به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، انسداد عملی تنگه باب‌المندب در هفته‌های اخیر، برخلاف پیش‌بینی بسیاری از تحلیلگران، به جهش قیمت نفت در بازارهای جهانی منجر نشد. این تنگه که دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل می‌کند، یکی از مسیرهای اصلی انتقال نفت خام از خاورمیانه به بازارهای اروپا و آمریکاست. با این حال، قیمت نفت خام برنت و وست‌تگزاس در روزهای اخیر نوسان محدودی داشته و از الگوی معمول بحران‌های مشابه در گذشته پیروی نکرده است.
این آرامش نسبی برای مصرف‌کنندگان و فعالان بازار ارز و طلا اهمیت دارد؛ چون قیمت نفت یکی از عوامل اصلی تعیین‌کننده نرخ تورم جهانی، هزینه حمل‌ونقل و در نهایت جهت‌گیری بازارهای موازی از جمله طلا و ارز است. اگر قیمت نفت به‌رغم بسته‌شدن یک مسیر کلیدی افزایش نیابد، این خود نشانه‌ای از ضعف تقاضای جهانی یا مازاد عرضه در بازار به شمار می‌رود.
مسیر جایگزین و هزینه آن
به گفته فعالان صنعت کشتیرانی، بخش بزرگی از نفتکش‌هایی که پیش‌تر از باب‌المندب و کانال سوئز عبور می‌کردند، اکنون مسیر طولانی‌تر دور دماغه امید نیک در جنوب آفریقا را انتخاب کرده‌اند. این تغییر مسیر، زمان سفر هر کشتی را تا حدود ۱۰ روز افزایش می‌دهد. طولانی‌ترشدن سفر یعنی مصرف سوخت بیشتر، هزینه بیمه بالاتر و کاهش تعداد سفرهای هر کشتی در سال؛ همه این عوامل هزینه حمل نفت را بالا می‌برد، حتی اگر قیمت خود نفت خام تغییر چندانی نکند.
طبق برآورد نهادهای بین‌المللی انرژی، پیش از تشدید تنش‌ها در دریای سرخ، روزانه نزدیک به ۶ میلیون بشکه نفت و فرآورده نفتی از تنگه باب‌المندب عبور می‌کرد؛ رقمی معادل حدود ۶ درصد از کل مصرف روزانه نفت جهان. کاهش تردد در این مسیر به‌تنهایی برای برهم‌زدن تعادل بازار کافی به نظر می‌رسید، اما نتیجه در عمل چیز دیگری بود.
چرا قیمت نفت صعودی نشد؟
تحلیلگران چند دلیل برای این آرامش برمی‌شمارند. نخست، اوپک‌پلاس در ماه‌های اخیر ظرفیت مازاد تولید قابل توجهی را حفظ کرده و آماده جبران سریع هر کاهش عرضه است. دوم، رشد اقتصادی کندتر از انتظار در چین، به‌عنوان بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان، فشار تقاضا را کاهش داده است. سوم، برخی کشورهای تولیدکننده در خلیج فارس از خطوط لوله جایگزین مانند خط لوله شرق-غرب عربستان استفاده می‌کنند که بدون عبور از باب‌المندب یا تنگه هرمز، نفت را مستقیم به دریای سرخ منتقل می‌کند.
تنش در مسیرهای دریایی دریای سرخ از ماه‌های گذشته با حملات پراکنده حوثی‌های یمن به کشتی‌های تجاری آغاز شد و به‌تدریج شرکت‌های بزرگ کشتیرانی را وادار به تغییر مسیر کرد. با این حال، بازار جهانی نفت که پیش‌تر بارها با ریسک‌های ژئوپلیتیک مشابه روبه‌رو شده بود، این‌بار واکنش محتاطانه‌تری نشان داد. کارشناسان می‌گویند تا زمانی که این اختلال به کاهش واقعی و پایدار در عرضه نفت منجر نشود، بازار ترجیح می‌دهد به داده‌های عرضه و تقاضا واکنش نشان دهد نه به اخبار لحظه‌ای.
این وضعیت به معنای پایان ریسک برای بازار نیست. اگر هزینه‌های حمل‌ونقل بالا بماند یا تنش‌ها گسترش یابد، اثر آن می‌تواند با تاخیر روی قیمت نهایی سوخت و کالاهای وارداتی نمایان شود. تحلیلگران بازار همچنان تحولات تنگه باب‌المندب را یکی از متغیرهای مهم قیمت‌گذاری انرژی در ماه‌های پیش رو زیر نظر دارند.
نظرات کاربران