به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، تصاویر تازه‌ای از سوختن گسترده فلرهای عسلویه در فضای مجازی منتشر شد و بار دیگر بحث آلودگی هوا در بزرگ‌ترین قطب گازی کشور را داغ کرد. این تصاویر که روز دوشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ (۱۰ اوت ۲۰۲۶ (۱۹ مرداد ۱۴۰۵)) در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شد، شعله‌های پیوسته و دود غلیظ روی آسمان منطقه پارس جنوبی را نشان می‌دهد. اهمیت موضوع فقط به محیط زیست محدود نمی‌شود. هر مترمکعب گازی که در فلر سوزانده می‌شود، گازی است که می‌توانست به شبکه سراسری تزریق یا صادر شود و ارزش اقتصادی داشته باشد.
فلرینگ به فرایند سوزاندن گاز اضافی در استخراج و پالایش نفت و گاز گفته می‌شود. این کار به دلایل ایمنی و برای کنترل فشار در تأسیسات انجام می‌شود. اما وقتی حجم و مدت آن از حد معمول فراتر رود، نشانه خلل در فرایند جمع‌آوری و بازیافت گاز همراه است. به بیان ساده، شعله‌های عسلویه یعنی بخشی از گازی که باید در مسیر تولید برق یا صادرات قرار می‌گرفت، در هوا سوخته است.
هزینه پنهان یک شعله
صنعت نفت و گاز ایران سال‌هاست در فهرست کشورهای پرمصرف فلرینگ گاز همراه در جهان قرار دارد. این جایگاه در گزارش‌های نهادهای بین‌المللی مانند بانک جهانی بارها یادآوری شده است. برای کشوری که با تحریم و محدودیت فروش انرژی روبه‌روست، این اتلاف هزینه فرصت سنگینی دارد. گاز سوزانده‌شده می‌توانست بخشی از نیاز داخلی به برق و سوخت در فصل گرم را تأمین کند یا وارد چرخه صادرات شود.
از منظر اقتصاد خانوار، این اتلاف با تأخیر روی زندگی روزمره اثر می‌گذارد. کمبود گاز و برق در تابستان می‌تواند به قطعی‌های ادواری در صنایع و حتی مناطق مسکونی منجر شود و هزینه تولید بنگاه‌های اقتصادی را بالا ببرد. آلودگی ناشی از فلرها نیز با انتشار ترکیبات گوگردی و ذرات معلق، هزینه‌های درمانی ساکنان استان بوشهر را افزایش می‌دهد؛ استانی که میزبان بخش مهمی از زیرساخت انرژی کشور است.
مسئولیت میان چند نهاد
با وجود تکرار این تصاویر در سال‌های گذشته، هنوز نهاد مشخصی مسئولیت کامل کنترل فلرها را برعهده نگرفته است. شرکت ملی گاز، پالایشگاه‌های مستقر در منطقه و سازمان حفاظت محیط زیست هر یک بخشی از فرایند را زیر نظر دارند. هماهنگی میان آن‌ها برای کاهش فلرینگ تاکنون نتیجه محسوسی نداشته است. همین پراکندگی مسئولیت، هر بار پرسش «مقصر کیست؟» را بی‌پاسخ باقی می‌گذارد.
عسلویه از دهه ۱۳۷۰ به‌عنوان پایگاه توسعه فازهای پارس جنوبی، بزرگ‌ترین میدان مشترک گازی جهان، شکل گرفت و به یکی از مهم‌ترین مراکز صنعتی کشور تبدیل شد. رشد شتابان پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها در این منطقه، بدون توسعه هم‌زمان زیرساخت جمع‌آوری گاز همراه انجام شد. کارشناسان محیط‌زیست همین فاصله را یکی از دلایل اصلی تداوم فلرسوزی در دهه‌های اخیر می‌دانند. طرح‌های فناوری برای بازیافت این گاز بارها اعلام شده، اما اجرای کامل آن‌ها هنوز به نتیجه نرسیده است.
نظرات کاربران