به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار نفت در سال ۲۰۲۶ یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های تاریخ خود را تجربه کرده است. آغاز جنگ ایران و آمریکا در ۲۸ فوریه و متعاقب آن بسته شدن تنگه هرمز، شوکی بی‌سابقه به عرضه جهانی انرژی وارد کرد و قیمت نفت برنت را با جهشی ۶۳ درصدی از ۷۲.۲۸ دلار در ۲۷ فوریه به اوج ۱۱۸.۳۵ دلاری در ۳۰ مارس رساند. اگرچه کاهش تنش‌ها در ماه‌های بعد قیمت‌ها را به سطح پایین‌تری بازگرداند، اما اعلام پایان آتش‌بس توسط دونالد ترامپ در اوایل ژوئیه، بار دیگر نوسانات را به بازار بازگردانده است. در این گزارش، روند نوسانات قیمت نفت، نقش کلیدی تنگه هرمز، واکنش فدرال رزرو و پیامدهای آن برای بازارهای دارایی‌های ریسکی، به‌ویژه بیت‌کوین، بررسی می‌شود.
وضعیت فعلی قیمت نفت؛ نوسان در سایه تنش‌ها
در روزهای اخیر، قیمت نفت برنت حول و حوش ۷۶ دلار در هر بشکه در نوسان بوده است. این قیمت اگرچه به مراتب پایین‌تر از اوج ۱۲۰ دلاری دوران اوج جنگ است، اما همچنان حدود ۵ درصد بالاتر از سطح پیش از جنگ قرار دارد.
نوسانات اخیر به‌وضوح نشان‌دهنده حساسیت شدید بازار به تحولات ژئوپلیتیک است. پس از اعلام پایان آتش‌بس توسط ترامپ در ۸ ژوئیه، قیمت نفت برنت با جهشی ۵ درصدی به ۷۸ دلار رسید و حتی به‌طور لحظه‌ای از مرز ۸۰ دلار عبور کرد. با این حال، نگرانی‌های اقتصادی و تورمی و نیز برداشت سود معامله‌گران، روز بعد قیمت‌ها را حدود ۲ درصد پایین کشید.
تنگه هرمز؛ شریان حیاتی انرژی در محاصره
تنگه هرمز، که پیش از جنگ حدود یک‌پنجم از عرضه جهانی نفت را از خود عبور می‌داد، به کانون اصلی بحران تبدیل شده است. داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد که تردد روزانه نفت‌کش‌ها از این آبراه به شدت کاهش یافته است؛ به‌طوری‌که روزانه تنها ۲۲ کشتی از این مسیر عبور می‌کنند، در حالی‌که پیش از جنگ این رقم بیش از ۱۳۰ فروند بود.
ایران با هدف افزایش اهرم چانه‌زنی خود در مذاکرات، کنترل تنگه را در دست گرفته و اعلام کرده که این آبراه تنها با شرایط تهران بازگشایی خواهد شد. در مقابل، آمریکا مدعی است که ایران کنترل این مسیر آبی را در اختیار ندارد و اقدامات نظامی خود را برای «باز نگه داشتن تنگه» انجام می‌دهد. با این حال، هرگونه تنش جدید، مانند حمله به کشتی‌های تجاری در آب‌های عمان، چرخه جدیدی از حملات تلافی‌جویانه را به دنبال داشته است.
کاهش عرضه و هشدار آژانس بین‌المللی انرژی
آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) هشدار داده است که با وجود افزایش ۴.۱ میلیون بشکه‌ای عرضه نفت در ژوئن (پس از از سرگیری نسبی عبور از تنگه)، سطح عرضه همچنان ۹.۴ میلیون بشکه در روز کمتر از دوران پیش از جنگ است. این آژانس همچنین نسبت به کمبود سوخت دیزل و بنزین هشدار داده و اعلام کرده که پالایشگاه‌ها در واکنش به بازگشایی تنگه، کندتر از آنچه انتظار می‌رفت عمل کرده‌اند.
فدرال رزرو و معمای تورم انرژی
نکته کلیدی در معادلات فعلی، تأثیر قیمت نفت بر سیاست پولی فدرال رزرو است. در نظریه اقتصادی، کاهش قیمت نفت باید فشار تورمی را کاهش دهد و به فدرال رزرو برای کاهش نرخ بهره کمک کند. با این حال، آنچه در عمل رخ داده، کاملاً متفاوت است.
در نشست ۱۷ ژوئن، فدرال رزرو تحت ریاست جدید کوین وارش، نرخ بهره را در محدوده ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد بدون تغییر نگه داشت. اما این «تثبیت» به هیچ‌وجه به معنای سیاست انبساطی نبود. صورتجلسه این نشست که در ۸ ژوئیه منتشر شد، نشان داد که ۹ نفر از ۱۸ مقام فدرال رزرو حداقل یک افزایش نرخ بهره را تا پایان سال ۲۰۲۶ پیش‌بینی می‌کنند. میانگین پیش‌بینی نرخ بهره (نقطه‌چین) نیز از ۳.۴ درصد به ۳.۸ درصد افزایش یافته است.
نکته قابل تأمل آنکه اعضای کمیته، تورم ناشی از جنگ ایران و همچنین تقاضای انرژی ناشی از رونق هوش مصنوعی را به عنوان دو عامل تورمی کلیدی مورد بحث قرار داده‌اند. به عبارت دیگر، حتی اگر قیمت نفت از سقف‌های قبلی فاصله گرفته باشد، اما نوسانات آن و ریسک اختلال در عرضه، همچنان سایه تورم را بر سر اقتصاد نگه داشته است.
بیت‌کوین؛ قربانی سیاست انقباضی
پارادوکس جالب توجهی که در بازارهای مالی شکل گرفته، عملکرد ضعیف بیت‌کوین علیرغم قیمت نسبتاً پایین نفت است. بیت‌کوین در سال ۲۰۲۶ با کاهش ۳۰ درصدی مواجه شده و نسبت به اوج خود در اکتبر ۲۰۲۵ (بیش از ۱۲۶,۰۰۰ دلار) حدود ۵۰ درصد ریزش داشته است. قیمت این ارز دیجیتال در اوایل ژوئیه به پایین‌ترین سطح خود از سپتامبر ۲۰۲۴ یعنی ۵۷,۷۴۲ دلار سقوط کرد.
دلیل این عملکرد ضعیف را باید در سیاست پولی فدرال رزرو جست‌وجو کرد. بیت‌کوین به‌عنوان یک دارایی پرریسک و بدون بازده، در شرایط انقباض پولی به شدت آسیب‌پذیر است. سرمایه‌گذاران در شرایطی که فدرال رزرو بر مبارزه با تورم تأکید دارد و احتمال افزایش نرخ بهره را مطرح می‌کند، تمایل کمتری به تخصیص سرمایه به دارایی‌های با عدم‌اطمینان بالا دارند.
شاخص‌های احساسات بازار نیز این وضعیت را تأیید می‌کنند؛ شاخص ترس و طمع بیت‌کوین در سطح ۲۳ (ترس شدید) قرار دارد و نسبت شارپ آن بدترین عملکرد از سال ۲۰۲۲ را ثبت کرده است.
نتیجه‌گیری
بازار نفت در سال ۲۰۲۶ به وضوح نشان داده که قیمت‌های انرژی بیش از هر چیز تابعی از تحولات ژئوپلیتیک و به‌ویژه وضعیت تنگه هرمز هستند. اگرچه قیمت فعلی نفت (حدود ۷۶ دلار) نسبت به اوج ۱۲۰ دلاری دوران جنگ کاهش یافته، اما نوسانات شدید و ریسک اختلال در عرضه، همچنان تهدیدی جدی برای ثبات اقتصادی محسوب می‌شود.
آنچه بازارها را بیش از قیمت فعلی نفت نگران می‌کند، «نوسان» و «عدم‌قطعیت» آن است. فدرال رزرو که در نشست ژوئن رویکردی انقباضی را در پیش گرفت، به‌صراحت اعلام کرده که هرگونه نشانه‌ای از تورم ناشی از انرژی، می‌تواند مسیر کاهش نرخ بهره را به تأخیر بیندازد یا حتی معکوس کند. در این فضا، دارایی‌های پرریسک مانند بیت‌کوین که به شدت به سیاست پولی حساس هستند، با وجود کاهش نسبی قیمت نفت، نتوانسته‌اند مسیر صعودی پایداری پیدا کنند.
چشم‌انداز آینده تا حد زیادی به دو عامل وابسته است: نخست، تحولات دیپلماتیک در خاورمیانه و امکان بازگشایی پایدار تنگه هرمز؛ دوم، داده‌های تورمی پیش‌رو که می‌تواند مسیر نرخ بهره فدرال رزرو را تعیین کند. تا زمانی که این دو متغیر مبهم باقی بمانند، نوسانات در بازار انرژی و به‌تبع آن در بازارهای دارایی‌های ریسکی، قاعده بازی خواهد بود.
نظرات کاربران