جهان صنعت – عضو هیات‌مدیره انجمن انبوه‌سازان استان تهران درباره طرح «خانه‌ریز» که توسط شهرداری اجرا می‌شود،گفت: به‌نظر نمی‌رسد کسی با خرید سانتیمتری مسکن خانه‌دار شود، نقدشوندگی این طرح هم جای سوال است، شهرداری تهران پیش از این به دفعات خواسته به مقوله ساخت‌وساز ورود کند اما عملا خروجی قابل‌قبولی درخصوص افزایش عرضه و کنترل بازار مسکن دیده نشد. حسن محتشم درباره طرح «خانه‌ریز» که شهرداری تهران از آن رونمایی کرده است، اظهار کرد: طرح‌هایی مثل «خانه‌ریز» که به‌صورت‌محدود در بعضی مناطق اجرا می‌شود، شاید منجر به تولید مسکن شود اما اینکه بتواند به خانه‌دارشدن مردم کمک کند، موضوعی کاملا متفاوت است.
وی افزود: ما پیشتر تجربه بورس مسکن و فروش متری مسکن را داشتیم که خود شهرداری نیز در آن ورود کرده بود. هرچند از هر نوع تولید مسکنی استقبال می‌کنیم، چراکه تولید به افزایش عرضه کمک می‌کند اما اینکه طرحی با نام عامه‌پسند خانه‌ریز معرفی شود و بگویند فرد می‌تواند یک‌صدم یک سانتیمتر از یک ملک را خریداری کند، ارتباطی به خانه‌دار شدن ندارد.
عضو هیات‌مدیره انجمن انبوه‌سازان استان تهران خاطرنشان کرد: در گذشته نیز فروش متری مسکن اجرا شد و خرید یک یا دومترمربع، کمکی به تملک مسکن برای متقاضیان نکرد. تبلیغ فروش بخش‌های خرد (سانتیمتری) به‌نظر نمی‌رسد گره‌ای از مشکل خانه‌دار شدن مردم باز کند. راهکار اصلی این است که دستگاه‌های دولتی دست به دست هم دهند و با فراهم کردن امکانات، یک واحد مسکونی را به مردم معرفی کنند و آن را در اختیارشان بگذارند؛ به‌طوری‌که یا اجاره‌بها را با رقم کمتری بپردازند یا بهای تمام‌شده خانه را به‌صورت‌اقساطی تسویه کنند.
بحران کسری مسکن و ناکارآمدی طرح‌های محدود
محتشم با بیان اینکه اگر از طریق طرح خانه‌ریز تولید مسکن افزایش یابد، باید دید آیا با نیاز سالانه یک میلیون واحد همخوانی دارد یا خیر، بیان کرد: ما درحال‌حاضر حدود شش‌میلیون واحد کسری مسکن داریم تا به نقطه سربه‌سر برسیم. البته در اواسط دهه۹۰ که طرح جامع مسکن رونمایی شد، برآوردها حاکی از ۱۰میلیون واحد کسری بود. طبق برآوردهای جدید وزارت راه‌وشهرسازی در سال۱۴۰۵، این کسری به شش‌میلیون واحد رسیده است، بنابراین این شکاف عظیم با تعداد محدودی واحد تولیدی پر نمی‌شود.
وی بااشاره به طرح «مسکن استیجاری» که توسط وزارت راه‌وشهرسازی اجرا می شود، گفت: به‌عنوان نمونه، وزارت راه‌وشهرسازی طرحی تحت‌عنوان «استیجار عمومی» مطرح کرد که قرار بود ۱۰هزارواحد خریداری شود؛ درحالی‌که می‌گویند حدود ۵۰درصد آن خریداری شده است، مشخص نیست چه تعداد از این واحدها عملا دراختیار مستاجران قرار گرفته است. این ۱۰هزار واحد درمقایسه با کسری چند میلیونی، بسیار ناچیز است.
ابهامات در عملکرد شهرداری و لزوم شفافیت
به‌گفته محتشم، شهرداری تهران نیز به‌دفعات خواسته به مقوله ساخت مسکن ورود کند اما عملا خروجی قابل‌قبولی ندیده‌ایم. برای نمونه در طرح «نهضت ملی مسکن»، شهرداری ادعا کرد که سالانه ۱۸۰هزار واحد می‌سازد و تفاهمنامه‌هایی نیز منعقد کرد اما این موارد صرفا روی کاغذ باقی ماند و ما ندیدیم که واحدی ساخته و به مردم ارائه شود.
عضو هیات‌مدیره انجمن انبوه‌سازان استان تهران اظهار کرد: اکنون درباره طرح خانه‌ریز پرسش‌های بی‌پاسخی وجود دارد؛ این طرح با چه امکانات، توسط کدام پیمانکاران و با چه قیمتی اجرا می‌شود؟ موعد تحویل آن چه زمانی است؟ اگر فرد ۱۶۰میلیون‌تومان بابت یک‌مترمربع پرداخت کند، درواقع انگار حدود ۱۰گرم طلا خریده است، با این تفاوت که طلا قابلیت نقدشوندگی بالایی دارد اما سرعت نقدشوندگی دارایی در طرح خانه‌ریز جای ابهام دارد.
ضرورت مشارکت انبوه‌سازان و رویکرد عرضه زمین
وی با بیان اینکه اگر شهرداری می‌خواهد به این مقوله ورود کند، باید با همکاری مجموعه تولیدکنندگان و انبوه‌سازان حرفه‌ای وارد عمل شود، گفت: درباره احتمال گرانی مسکن باید گفت که شاید شهرداری نیازی به افزایش قیمت نداشته باشد؛ این موضوع بستگی به مبنای قیمت‌گذاری و عرضه دارد. اگر شهرداری زمین را با قیمت مناسب عرضه کند و به‌جای پیگیری منافع درآمدی، صرفا بر افزایش عرضه و تعادل‌بخشی به بازار تمرکز کند، شرایط متفاوت خواهد بود. همه این مسائل زمانی شفاف می‌شود که طرح به نتیجه محسوسی برسد.
محتشم تاکید کرد: درنهایت معتقدم هر واحد مسکونی به هر شکلی که در بازار عرضه شود، به‌اندازه سهم خود به تعادل بازار مسکن کمک می‌کند اما طرح «خانه‌ریز» بدون شفافیت و همکاری با بخش‌خصوصی، راهکار خانه‌دار شدن مردم نیست. بنا بر این گزارش، پس از حدود هشت‌ماه بحث و تبادل‌نظر درباره طرح «خانه‌ریز» از روز ۲۰مرداد۱۴۰۵ این طرح وسط شهرداری تهران آغاز شد. طبق اعلام سازمان سرمایه‌گذاری و مشارکت‌های شهرداری تهران، نخستین پروژه طرح «خانه‌ریز» با متراژ کل زیربنای ۱۰هزار و ۲۹۰مترمربع و متراژ مفید ۶هزار و ۴۸۰مترمربع، در ۹طبقه شامل ۵۴واحد مسکونی است. مشارکت‌کنندگان در این طرح به‌ازای هر ۱۰۰خانه‌ریز خریداری‌شده، از منافع تغییر ارزش یک‌مترمربع از این پروژه بهره‌مند خواهند شد و همزمان با پیشرفت پروژه، از رشد مربوط به پیشرفت فیزیکی و تورم مسکن به‌صورت توام بهره‌مند می‌شوند.
نظرات کاربران