در حالی که مسئولان از بررسی سه سناریو، از جمله طرح جنجالی «سهمیه کد ملی» خبر می‌دهند، تقابل میان هشدارها درباره تحلیل رفتن ذخایر سوخت و نگرانی نمایندگان مجلس از وقوع یک موج تورمی جدید، دولت را در یک دوگانه سرنوشت‌ساز قرار داده است.
به گزارش روند بازار ، در حالی که ماجرای عرضه بنزین با نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومانی در کرمان به مهم‌ترین سوژه اقتصادی کشور تبدیل شده، حالا خبرها از ورود دولت به مرحله تصمیم‌گیری نهایی برای آینده سوخت حکایت دارد. مسئولان از تعیین‌تکلیف نهایی درباره «نظام عرضه بنزین» طی ۱۰ تا ۱۵ روز آینده خبر می‌دهند. در این میان، جدال میان موافقان واقعی‌سازی قیمت و نمایندگانی که نسبت به موج تورمی جدید هشدار می‌دهند، بالا گرفته است.
دولت درباره افزایش قیمت بنزین چه تصمیمی می‌گیرد؟
سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت، با تأکید بر اینکه «مردم غافلگیر نخواهند شد»، اعلام کرده دولت در حال بررسی سه سناریوی کلیدی برای حل معضل ناترازی سوخت است:
۱. توزیع محدود به میزان تولید: عرضه بنزین تنها تا سقف تولید ۱۲۱ میلیون لیتری و اعمال سهمیه‌بندی زمانی در پمپ‌بنزین‌ها (نازل‌ها پس از اتمام تولید خاموش می‌شوند).
۲. تقسیم تولید بین خودروها: سهمیه‌بندی دقیق و عرضه مازاد با نرخ آزاد (مدل مشابه طرح کرمان).
۳. توزیع سهمیه به کد ملی: تخصیص سهمیه به افراد (فارغ از مالکیت خودرو) و امکان خرید و فروش سهمیه مصرف‌نشده.
جدال بر سر قیمت؛ هزینه تولید ۵۰ تا ۷۰ هزار تومان است؟
همزمان با بررسی این طرح‌ها، گمانه‌زنی‌ها درباره هزینه واقعی بنزین بالا گرفته است. محمد بهرامی سیف‌آباد، عضو کمیسیون انرژی مجلس، با بیان اینکه هزینه تولید و واردات بنزین بیش از ۵۰ هزار تومان است، تصریح کرده که حتی رقم ۷۰ هزار تومان نیز به‌عنوان یکی از هزینه‌های مطرح‌شده به گوش می‌رسد.
بهرامی درباره شیوه قیمت‌گذاری بنزین مازاد بر سهمیه توضیح داد: «قرار نیست لزوماً بر مبنای نرخ منطقه‌ای محاسبه شود، بلکه هزینه تولید می‌تواند یکی از مبناهای اصلی قیمت‌گذاری باشد.» او همچنان مدافع سرسخت اختصاص سهمیه به «کد ملی» است و معتقد است این روش عدالت توزیعی را افزایش می‌دهد و به نفع دهک‌های فاقد خودرو است.
هشدار صریح اتاق بازرگانی: ذخایر در حال تحلیل رفتن است
در سوی دیگر ماجرا، آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، زنگ خطر را برای وضعیت بنزین به صدا درآورده است. وی با هشدار نسبت به تحلیل رفتن ذخایر استراتژیک بنزین کشور، تأکید کرد:
مجلس مقابل گرانی بنزین ایستاد / هشدار درباره موج جدید تورم
در حالی که برخی بر واقعی‌سازی نرخ پافشاری می‌کنند، نمایندگان مجلس نسبت به پیامدهای اجتماعی و اقتصادی آن هشدار می‌دهند. سیدمحمد موحد، نماینده مجلس، با اشاره به فشارهای معیشتی موجود، هرگونه افزایش قیمت بنزین در شرایط فعلی را «غیرمنطقی و غیرقابل‌دفاع» خواند.
او در گفتگو با فارس هشدار داد: «افزایش قیمت بنزین با ارقام نجومی، به افزایش شدید هزینه‌های حمل‌ونقل و تولید منجر می‌شود.» موحد تأکید کرد که انرژی، رگ حیات قیمت کالاهای اساسی، مواد غذایی و خدمات است و هرگونه تغییر در نرخ آن، بلافاصله به سفره خانوارها منتقل شده و موج جدیدی از تورم را در بازار ایجاد خواهد کرد.
بنزین در آستانه تغییرات ساختاری
آنچه مشخص است، دولت با ناترازی شدیدی دست‌وپنج نرم می‌کند که بخشی از آن ریشه در کیفیت پایین خودروهای داخلی و بخشی دیگر در ناکارآمدی مدل‌های عرضه فعلی دارد. با این حال، تصمیم‌گیران کشور با دوگانه سختی مواجه‌اند: از یک سو، فشار کسری بودجه و هزینه‌های بالای تولید و واردات که کارشناسانی مثل آرش نجفی بر آن تأکید دارند. از سوی دیگر، خطر بروز ناآرامی‌های اقتصادی و تورم لجام‌گسیخته که نمایندگانی مثل موحد نسبت به آن هشدار می‌دهند.
قیمت جدید بنزین چقدر می‌شود؟
با وجود شایعاتی که درباره نرخ‌های تازه بنزین مطرح شده، هنوز هیچ قیمت قطعی و مصوبی برای بنزین اعلام نشده است. آنچه دولت در حال بررسی آن است، نه صرفاً تعیین یک نرخ جدید، بلکه اصلاح الگوی توزیع و مدیریت مصرف سوخت است. نکته مهم این است که این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که پیش‌تر طرح عرضه بنزین با نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومانی در کرمان متوقف شده بود و سخنگوی دولت نیز بر نبود تصمیم رسمی برای افزایش قیمت بنزین تاکید کرده بود. حالا با اعلام زمان‌بندی جدید، به نظر می‌رسد پرونده اصلاح نظام بنزین وارد مرحله تازه و سرنوشت‌سازی شده است.
نظرات کاربران