نفت ۶۹ دلاری؛ آیا تنش هرمز قیمت را به ۸۰ دلار می‌رساند؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، در روز سه‌شنبه، ۷ ژوئیه ۲۰۲۶، بازارهای جهانی نفت بار دیگر شاهد تجلی قاعدهٔ کهن «جغرافیای خطر، قیمت‌های انرژی را تعیین می‌کند» بودند. اصابت موشک‌های سپاه پاسداران ایران به دو نفت‌کش در تنگه هرمز، درست در روز پایان آتش‌بس یک‌هفته‌ای، بلافاصله منجر به افزایش ۰.۷۶ تا ۰.۸۱ درصدی قیمت‌های نفت خام شد. اما این تنها بخش ظاهری ماجراست. آنچه سرمایه‌گذاران نهادی و تحلیلگران انرژی را بیش از همه نگران کرده، هم‌زمانی این رویداد با نشانه‌های آشکار از افزایش عرضه از سوی اوپک‌پلاس و کاهش بی‌سابقهٔ قیمت نفت عربستان برای آسیاست. در چنین شرایطی، بازار بین دو نیروی متضاد گرفتار آمده است: شوک عرضهٔ ژئوپلیتیک در سمت راست و وفور فیزیکی نفت در سمت چپ. این مقاله با رویکردی داده‌محور، سناریوهای محتمل برای قیمت نفت در هفته‌های پیش‌رو، تأثیر آن بر انتظارات تورمی و سیاست پولی فدرال رزرو، و نیز رفتار بهینهٔ سرمایه‌گذاران در بازارهای ریسک را واکاوی می‌کند.

۱. بازار نفت در برخورد شوک عرضه و افزایش تولید

قیمت نفت خام برنت در ساعت ۰۱:۲۵ به وقت شرق آمریکا (ET) با رشد ۰.۸۱ درصدی به ۷۲.۵۷ دلار در هر بشکه و WTI با افزایش ۰.۷۶ درصدی به ۶۹.۰۷ دلار رسید. هرچند این ارقام نشان‌دهندهٔ صعود محدود است، اما تحلیلگران معتقدند که بازار هنوز به‌طور کامل ریسک تشدید تنش‌ها را قیمت‌گذاری نکرده است.

محرک اصلی افزایش قیمت، تهدید برای زنجیرهٔ تأمین گاز طبیعی مایع (LNG) است. یکی از کشتی‌های آسیب‌دیده، متعلق به شرکت قطری «نقیلات» بوده که یکی از بزرگترین اپراتورهای نفت‌کش‌های LNG در جهان است. کارشناسان بازار انرژی بر این باورند که حتی یک تهدید جدی برای مسیرهای حمل LNG در هرمز، می‌تواند قیمت گاز طبیعی در بازارهای آسیا و اروپا را با جهشی بسیار بزرگ‌تر از نفت مواجه کند؛ چراکه جایگزینی سریع برای LNG میسر نیست.

با این حال، عامل محدودکنندهٔ رشد قیمت، خبر کاهش ۱۱ دلاری قیمت رسمی فروش (OSP) نفت سبک عربستان برای مشتریان آسیایی در ماه اوت است. این بزرگترین کاهش قیمت در دو دههٔ اخیر، سیگنالی شفاف از تشدید رقابت برای سهم بازار و تلاش ریاض برای حفظ مشتریان کلیدی خود در چین، ژاپن و کره جنوبی است. آنالیز ANZ نیز در یادداشتی تأکید کرده که بازار محصولات نفتی (فرآورده‌ها) به‌مراتب محدودتر از بازار نفت خام است و حاشیهٔ سود پالایشگاهی بالا، تا حدی قیمت نفت را در برابر ریزش‌های شدید حمایت می‌کند.

۲. بازگشت حق‌ریسک ژئوپلیتیک؛ سناریوهای قیمتی

در حالت پایه (بدون تشدید تنش)، تحلیلگران تخمین می‌زنند که حق‌ریسک ژئوپلیتیک حدود ۳ تا ۵ دلار در هر بشکه در قیمت فعلی نفت لحاظ شده است. اما در صورت وقوع هر یک از سناریوهای زیر، این رقم به‌سرعت افزایش خواهد یافت:

سناریوی تشدید محدود (احتمال ۴۰٪): پاسخ محدود آمریکا شامل حملات هوایی به پایگاه‌های موشکی ایران در سواحل جنوبی. در این حالت، حق‌ریسک به ۷ تا ۸ دلار افزایش یافته و نفت برنت را به محدودهٔ ۷۵ تا ۷۸ دلار خواهد رساند.

سناریوی تشدید شدید (احتمال ۲۰٪): بسته‌شدن کامل یا نسبی تنگه هرمز به مدت ۲ هفته. در این سناریو که یادآور بحران ۲۰۱۹ است، قیمت نفت برنت می‌تواند جهشی ۱۵ تا ۲۰ دلاری را تجربه کرده و به کانال ۸۵ تا ۹۰ دلار وارد شود. این سناریو برای اقتصادهای واردکنندهٔ انرژی در آسیا یک شوک کامل‌کنندهٔ رشد (Stagflation Shock) محسوب می‌شود.

۳. پیامدهای تورمی و معمای فدرال رزرو

افزایش قیمت نفت در شرایطی رخ می‌دهد که تازه‌ترین داده‌های اشتغال غیرکشاورزی ایالات متحده (NFP) که روز جمعه منتشر شد، انتظارات برای افزایش نرخ بهره را تضعیف کرده بود. بازار انتظارات خود را از دو افزایش نرخ در سال ۲۰۲۶ به صفر تا یک افزایش کاهش داده بود. اما بازگشت قیمت نفت به بالای ۷۰ دلار، زنگ خطری برای تورم مجدد (Reflation) است.

اگر قیمت نفت در هفته‌های آتی میانگین خود را به ۷۵ تا ۸۰ دلار افزایش دهد، این امر می‌تواند شاخص هزینه‌های مصرف‌کننده (CPI) را تا ۰.۵ درصد نسبت به پیش‌بینی‌های قبلی بالا ببرد. چنین تحولی فدرال رزرو را در یک معمای سیاستی دشوار قرار می‌دهد: از یک سو، داده‌های ضعیف اشتغال اجازهٔ افزایش نرخ بهره را نمی‌دهد (چون اقتصاد را به رکود می‌کشاند)، و از سوی دیگر، افزایش تورم ناشی از نفت، کاهش نرخ بهره را نیز ناممکن می‌سازد. این وضعیت «رکودتورمی خفیف» می‌تواند بازار سهام به‌ویژه سهام تکنولوژی (که به نرخ بهره حساس‌اند) را با فشار مضاعفی مواجه کند.

۴. بازارهای مالی: پناهگاه امن در برابر طلا و دلار

واکنش بازارهای مالی به این رویداد نشان‌دهندهٔ تمایل سرمایه‌گذاران به کاهش ریسک (Risk-Off) است. در چنین فضاهایی، طلا به‌عنوان پناهگاه امن تقویت می‌شود و دلار آمریکا نیز (به‌دلیل وضعیت ارزِ ذخیره) صعودی می‌شود. با این حال، ذکر این نکته ضروری است که اگر قیمت نفت جهش شدیدی پیدا کند، دلار تحت تأثیر تأثیر منفی نفت بر رشد اقتصادی آمریکا ممکن است دچار نوسان شود.

همچنین شاخص‌های سهام آسیایی، به‌ویژه در توکیو و سئول که به‌شدت به واردات انرژی وابسته‌اند، در معرض فشار فروش قرار گرفته‌اند. گزارش‌های بعدی از سوی اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) در روز چهارشنبه که پیش‌بینی‌های جدید تولید و مصرف را ارائه خواهد کرد، به‌عنوان محرک بعدی بازار تلقی می‌شود.

نتیجه‌گیری

بازار نفت در روز سه‌شنبه خود را در میانهٔ یک جنگِ تمام‌عیارِ «ژئوپلیتیک در برابر بنیادها» یافت. از یک سو، حمله به نفت‌کش‌ها در هرمز، حق‌ریسک را احیا کرده و یک شوکِ موقتِ عرضه را به تصویر می‌کشد که می‌تواند نفت برنت را تا کانال ۸۰ دلاری بالا ببرد. از سوی دیگر، کاهش سهمگین قیمت توسط عربستان و افزایش تولید اوپک‌پلاس و امارات، پیامی روشن به بازار دارد که جهان با وفور عرضه مواجه است و تولیدکنندگان برای حفظ سهم خود از هر اهرمی استفاده می‌کنند.

برای سرمایه‌گذاران، کوتاه‌مدت تحت سلطهٔ اخبار تنگه هرمز است و نوسانات شدید دور از انتظار نیست. اما در میان‌مدت، گزارش EIA و داده‌های تقاضای چین، تعیین‌کنندهٔ اصلی مسیر قیمت‌ها خواهند بود. سناریوی محتمل، تثبیت قیمت در محدودهٔ ۶۸ تا ۷۵ دلار تا زمان روشن‌شدن ماهیت واکنش آمریکا به حملات موشکی است.

با این حال، مهم‌ترین هشدار برای اقتصاد جهانی، بازگشت تدریجی تورم به‌دلیل افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و انرژی است. بانک‌های مرکزی، به‌ویژه فدرال رزرو، که تازه به آرامی به سمت کاهش نرخ‌ها متمایل شده‌اند، بار دیگر در تنگنای «تورم در برابر رشد» قرار خواهند گرفت. در چنین شرایطی، توصیهٔ تحلیلگران به سرمایه‌گذاران، تقویت پرتفوی با دارایی‌های امن (طلا و اوراق قرضهٔ کوتاه‌مدت) و پرهیز از موقعیت‌های اهرمی در بازارهای کالایی تا مشخص‌شدن تکلیف تنش‌های منطقه‌ای است. چشم بازار به واشنگتن و واکنش نظامی یا دیپلماتیک آن دوخته شده است؛ چراکه هر غافلگیری در این جبهه، می‌تواند موازنهٔ عرضه و تقاضا را به‌یکباره بر هم بزند.