به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بحث بازگرداندن یا گسترش «کالابرگ» به‌عنوان ابزاری برای حمایت از معیشت خانوارها، بار دیگر در فضای اقتصادی ایران داغ شده است. اقتصاددانان هشدار می‌دهند طرحی که قرار است فشار گرانی را از سفره مردم کم کند، اگر هدفمند اجرا نشود، می‌تواند خودش به یک نقطه ضعف تازه تبدیل شود.
علی قنبری، اقتصاددان، در تحلیلی تازه گفته توزیع کالابرگ بر اساس سطح درآمد و وضعیت معیشتی خانوارها، در اصل ایده درستی است. به گفته او، اگر قرار باشد این طرح اجرا شود، باید کاملاً هدفمند باشد تا به کسانی برسد که بیشترین فشار اقتصادی را تحمل می‌کنند.
## چرا هدفمندی اهمیت دارد؟ وقتی یارانه یا کالابرگ به‌صورت یکسان میان همه خانوارها تقسیم شود، سهم گروه‌های کم‌درآمد از منابع محدود دولت کاهش پیدا می‌کند. یعنی خانواده‌ای که در ماه‌های اخیر بیشترین افت قدرت خرید را تجربه کرده، همان کمک را می‌گیرد که یک خانوار پردرآمد دریافت می‌کند و عملاً فشار تورم روی قشر آسیب‌پذیر جبران نمی‌شود.
قنبری تأکید کرده کالابرگ نباید صرفاً یک طرح نمایشی برای آرام‌کردن افکار عمومی باشد. از نگاه او، طراحی درست این ابزار نیازمند شناسایی دقیق دهک‌های درآمدی و پایش مستمر وضعیت معیشتی خانوارهاست، کاری که در نبود بانک اطلاعاتی به‌روز، اجرای آن را دشوار می‌کند.
## فاصله میان طرح و اجرا تجربه سال‌های اخیر نشان داده هر برنامه حمایتی که با شناسایی نادرست مشمولان همراه باشد، بخشی از منابع را به‌جای گروه هدف، به خانوارهای غیرنیازمند می‌رساند. این انحراف در نهایت به معنای هزینه‌کرد بودجه دولت، بدون کاهش محسوس فشار گرانی بر اقشار ضعیف‌تر است.
کارشناسان بازار می‌گویند دور تازه بحث کالابرگ در شرایطی مطرح می‌شود که ارزش پول ملی همچنان زیر فشار است و هزینه سبد خانوار افزایش پیدا کرده. در چنین شرایطی، طراحی دقیق‌تر ابزارهای حمایتی می‌تواند نقش مؤثرتری در حفظ قدرت خرید خانوارهای کم‌درآمد داشته باشد.
## پیشینه یک بحث تکراری ایده کالابرگ الکترونیک نخستین‌بار سال‌ها پیش، در کنار طرح‌های اصلاح یارانه‌ها مطرح شد، اما هیچ‌گاه به‌شکل کامل و پایدار اجرایی نشد. اکنون با ادامه رشد قیمت کالاهای اساسی، این پیشنهاد بار دیگر در کانون توجه سیاست‌گذاران اقتصادی قرار گرفته است.
نظرات کاربران