به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز شاخص JP225 (Nikkei 225) که به‌عنوان مهم‌ترین شاخص بازار سهام ژاپن و یکی از معتبرترین نماگرهای بورس‌های آسیایی شناخته می‌شود، پس از ثبت یکی از درخشان‌ترین دوره‌های رشد خود در سال ۲۰۲۶ اکنون وارد مرحله‌ای سرنوشت‌ساز شده است. این شاخص قیمت‌وزن که عملکرد ۲۲۵ شرکت بزرگ و پیشروی ژاپن را منعکس می‌کند، در ماه‌های اخیر با تکیه بر رونق بی‌سابقه صنعت هوش مصنوعی، جهش شرکت‌های نیمه‌هادی و اصلاحات ساختاری در اقتصاد ژاپن، توانست عملکردی فراتر از بسیاری از بازارهای بزرگ جهان به ثبت برساند و نگاه سرمایه‌گذاران بین‌المللی را بیش از هر زمان دیگری به خود جلب کند.
با این حال، پس از ثبت سقف‌های تاریخی و رشدهای پرشتاب، اکنون بازار وارد فاز اصلاح و استراحت شده است. افزایش شناسایی سود در سهام فناوری، تغییر انتظارات نسبت به سیاست‌های پولی بانک مرکزی ژاپن و نوسانات بازارهای جهانی باعث شده نیکی ۲۲۵ بخشی از رشد اخیر خود را واگذار کند. اکنون این پرسش در کانون توجه معامله‌گران قرار دارد که آیا این افت تنها یک اصلاح طبیعی در دل روند صعودی بلندمدت است یا آغاز دوره‌ای از نوسانات عمیق‌تر برای بورس ژاپن؟
هوش مصنوعی همچنان ستون اصلی رشد بازار سهام ژاپن است
بی‌تردید مهم‌ترین موتور محرک شاخص نیکی ۲۲۵ در سال ۲۰۲۶، موج جهانی سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی و صنایع نیمه‌هادی بوده است. شرکت‌هایی نظیر Tokyo Electron، Advantest و SoftBank که سهم قابل توجهی از وزن این شاخص را در اختیار دارند، از رشد کم‌سابقه تقاضا برای تراشه‌های پیشرفته، توسعه مراکز داده و سرمایه‌گذاری گسترده شرکت‌های فناوری جهانی در زیرساخت‌های هوش مصنوعی، بیشترین منفعت را کسب کرده‌اند.
بهبود مستمر سودآوری این شرکت‌ها موجب شده برآوردهای درآمدی آنها بارها به سمت بالا بازبینی شود؛ موضوعی که نه تنها از رشد قیمت سهام این شرکت‌ها حمایت کرده، بلکه نقش تعیین‌کننده‌ای در صعود شاخص نیکی ۲۲۵ ایفا کرده است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که موج سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی هنوز در مراحل ابتدایی خود قرار دارد و می‌تواند طی سال‌های آینده نیز به رشد درآمد و سود شرکت‌های بزرگ فناوری ژاپن کمک کند.
اصلاحات ساختاری شرکت‌های ژاپنی اعتماد سرمایه‌گذاران را تقویت کرده است
رشد بازار سهام ژاپن تنها به رونق فناوری محدود نمی‌شود. طی سال‌های اخیر، اصلاحات گسترده در ساختار مدیریتی و حاکمیت شرکتی، یکی از مهم‌ترین عوامل جذب سرمایه به بورس این کشور بوده است.
تمرکز شرکت‌ها بر افزایش بازده حقوق صاحبان سهام (ROE)، اجرای برنامه‌های گسترده بازخرید سهام، افزایش سود نقدی و بهبود بهره‌وری سرمایه باعث شده ارزش‌آفرینی برای سهامداران به اولویت اصلی بسیاری از شرکت‌های بزرگ ژاپنی تبدیل شود. همین تغییر رویکرد موجب شده سرمایه‌گذاران خارجی نگاه متفاوتی به بازار ژاپن داشته باشند و جریان ورود سرمایه به این بازار تقویت شود.
در نتیجه، بسیاری از کارشناسان رشد اخیر نیکی ۲۲۵ را صرفاً محصول هیجان پیرامون هوش مصنوعی نمی‌دانند، بلکه آن را نتیجه مجموعه‌ای از اصلاحات عمیق اقتصادی و شرکتی ارزیابی می‌کنند که می‌تواند اثرات بلندمدتی بر بازار سرمایه ژاپن داشته باشد.
ضعف ین همچنان برگ برنده شرکت‌های صادرات‌محور محسوب می‌شود
یکی دیگر از مهم‌ترین عوامل بنیادی حمایت‌کننده از شاخص نیکی ۲۲۵، ادامه ضعف نسبی ین ژاپن در برابر دلار آمریکا است. باقی ماندن نرخ برابری USD/JPY در نزدیکی بالاترین سطوح چند دهه اخیر، درآمد شرکت‌های صادرات‌محور ژاپن را به شکل محسوسی افزایش داده و سودآوری آنها را تقویت کرده است.
در کنار این موضوع، رشد بیش از ۵ درصدی دستمزدها در مذاکرات سالانه Shunto نیز به بهبود قدرت خرید خانوارها و تقویت تقاضای داخلی کمک کرده است. شاخص اعتماد کسب‌وکار Tankan همچنان در سطوح بالایی قرار دارد و داده‌های اقتصادی نیز از تداوم پایداری مصرف داخلی حکایت دارند.
از سوی دیگر، دولت ژاپن همچنان با اجرای سیاست‌های حمایتی و سرمایه‌گذاری در صنایع راهبردی از جمله هوش مصنوعی و نیمه‌هادی، تلاش می‌کند موتور رشد اقتصادی این کشور را در سال‌های آینده حفظ کند.
سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن مهم‌ترین متغیر پیش روی بازار است
با وجود چشم‌انداز مثبت اقتصادی، مهم‌ترین ریسکی که اکنون معامله‌گران بازار سهام ژاپن با دقت دنبال می‌کنند، مسیر آینده سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن است.
تورم این کشور همچنان در محدوده هدف ۲ درصدی قرار دارد و افزایش دستمزدها نیز فشارهای تورمی را تا حدی تقویت کرده است. همین شرایط باعث شده احتمال ادامه روند تدریجی افزایش نرخ بهره از سوی بانک مرکزی ژاپن همچنان روی میز باقی بماند.
در صورت افزایش بیشتر نرخ بهره، بازده اوراق قرضه ژاپن می‌تواند رشد کند و همزمان ارزش ین نیز تقویت شود؛ اتفاقی که ممکن است بخشی از مزیت رقابتی شرکت‌های صادرات‌محور را کاهش دهد و فشار مضاعفی بر بازار سهام وارد کند.
علاوه بر این، عواملی مانند کاهش احتمالی سرعت سرمایه‌گذاری جهانی در حوزه هوش مصنوعی، سیاست‌های تجاری آمریکا، نوسانات قیمت انرژی و تحولات ژئوپلیتیکی نیز همچنان از مهم‌ترین ریسک‌های پیش روی بورس ژاپن به شمار می‌روند.
اصلاح قیمت پس از ثبت رکورد تاریخی، نشانه‌ای از تغییر روند نیست
از منظر تکنیکال، شاخص نیکی ۲۲۵ پس از ثبت سقف تاریخی 72,831 واحد در 22 ژوئن، وارد یک فاز اصلاحی طبیعی شد. این شاخص در 26 ژوئن با افت 4.15 درصدی تا محدوده 69,361 واحد عقب‌نشینی کرد و پس از آن نیز در محدوده 66,000 تا بیش از 70,000 واحد نوسان داشت.
آخرین معاملات نیز نشان می‌دهد شاخص در 10 جولای حوالی 68,558 واحد و در 13 جولای نزدیک 67,243 واحد بسته شده است؛ موضوعی که بیانگر ورود بازار به دوره‌ای از استراحت پس از رشدهای شتابان ماه‌های گذشته است.
این اصلاح در شرایطی رخ داده که بسیاری از فعالان بازار آن را نه پایان روند صعودی، بلکه مرحله‌ای برای تخلیه هیجان خرید و تثبیت قیمت‌ها ارزیابی می‌کنند.
میانگین‌های متحرک همچنان از روند صعودی بلندمدت حمایت می‌کنند
اگرچه شاخص در کوتاه‌مدت به زیر برخی میانگین‌های متحرک سریع از جمله EMA 10 روزه نفوذ کرده است، اما میانگین‌های متحرک بلندمدت همچنان شیبی صعودی دارند و نشان می‌دهند روند اصلی بازار هنوز تغییر نکرده است.
شاخص قدرت نسبی RSI در برخی مقاطع تا حوالی 40 کاهش یافته و اندیکاتور MACD نیز سیگنال‌هایی خنثی تا نزولی صادر کرده است. همزمان برخی پلتفرم‌های تحلیلی در اواخر ژوئن وضعیت تکنیکالی بازار را در محدوده Strong Sell طبقه‌بندی کرده‌اند؛ وضعیتی که عمدتاً ناشی از فشار شناسایی سود پس از رشدهای کم‌سابقه بوده است.
در مقابل، شماری از تحلیلگران به شکل‌گیری الگوی Falling Wedge اشاره می‌کنند؛ الگویی که در صورت شکست مقاومت‌های کلیدی می‌تواند زمینه آغاز موج جدیدی از رشد و حرکت دوباره شاخص به سمت رکوردهای تاریخی را فراهم کند.
حمایت‌ها و مقاومت‌ها مسیر حرکت بعدی شاخص را مشخص خواهند کرد
در بخش حمایتی، محدوده 68,782 واحد که پیش‌تر نقش مقاومت تاریخی را ایفا می‌کرد، اکنون نخستین حمایت مهم بازار محسوب می‌شود. پس از آن، ناحیه 67,200 تا 68,000 واحد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و در صورت از دست رفتن این محدوده، احتمال اصلاح عمیق‌تر تا سطوح 65,000 تا 66,000 واحد یا محدوده میانگین متحرک ۲۰ روزه افزایش خواهد یافت.
در سوی مقابل، مقاومت روانی 70,000 واحد نخستین مانع مهم خریداران محسوب می‌شود. عبور قدرتمند از این سطح می‌تواند راه را برای حرکت دوباره شاخص به سمت محدوده 72,000 واحد و در نهایت سقف تاریخی 72,800+ واحد هموار کند.
رفتار قیمت در اطراف این سطوح، نقش تعیین‌کننده‌ای در مسیر حرکت میان‌مدت شاخص خواهد داشت و از دید بسیاری از تحلیلگران، عبور یا شکست این نواحی می‌تواند جهت بعدی بازار را مشخص کند.
ارزش‌گذاری بازار همچنان با رشد سود شرکت‌ها توجیه می‌شود
از منظر ارزش‌گذاری، نسبت P/E گذشته‌نگر شاخص نیکی در محدوده 22 برابر قرار دارد و نسبت آینده‌نگر آن در برخی برآوردها به حدود 17 برابر می‌رسد. هرچند این سطوح نسبت به میانگین تاریخی بازار ژاپن بالاتر هستند، اما رشد سریع سود شرکت‌ها و افزایش پیش‌بینی‌های درآمدی باعث شده بخش قابل توجهی از تحلیلگران این ارزش‌گذاری را همچنان منطقی و قابل دفاع بدانند.
در همین حال، شاخص گسترده‌تر TOPIX با نسبت‌های ارزش‌گذاری متعادل‌تر، تصویری متوازن‌تر از کل بازار سهام ژاپن ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد رشد بازار تنها به چند غول فناوری محدود نبوده است.
چشم‌انداز میان‌مدت همچنان به نفع خریداران است
با وجود نوسانات اخیر، اغلب مؤسسات مالی بین‌المللی همچنان نسبت به آینده بورس ژاپن دیدگاهی مثبت دارند. برخی از آنها، از جمله Daiwa، دستیابی شاخص نیکی ۲۲۵ به محدوده 79,000 واحد تا پایان سال ۲۰۲۶ را دور از دسترس نمی‌دانند و معتقدند تداوم رشد سود شرکت‌ها، اصلاحات ساختاری، توسعه هوش مصنوعی و ادامه ضعف نسبی ین می‌تواند مسیر صعودی بازار را حفظ کند.
البته در کوتاه‌مدت انتظار می‌رود شاخص همچنان درگیر نوسانات و حرکات اصلاحی باشد؛ زیرا تصمیمات بانک مرکزی ژاپن، روند نرخ ارز، عملکرد غول‌های فناوری و فضای کلی بازارهای جهانی همچنان نقش تعیین‌کننده‌ای در رفتار معامله‌گران خواهند داشت.
در مجموع، شاخص نیکی ۲۲۵ پس از یکی از قدرتمندترین رالی‌های تاریخ خود اکنون در مرحله‌ای قرار گرفته که می‌تواند آینده روند صعودی آن را مشخص کند. اگرچه نشانه‌های تکنیکالی کوتاه‌مدت از افزایش احتیاط معامله‌گران حکایت دارند، اما مجموعه عوامل بنیادی از جمله رشد سود شرکت‌ها، اصلاحات شرکتی، سرمایه‌گذاری گسترده در هوش مصنوعی، حمایت دولت و مزیت ناشی از ضعف ین، همچنان از سناریوی تداوم روند صعودی در افق میان‌مدت و بلندمدت حمایت می‌کنند. از این رو، حفظ حمایت‌های کلیدی می‌تواند زمینه بازگشت شاخص به مسیر صعودی و حتی ثبت رکوردهای تازه را در ماه‌های آینده فراهم سازد.
نظرات کاربران