به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، شرکت شبکه الکترونیکی پرداخت کارت (شاپرک) گزارش اقتصادی تیرماه ۱۴۰۵ را منتشر کرد. طبق این گزارش، تعداد تراکنش‌های ثبت‌شده در شبکه پرداخت کارتی کشور نسبت به خردادماه ۳.۶۵ درصد کاهش یافته است. شاپرک زیرمجموعه بانک مرکزی است و تراکنش‌های کارت‌خوان‌های فروشگاهی، درگاه‌های اینترنتی و پرداخت موبایلی را ثبت می‌کند؛ به همین دلیل تغییرات آن آینه‌ای از رفتار خرید روزمره مردم به شمار می‌رود.
نکته مهم گزارش این است که ارزش ریالی تراکنش‌ها در همین بازه افزایش یافته، اما این رشد نتوانسته افت تعداد پرداخت‌ها را جبران کند. به بیان ساده، مردم دفعات کمتری از کارت بانکی برای خرید استفاده کرده‌اند، هرچند مبلغ هر خرید بالاتر رفته است. این ترکیب معمولاً نشانه دو موضوع هم‌زمان است: افزایش قیمت کالا و خدمات، و احتیاط بیش‌تر مصرف‌کننده در دفعات خرید.
چرا مبلغ بالا رفت اما تعداد تراکنش‌ها پایین آمد؟
در شرایطی که تورم قیمت کالاها و خدمات را بالا می‌برد، هر خرید به‌طور طبیعی مبلغ بیش‌تری روی کارت ثبت می‌کند؛ حتی اگر سبد خرید مردم تغییری نکرده باشد. به همین دلیل رشد ارزش تراکنش‌ها به‌تنهایی نشانه رونق نیست و باید در کنار تعداد تراکنش‌ها خوانده شود. کاهش ۳.۶۵ درصدی تعداد پرداخت‌ها نشان می‌دهد دفعات مراجعه به فروشگاه‌ها یا خرید اینترنتی کم شده است.
این الگو در تیرماه که هم‌زمان با فصل سفر و افزایش هزینه‌های خانوار است، اهمیت بیش‌تری پیدا می‌کند. کاهش تعداد تراکنش در چنین بازه‌ای می‌تواند به معنای فشرده‌ترشدن بودجه خانوار و کاهش دفعات خرید غیرضروری باشد. گزارش شاپرک علت دقیق این افت را اعلام نکرده و تحلیل نهایی به داده‌های تکمیلی بانک مرکزی نیاز دارد.
این افت برای کسب‌وکارها و خانوارها چه معنایی دارد؟
برای صاحبان کسب‌وکارهای خرد، کاهش تعداد تراکنش‌های کارتی می‌تواند به معنای کاهش تعداد مشتریانی باشد که در یک بازه مشخص خرید کرده‌اند، حتی اگر مبلغ فروش کل بالاتر رفته باشد. برای خانوارها نیز این داده بازتابی از فشار هزینه‌های زندگی است؛ وقتی قیمت‌ها بالا می‌رود، بسیاری از خانوارها دفعات خرید را کاهش می‌دهند تا هزینه کل را کنترل کنند.
شاپرک هر ماه گزارشی از عملکرد شبکه پرداخت کارتی کشور منتشر می‌کند که شامل تعداد و ارزش تراکنش‌ها در سرفصل‌های خرید کالا و خدمات، انتقال کارت به کارت، و پرداخت قبض است. این گزارش‌ها یکی از منابع رسمی برای رصد رفتار مالی خانوارها به‌شمار می‌روند، زیرا بخش بزرگی از پرداخت‌های روزمره مردم ایران از طریق کارت‌های بانکی و درگاه‌های الکترونیکی انجام می‌شود.
نظرات کاربران