوقی با نزدیک به پنج سال سابقه، اصلاً مناسب نیست.

در فکت‌شیت مورخ ۳۱ مارس ۲۰۲۶، صندوق METV «بزرگ‌ترین صندوق متاورس جهان» نامیده شده است. اما رقبای آن کدامند و دارایی آن‌ها چقدر است؟ من صندوق‌های زیر را شناسایی کرده‌ام:

حجم دارایی‌های تحت مدیریت رقبای این صندوق به طرز بحرانی پایین است. علاوه بر این، چند صندوق که این موضوع را هدف قرار داده بودند، به دلیل ناتوانی در جذب سرمایه کافی، پیش از این تعطیل شده‌اند؛ به عنوان مثال:

• صندوق Fount Metaverse ETF (با نماد MTVR) که از اکتبر ۲۰۲۳ منحل شد.

• صندوق Subversive Metaverse ETF (با نماد PUNK) که از ژوئن ۲۰۲۳ تعطیل شد تا تمرکز خود را به فناوری‌های دیگر مانند هوش مصنوعی معطوف کند.

• صندوق Global X Metaverse ETF (با نماد VR) که در فوریه ۲۰۲۴ نقد و منحل شد.

• و صندوق IVRS که پیش‌تر به آن اشاره شد نیز در حال تصفیه است؛ طبق اعلام وب‌سایت iShares، معاملات این صندوق پیش از باز شدن بازار در ۱۳ آگوست ۲۰۲۶ متوقف شده و وجوه حاصل از تصفیه در ۱۷ آگوست ۲۰۲۶ به حساب سهام‌داران واریز می‌شود.

بنابراین نکته مورد نظر من این است که این موضوع دیگر به اندازه سال ۲۰۲۱ جذابیت ندارد و منطقی است که انتظار داشته باشیم جریان‌های سرمایه به آرامی یا با سرعت به سمت حوزه اقتصاد هوش مصنوعی و زیرمجموعه‌های محبوب آن نظیر فوتونیک (Photonics) مهاجرت کنند.

سبد دارایی (پورتفوی) صندوق METV

تا تاریخ ۲۴ ژوئن، ۴۲ دارایی در پورتفوی METV وجود داشت که ۱۴.۷ درصد آن به ETFهای ارز دیجیتال اختصاص یافته بود:

• صندوق ۳iQ Bitcoin ETF (با وزن ۲.۰۲٪)

• صندوق ۳iQ Ether Staking ETF (با وزن ۶.۳۵٪)

• صندوق ۳iQ Solana Staking ETF (با وزن ۶.۳۳٪)

سهام شرکت‌ها در مجموع ۸۴.۳ درصد از دارایی‌های خالص را تشکیل می‌دهند که سه شرکت اصلی آن عبارتند از: روبلاکس (Roblox - RBLX) با وزن ۸.۷۸٪، اپل (Apple - AAPL) با وزن ۷.۰۶٪، و انویدیا (Nvidia - NVDA) با وزن ۴.۴۳٪.

تحلیل من نشان می‌دهد که METV در معرض سهام غیرآمریکایی از هشت کشور (شامل چین، هنگ کنگ، ژاپن، کره، هلند، سنگاپور، تایوان و بریتانیا) با وزن ترکیبی ۲۲.۸٪ قرار دارد؛ مانند شرکت Tencent چین (۳.۵۴٪)، شرکت Sea Limited سنگاپور (۳.۲۲٪) و شرکت TSMC تایوان (۲.۵۱٪).

در حال حاضر، METV تنها در ۴ بخش از ۱۱ بخش استاندارد GICS سرمایه‌گذاری کرده است که تمرکز اصلی آن بر فناوری اطلاعات (۳۶.۳٪) و خدمات ارتباطی (۳۵.۳٪) است.

با بررسی فاکتورهای بخش سهام پورتفوی آن، می‌بینیم که ۲۸.۹ درصد از دارایی‌های خالص به شرکت‌های تریلیون دلاری اختصاص دارد. بیشتر دارایی‌ها قیمت بالایی دارند، زیرا ۶۷.۶٪ آن‌ها رتبه ارزش‌گذاری کوانت D+ یا ضعیف‌تر دارند. در مقابل، مواجهه با فاکتور رشد بالا است و نرخ رشد پیش‌روی میانگین موزون EBITDA بر اساس محاسبات من ۲۴.۶ درصد است.

به طور کلی، معتقدم مواجهه قابل‌توجه این صندوق با سهام رشدِ گران‌قیمت، یک ریسک برای محیط فعلی است؛ زیرا ارزش‌گذاری‌های فناوری در میان نگرانی‌ها از اقدامات انقباضی (Hawkish) احتمالی فدرال رزرو برای مهار تورم، در حال آزمایش و چالش هستند.

بررسی عملکرد METV

از تاریخ ۱۴ ژوئن ۲۰۲۴، شاخص متاورس بال متدولوژی خود را تغییر داد تا صندوق‌های ETF خارجی و داخلی که عمدتاً بیت‌کوین یا اتر نگهداری می‌کنند را نیز شامل شود. از آنجا که اضافه شدن ارزهای دیجیتال تأثیر عمیقی بر عملکرد دارد و به شدت به نوسانات دامن می‌زند، ما باید بخش عمده‌ای از بازادهی‌های تاریخی METV را نادیده بگیریم.

بنابراین، از ژوئن ۲۰۲۴، اگرچه METV صندوق FMET را شکست داده، اما عملکرد ضعیف‌تری نسبت به QQQM و IVV داشته است.

ما می‌بینیم که این صندوق در سال ۲۰۲۵ جهش فوق‌العاده‌ای داشت که من آن را تا حدودی به حضور سنگین شرکت روبلاکس در پورتفوی آن نسبت می‌دهم که سال گذشته موفقیت بی‌نظیری داشت اما از آن زمان به بعد با افت شدیدی مواجه شد. اما در سال جاری (۲۰۲۶)، عملکرد METV بی‌رمق بوده است، که دلیل آن را به مواجهه آن با ارزهای دیجیتال نسبت می‌دهم که تحت فشار بوده‌اند؛ به طوری که بیت‌کوین از ابتدای سال تاکنون (YTD) بیش از ۳۲ درصد کاهش یافته است.

بنابراین METV عمدتاً به دلیل عملکرد خود در سال ۲۰۲۵، توانست IVV و FMET را شکست دهد. با این حال، بازدهی فعال  آن (با شاخص قرار دادن QQQM) همچنان منفی بود. علاوه بر این، به دلیل نوسانات بالا، بازدهی‌های تعدیل‌شده بر اساس ریسک صندوق METV ضعیف‌تر از ETF شاخص S&P 500 بود.

با زوم کردن روی ریزش‌ها، می‌بینیم که METV در دوره‌های استرس بازار، از جمله جنگ ایران، عملکرد بسیار ضعیفی داشت و حداکثر افت سرمایه (Maximum drawdown) بسیار عمیق‌تری (۲۳.۰۹- درصد در مارس ۲۰۲۶) نسبت به QQQM، IVV و حتی FMET ثبت کرد. این امر آن را برای محیط فعلی حتی پرریسک‌تر می‌کند.

سخن پایانی

در نتیجه، معتقدم عملکرد ناامیدکننده METV تا حدودی ناشی از زمستان کریپتو و ترکیب ریسکی فاکتورهای پورتفوی آن برای محیط فعلی است؛ از سوی دیگر، موضوعی که این صندوق هدف قرار داده، اکنون تنها بخشی از جذابیت سال ۲۰۲۱ خود را دارا است. اگرچه این صندوق دارای چند مزیت است که به آن‌ها اشاره شد، اما معتقدم این ETF در بهترین حالت یک گزینه «نگهداری» است و ارزش خرید ندارد.