به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، طرح انتشار «گواهی سپرده ارزی» این روزها در کانون توجه سیاست‌گذاران پولی و بانکی قرار گرفته است. این ابزار قرار است بخشی از ارز نقدی خانوارها را که عمدتاً بیرون از شبکه بانکی نگهداری می‌شود، به سمت واحدهای تولیدی نیازمند مواد اولیه و ماشین‌آلات وارداتی هدایت کند.
دلیل توجه به این طرح روشن است. بنگاه‌های تولیدی برای واردات نهاده و قطعه به ارز نیاز دارند، اما تأمین آن از منابع رسمی بانکی محدود است. بسیاری از تولیدکنندگان ناچار می‌شوند ارز موردنیاز خود را با نرخ بازار آزاد تهیه کنند که هزینه تمام‌شده تولید را بالا می‌برد و در نهایت به قیمت کالا در فروشگاه‌ها منتقل می‌شود.
گواهی سپرده ارزی چیست و چگونه کار می‌کند
بر پایه طرح مطرح‌شده، افراد می‌توانند دلار یا یورو در اختیار خود را نزد بانک سپرده‌گذاری کنند و در ازای آن گواهی سپرده ارزی با سررسید و نرخ سود مشخص دریافت کنند. بانک این منابع را در قالب تسهیلات ارزی به تولیدکنندگان می‌دهد. اگر این گواهی در بازار ثانویه قابل معامله باشد، دارنده آن می‌تواند پیش از سررسید هم نقدشوندگی داشته باشد و مجبور به نگهداری بلندمدت پول خود نباشد.
کارشناسان بانکی معتقدند مزیت اصلی این ابزار، خروج ارز از حالت راکد در منازل و ورود آن به چرخه رسمی اقتصاد است. برآوردهای غیررسمی از حجم قابل‌توجه ارز نگهداری‌شده در خانه‌ها خبر می‌دهند؛ رقمی که اگر حتی بخش کوچکی از آن جذب شبکه بانکی شود، می‌تواند بخشی از نیاز ارزی تولید را بدون فشار مضاعف بر بازار آزاد پوشش دهد.
اثر احتمالی بر بازار ارز و جیب مردم
برای مخاطب عادی، معنای عملی این طرح در دو مسیر قابل پیگیری است. نخست، اگر بخشی از تقاضای ارزی تولید از مسیر بازار آزاد به این ابزار منتقل شود، فشار خرید در صرافی‌ها و بازار غیررسمی می‌تواند تعدیل شود. دوم، برای کسی که دلار یا یورو نزد خود نگه می‌دارد، این گواهی فرصتی برای کسب سود قانونی به‌جای نگهداری بدون بازدهی است.
موفقیت این طرح اما به عواملی مانند نرخ سود پیشنهادی، تضمین بازپرداخت به همان ارز، و اعتماد عمومی به شبکه بانکی بستگی دارد. تجربه‌های مشابه پیشین در بازار سپرده ارزی نشان داده که بدون نرخ رقابتی و تضمین شفاف، استقبال از این ابزارها محدود می‌ماند و همان انگیزه نگهداری ارز به‌صورت نقدی باقی می‌ماند.
جزئیات نهایی طرح، از جمله حداقل مبلغ سپرده، مدت‌زمان گواهی و نهاد تضمین‌کننده بازپرداخت، هنوز به‌طور کامل اعلام نشده است. بازار در روزهای آینده منتظر ابلاغ آیین‌نامه اجرایی و واکنش عملی بانک‌ها به این ابزار خواهد بود.
نظرات کاربران