به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز بازار جهانی نفت در نخستین روزهای ژوئیه ۲۰۲۶ وارد مرحله‌ای شده است که دیگر تنها اخبار ژئوپلیتیک تعیین‌کننده مسیر قیمت‌ها نیستند. پس از هفته‌ها نوسان شدید ناشی از تنش‌های خاورمیانه، اکنون نگاه معامله‌گران بیش از هر زمان دیگری به توازن عرضه و تقاضای جهانی، سیاست‌های اوپک پلاس، میزان ذخایر نفتی آمریکا و چشم‌انداز رشد اقتصاد جهانی دوخته شده است. نفت برنت که به‌عنوان مهم‌ترین شاخص قیمت‌گذاری نفت در بازارهای بین‌المللی شناخته می‌شود، پس از تجربه جهش‌های مقطعی ناشی از بحران تنگه هرمز، اکنون در محدوده ۷۲ تا ۷۳ دلار در هر بشکه معامله می‌شود؛ سطحی که فاصله قابل توجهی با اوج‌های ثبت‌شده طی یک سال گذشته دارد.
کاهش حدود ۲۵ درصدی قیمت طی یک ماه گذشته و ثبت یکی از بزرگ‌ترین افت‌های فصلی از سال ۲۰۲۰ تاکنون، نشان می‌دهد که بازار در حال بازتعریف ریسک‌های ژئوپلیتیک و بازگشت به ارزیابی واقع‌بینانه‌تر از وضعیت عرضه جهانی است. هرچند قیمت نفت نسبت به مدت مشابه سال گذشته همچنان رشد محدودی در محدوده ۴ تا ۸ درصد را حفظ کرده، اما روند کوتاه‌مدت بازار به‌وضوح تحت سلطه فشار فروش قرار گرفته است.
در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران سازمانی، صندوق‌های کالایی و معامله‌گران بازار انرژی بیش از هر زمان دیگری در تلاش هستند تا تشخیص دهند آیا اصلاح اخیر صرفاً یک واکنش هیجانی بوده یا آغاز دوره‌ای جدید از قیمت‌های پایین‌تر در بازار نفت محسوب می‌شود. پاسخ این پرسش را باید همزمان در متغیرهای بنیادی و رفتار تکنیکالی نمودار جست‌وجو کرد.
فروکش کردن ریسک ژئوپلیتیک، مهم‌ترین محرک تغییر مسیر بازار
در هفته‌های گذشته مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده قیمت نفت، تنش‌های مربوط به تنگه هرمز بود؛ گذرگاهی که بخش قابل توجهی از صادرات نفت و گاز مایع جهان از آن عبور می‌کند. هرگونه اختلال در این مسیر همواره می‌تواند شوک بزرگی به بازار جهانی انرژی وارد کند و به همین دلیل سرمایه‌گذاران با حساسیت بالایی اخبار این منطقه را دنبال می‌کنند.
اما اکنون شرایط نسبت به هفته‌های قبل تغییر کرده است. آغاز مذاکرات میان ایالات متحده و ایران در دوحه و انتشار نشانه‌هایی از کاهش تنش‌های سیاسی، بخش بزرگی از پرمیوم ریسک ژئوپلیتیک را از قیمت نفت حذف کرده است. بازگشت سریع تردد نفتکش‌ها و ازسرگیری صادرات منطقه باعث شد نگرانی معامله‌گران درباره اختلال عرضه به شکل محسوسی کاهش یابد.
در همین زمان گزارش‌ها نشان می‌دهد ایران پس از کاهش محدودیت‌های حمل‌ونقل، حجم قابل توجهی نفت روانه بازار کرده است. همزمان صادرات روسیه نیز در سطوح بسیار بالایی قرار گرفته و بخشی از نفت تولیدشده وارد ذخایر شناور شده است. این اتفاق تصویر بازار را از کمبود عرضه به سمت مازاد عرضه تغییر داده و یکی از مهم‌ترین دلایل افت شدید قیمت نفت طی هفته‌های اخیر محسوب می‌شود.
مازاد عرضه آرام‌آرام بر بازار مسلط می‌شود
اگرچه کاهش موجودی نفت خام آمریکا همچنان از بازار حمایت محدودی ایجاد می‌کند، اما این عامل نتوانسته بر فشار ناشی از رشد عرضه جهانی غلبه کند. آخرین گزارش مؤسسه نفت آمریکا (API) از کاهش حدود ۶ میلیون بشکه‌ای ذخایر نفت خام حکایت دارد؛ آماری که در شرایط عادی می‌توانست موجب رشد قیمت شود.
با این حال واکنش بازار نشان داد معامله‌گران بیش از داده‌های کوتاه‌مدت، به روند میان‌مدت عرضه جهانی توجه دارند. رشد تولید کشورهای خارج از اوپک، افزایش صادرات روسیه، بازگشت بخشی از ظرفیت‌های تولید خاورمیانه و احتمال افزایش عرضه در ماه‌های آینده، همگی تصویر نسبتاً اشباع‌شده‌ای از بازار ایجاد کرده‌اند.
به همین دلیل کاهش موجودی انبارهای آمریکا نتوانست روند نزولی نفت برنت را متوقف کند و سرمایه‌گذاران همچنان چشم‌انداز مازاد عرضه را مهم‌ترین متغیر قیمت‌گذاری تلقی می‌کنند.
چشم‌انداز ۲۰۲۶؛ اجماع تحلیلگران بر بازار متعادل یا اشباع‌شده
یکی از نکات قابل توجه در گزارش‌های منتشرشده از سوی مؤسسات بین‌المللی، همگرایی نسبی پیش‌بینی‌ها درباره بازار نفت در سال ۲۰۲۶ است. بسیاری از بانک‌های سرمایه‌گذاری و نهادهای انرژی بر این باورند که رشد عرضه در سال آینده از رشد تقاضا پیشی خواهد گرفت.
برآوردهای منتشرشده از سوی اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) نیز نشان می‌دهد رشد مصرف جهانی نفت نسبت به سال‌های گذشته کاهش خواهد یافت. کند شدن رشد اقتصادی در برخی اقتصادهای بزرگ، افزایش بهره‌وری انرژی، توسعه خودروهای برقی و روند تدریجی گذار انرژی از جمله عواملی هستند که سرعت رشد تقاضا را محدود کرده‌اند.
در سوی مقابل، عرضه جهانی همچنان ظرفیت افزایش دارد. توسعه میادین جدید در کشورهای غیرعضو اوپک، احتمال بازگشت برخی ظرفیت‌های متوقف‌شده و ادامه تولید در سطوح بالا، احتمال شکل‌گیری مازاد عرضه را تقویت کرده است.
همین موضوع باعث شده برخی مؤسسات مانند جی‌پی مورگان میانگین قیمت نفت را در محدوده ۶۰ دلار برای دوره پیش‌رو برآورد کنند. البته سناریوی صعودی نیز همچنان روی میز قرار دارد؛ به‌طوری که برخی تحلیلگران در صورت بازگشت تنش‌های ژئوپلیتیک یا کاهش شدید تولید اوپک پلاس، دستیابی دوباره قیمت‌ها به محدوده ۸۵ دلار را نیز دور از انتظار نمی‌دانند.
اوپک پلاس همچنان مهم‌ترین بازیگر تعیین‌کننده بازار باقی مانده است
در شرایط فعلی، تصمیمات اوپک پلاس بیش از هر متغیر دیگری می‌تواند مسیر آینده بازار را تغییر دهد. این ائتلاف طی سال‌های اخیر بارها نشان داده که با مدیریت عرضه قادر است تعادل بازار را تا حد زیادی حفظ کند.
اگر قیمت نفت همچنان تحت فشار باقی بماند، احتمال اجرای دور جدیدی از کاهش تولید افزایش خواهد یافت. در مقابل، حفظ تولید در سطوح فعلی یا افزایش عرضه می‌تواند فشار مضاعفی بر قیمت‌ها وارد کند.
همزمان وضعیت رشد اقتصادی چین و هند نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. این دو اقتصاد بزرگ همچنان بخش مهمی از رشد تقاضای جهانی نفت را تشکیل می‌دهند و هرگونه تغییر در روند فعالیت‌های صنعتی یا مصرف انرژی آنها مستقیماً بر بازار نفت اثر خواهد گذاشت.
نمودار برنت تصویری واضح از سلطه فروشندگان ارائه می‌دهد
بررسی ساختار تکنیکالی نفت برنت نشان می‌دهد روند نزولی تنها یک اصلاح مقطعی نیست، بلکه اکثر ابزارهای تحلیل تکنیکال نیز در حال تأیید برتری فروشندگان هستند.
قیمت اکنون پایین‌تر از میانگین‌های متحرک کوتاه‌مدت و میان‌مدت شامل MA5، MA10، MA20 و MA50 قرار گرفته است؛ وضعیتی که معمولاً نشانه استمرار روند نزولی تلقی می‌شود. بسیاری از سامانه‌های تحلیلی نیز در مجموع سیگنال «فروش قوی» را برای بازار ثبت کرده‌اند.
همزمان ساختار قله‌ها و کف‌های نزولی روی نمودار نیز نشان می‌دهد که هنوز تغییر محسوسی در رفتار معامله‌گران مشاهده نمی‌شود و سرمایه‌گذاران بزرگ همچنان ترجیح می‌دهند در اصلاح‌های صعودی اقدام به فروش کنند.
اندیکاتورها از اشباع فروش سخن می‌گویند، اما هنوز تغییر روند تأیید نشده است
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های وضعیت فعلی بازار، قرار گرفتن بسیاری از اندیکاتورها در محدوده اشباع فروش است. شاخص قدرت نسبی (RSI-14) در نزدیکی سطح ۲۵ قرار گرفته که معمولاً از فشار فروش سنگین حکایت دارد.
اندیکاتور MACD همچنان سیگنال فروش صادر می‌کند و اسیلاتورهایی مانند استوکاستیک، CCI و Williams %R نیز عمدتاً در محدوده‌های اشباع فروش یا خنثی متمایل به نزول قرار دارند.
در همین حال شاخص ADX قدرت روند نزولی را تأیید می‌کند؛ موضوعی که اهمیت زیادی دارد، زیرا قرار گرفتن RSI در محدوده اشباع فروش لزوماً به معنی آغاز روند صعودی نیست. در بسیاری از روندهای نزولی قدرتمند، بازار می‌تواند برای مدت طولانی در وضعیت اشباع فروش باقی بماند. بنابراین هرچند احتمال شکل‌گیری یک بازگشت کوتاه‌مدت یا اصلاح صعودی وجود دارد، اما تا زمانی که ساختار کلی نمودار تغییر نکند، نمی‌توان از پایان روند نزولی سخن گفت.
محدوده‌های کلیدی که معامله‌گران باید زیر نظر داشته باشند
از منظر تکنیکال، محدوده ۷۰ تا ۷۱ دلار نخستین حمایت مهم نفت برنت محسوب می‌شود. حفظ این محدوده می‌تواند زمینه ورود خریداران کوتاه‌مدت و شکل‌گیری یک حرکت اصلاحی را فراهم کند.
در مقابل، مقاومت نخست در محدوده ۷۲ تا ۷۳ دلار قرار دارد؛ جایی که قیمت هم‌اکنون در نزدیکی آن نوسان می‌کند. عبور پایدار از این محدوده می‌تواند مسیر حرکت به سمت مقاومت مهم بعدی در حوالی ۷۷ دلار را هموار کند.
اما اگر حمایت ۷۰ دلار از دست برود، فشار فروش احتمالاً وارد فاز جدیدی خواهد شد و بازار می‌تواند اهداف پایین‌تری را دنبال کند؛ سناریویی که با چشم‌انداز بنیادی مازاد عرضه نیز هم‌راستا خواهد بود.
بازار میان دو روایت متضاد گرفتار شده است
در حال حاضر دو روایت متفاوت بر بازار نفت حاکم است. روایت نخست بر افزایش عرضه جهانی، رشد ذخایر شناور، کاهش ریسک ژئوپلیتیک و کند شدن رشد تقاضا تأکید دارد؛ مجموعه‌ای از عوامل که از ادامه فشار نزولی بر قیمت‌ها حمایت می‌کنند.
در مقابل، روایت دوم همچنان بر ریسک‌های غیرقابل پیش‌بینی ژئوپلیتیک تمرکز دارد. هرگونه اختلال دوباره در تنگه هرمز، تشدید درگیری‌های منطقه‌ای، کاهش ناگهانی تولید اوپک پلاس یا بهبود فراتر از انتظار اقتصاد جهانی می‌تواند تعادل فعلی بازار را به سرعت برهم بزند و پرمیوم ریسک را دوباره وارد قیمت نفت کند.
به همین دلیل، هرچند تصویر غالب بازار فعلاً نزولی است، اما نفت همچنان یکی از حساس‌ترین دارایی‌های جهان نسبت به رویدادهای سیاسی باقی مانده است.
جمع‌بندی و چشم‌انداز نهایی
بازار نفت برنت در ابتدای نیمه دوم سال ۲۰۲۶ وارد مرحله‌ای شده که وزن عوامل بنیادی بیش از هیجانات ژئوپلیتیک بر رفتار قیمت‌ها اثر می‌گذارد. کاهش تنش‌های خاورمیانه، بازگشت صادرات منطقه، افزایش عرضه روسیه و چشم‌انداز رشد تولید جهانی باعث شده نگرانی از کمبود عرضه جای خود را به بحث مازاد عرضه بدهد.
در بعد بنیادی، اغلب مؤسسات بین‌المللی انتظار دارند تعادل بازار طی ماه‌های آینده به نفع عرضه تغییر کند؛ مگر آنکه رخدادهای سیاسی یا تصمیمات اوپک پلاس این مسیر را دگرگون کند.
از منظر تکنیکال نیز اگرچه قرار گرفتن اندیکاتورها در محدوده اشباع فروش احتمال یک بازگشت کوتاه‌مدت را افزایش داده، اما روند غالب همچنان نزولی ارزیابی می‌شود. تا زمانی که قیمت نتواند مقاومت‌های ۷۲ تا ۷۳ دلار و سپس ۷۷ دلار را با قدرت پشت سر بگذارد، سناریوی غالب بازار همچنان ادامه فشار فروش خواهد بود.
در نتیجه، معامله‌گران حرفه‌ای طی هفته‌های آینده علاوه بر رصد داده‌های موجودی نفت آمریکا، تصمیمات اوپک پلاس، روند مذاکرات آمریکا و ایران، وضعیت صادرات روسیه و شاخص‌های رشد اقتصادی چین را با دقت دنبال خواهند کرد؛ زیرا هر یک از این متغیرها می‌تواند جهت حرکت بعدی نفت برنت را تعیین کند.
نظرات کاربران