به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار جهانی نفت در هفته‌های اخیر بار دیگر تحت تأثیر تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه با نوساناتی کم‌سابقه روبه‌رو شده است. تشدید درگیری‌ها میان ایران و آمریکا، افزایش تهدیدها علیه مسیرهای راهبردی انتقال انرژی و نگرانی از اختلال در عرضه نفت، قیمت طلای سیاه را به بالاترین سطوح چند ماه اخیر رسانده است. همزمان، سودآوری غول‌های نفتی آمریکا افزایش یافته و کاهش واردات نفت چین نیز به یکی دیگر از عوامل اثرگذار بر بازار تبدیل شده است.
افزایش قیمت نفت پس از حمله به نفتکش‌ها در تنگه هرمز
قیمت نفت روز جمعه پس از حمله ایران به دو نفتکش که قصد عبور از تنگه هرمز را داشتند، افزایش یافت. همزمان، تهران اعلام کرد این آبراه راهبردی بسته شده و هرگونه عبور از آن تنها با هماهنگی نیروی دریایی ایران امکان‌پذیر خواهد بود.
در معاملات روز جمعه، بهای نفت برنت با رشد ۱.۲ درصدی به ۸۷.۸۸ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز با افزایش مشابه در سطح ۸۴.۵۹ دلار معامله شد.
ثبت رشد بیش از ۲۰ درصدی قیمت نفت در ماه جولای
بازار نفت در ماه جولای یکی از شدیدترین نوسانات سال‌های اخیر را تجربه کرد. در حالی که قیمت‌ها در ماه ژوئن نزدیک به ۲۰ درصد کاهش یافته بود، نفت خام در جولای بیش از ۲۰ درصد رشد کرد.
در دوم جولای، قیمت نفت برنت و WTI به پایین‌ترین سطح خود از اواخر فوریه رسید، اما با آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران، روند بازار تغییر کرد. قیمت نفت برنت تا ۹۵.۳۰ دلار و WTI تا ۸۸.۰۷ دلار افزایش یافت؛ به ترتیب رشدی حدود ۳۶ و ۳۱ درصدی نسبت به کف قیمتی ماهانه.
شکست توافق موقت و آغاز دور جدید درگیری‌ها
یکی از مهم‌ترین عوامل جهش قیمت نفت، فروپاشی توافق موقت میان واشنگتن و تهران بود. توافقی که در اواسط ژوئن امضا شده و با افزایش تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز، موجب بازگشت قیمت نفت به سطوح پیش از جنگ شده بود.
اما از اواسط جولای، با حملات آمریکا به ایران در واکنش به حملات ادعایی علیه نفتکش‌های تجاری، تنش‌ها بار دیگر شدت گرفت. ایران نیز اعلام کرد کشتی‌هایی که خارج از مسیرهای تعیین‌شده از سوی تهران در تنگه هرمز تردد کنند، هدف حمله قرار خواهند گرفت.
پس از ۱۳ روز حملات متوالی آمریکا، ایران نیز با حمله به کشتی‌ها و اهداف نظامی آمریکا در منطقه به این اقدامات پاسخ داد و بار دیگر نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه انرژی افزایش یافت.
کاهش شدید تردد در تنگه هرمز و افزایش نگرانی درباره باب‌المندب
تنگه هرمز که پیش از آغاز جنگ محل عبور حدود یک‌پنجم نفت و گاز جهان بود، اکنون با کاهش چشمگیر تردد کشتی‌ها مواجه شده است.
بر اساس گزارش مؤسسه ردیابی کشتیرانی Kpler، تعداد کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز تنها در یک روز ۷۷ درصد کاهش یافت و به پنج شناور رسید. تمامی این کشتی‌ها نیز از مسیرهای مورد تأیید ایران عبور کردند که نشان‌دهنده کاهش اعتماد شرکت‌های کشتیرانی و محدود شدن گزینه‌های حمل‌ونقل است.
در مقابل، تردد کشتی‌ها در تنگه باب‌المندب همچنان ادامه دارد، اما درگیری میان عربستان سعودی و نیروهای حوثی مورد حمایت ایران در یمن، این مسیر راهبردی را نیز با تهدیدهای جدی روبه‌رو کرده است.
احتمال گسترش جنگ به سایر کشورهای منطقه
تحولات هفته گذشته نشان داد دامنه جنگ ممکن است از ایران و آمریکا فراتر رود. حمله یک پهپاد ناشناس به کشتی‌های حامل گاز در بندر دمیاط مصر، واقع در نزدیکی کانال سوئز، باعث وقوع آتش‌سوزی و افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت یکی دیگر از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی جهان شد.
این حادثه همچنین نگرانی‌ها درباره اختلال در فعالیت کانال سوئز و خط لوله سومد را افزایش داد؛ دو مسیر کلیدی که نفت و فرآورده‌های نفتی خاورمیانه را به اروپا منتقل می‌کنند.
موضع ترامپ؛ تهدید به حملات شدیدتر علیه ایران
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در تازه‌ترین اظهارات خود اعلام کرد که واشنگتن حملات بسیار شدیدی علیه ایران انجام خواهد داد.
وی در عین حال تأکید کرد که مذاکرات با ایران همچنان ادامه دارد، اما تهران بارها به تعهدات خود پایبند نبوده است. ترامپ با اشاره به مذاکرات هسته‌ای گفت ایران در جریان گفت‌وگوها مواضعی متفاوت از آنچه در مذاکرات مطرح می‌شود، اعلام می‌کند و همین مسئله روند دیپلماسی را دشوار کرده است.
سود تاریخی غول‌های نفتی آمریکا
افزایش قیمت نفت، سودآوری شرکت‌های بزرگ نفتی آمریکا را نیز به شکل قابل توجهی افزایش داد.
اکسون‌موبیل در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ سودی معادل ۱۴.۵ میلیارد دلار ثبت کرد که بیش از دو برابر مدت مشابه سال قبل و بالاترین سود این شرکت از سال ۲۰۲۲ تاکنون محسوب می‌شود.
شورون نیز با ثبت سود ۱۲.۱ میلیارد دلاری، نزدیک به پنج برابر سال گذشته درآمد کسب کرد و رکورد جدیدی در تاریخ فعالیت خود به ثبت رساند.
دارن وودز، مدیرعامل اکسون‌موبیل، اعلام کرد افزایش نااطمینانی و حملات به کشتی‌ها موجب کاهش تمایل شرکت‌های کشتیرانی برای عبور از تنگه هرمز شده و همین مسئله ریسک بازار انرژی را افزایش داده است.
کاهش چشمگیر واردات نفت چین
در سوی دیگر بازار، اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) اعلام کرد واردات نفت خام چین در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ نسبت به سه‌ماهه نخست ۳۲ درصد کاهش یافته و به ۸.۱ میلیون بشکه در روز رسیده است.
واردات نفت چین در ماه‌های مه و ژوئن حتی برای نخستین بار از سال ۲۰۱۶ به کمتر از ۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافت.
بر اساس این گزارش، بیشترین کاهش واردات دریایی نفت چین مربوط به عراق، روسیه و امارات متحده عربی بوده است؛ در حالی که واردات از طریق خطوط لوله تقریباً بدون تغییر باقی مانده است.
نتیجه‌گیری
بازار جهانی نفت بار دیگر نشان داد که تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه همچنان مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده قیمت انرژی در جهان است. تشدید درگیری‌ها میان ایران و آمریکا، کاهش تردد در تنگه هرمز، تهدید مسیرهای راهبردی انتقال نفت و احتمال گسترش دامنه جنگ، نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه را به اوج رسانده و زمینه رشد دوباره قیمت نفت را فراهم کرده است. در کنار این تحولات، سودآوری بی‌سابقه شرکت‌های بزرگ نفتی آمریکا و کاهش واردات نفت چین نیز بر پیچیدگی چشم‌انداز بازار افزوده است. در شرایط کنونی، روند قیمت نفت بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی و امنیتی منطقه و سرنوشت مسیرهای حیاتی انتقال انرژی وابسته خواهد بود.
نظرات کاربران