بازار کالاهای مصرفی ۵۲ درصد رشد کرد؛ اما نه به‌خاطر خرید بیشتر مردم

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، تازه‌ترین بررسی داده‌های emrc از بازار خرده‌فروشی کالاهای مصرفی روزمره (FMCG) نشان می‌دهد ارزش ریالی این بازار در یک دوره یک‌ساله ۵۲ درصد رشد کرده است. این رقم در نگاه اول نشانه رونق مصرف به نظر می‌رسد، اما بررسی دقیق‌تر داده‌ها تصویر متفاوتی نشان می‌دهد.

بخش عمده این رشد از افزایش قیمت‌ها آمده، نه از خرید بیشتر مردم. به بیان ساده، خانوارها همان مقدار قبلی کالا را خریده‌اند، اما برای آن پول بیشتری پرداخته‌اند. این موضوع برای کسی که نگران قدرت خرید و هزینه‌های زندگی است، سیگنال مهمی است؛ تورم در سبد مصرفی خانوار، عمیق‌تر از چیزی است که فقط از رشد فروش ریالی برداشت می‌شود.

حجم خرید تقریباً ثابت ماند

طبق این بررسی، در دو دوره بحرانی اخیر بازار، تقاضای مصرف‌کنندگان برای مدتی کوتاه افت کرد، اما در ادامه به سطح قبلی بازگشت. حجم فروش کالاهای مصرفی روزمره -یعنی تعداد و مقدار کالاهایی که مردم واقعاً خریده‌اند- تقریباً بدون تغییر باقی مانده است. این یعنی رشد ۵۲ درصدی، رشد واقعی بازار مصرف نیست؛ رشد قیمتی است که روی همان حجم قبلی نشسته است.

تحلیلگران بازار خرده‌فروشی این وضعیت را نشانه فشار هزینه بر خانوارها می‌دانند. وقتی قیمت‌ها بالا می‌رود اما درآمد با همان سرعت رشد نمی‌کند، خانوارها ناچار به بازآرایی سبد خرید خود می‌شوند.

جابه‌جایی سبد خرید خانوار

داده‌ها نشان می‌دهد سهم هزینه‌کرد خانوارها به سمت کالاهای ضروری‌تر مانند مواد غذایی پایه و اقلام بهداشتی جابه‌جا شده است. در مقابل، خرید کالاهای غیرضروری یا لوکس‌تر در سبد مصرفی کاهش یافته است. این الگو در بازارهای دیگر نیز معمولاً هم‌زمان با افزایش فشار تورمی دیده می‌شود؛ مصرف‌کننده ابتدا کالای غیرضروری را کنار می‌گذارد و در آخر خرید کالای ضروری را محدود می‌کند.

برای مخاطب عادی، نتیجه عملی این گزارش روشن است: افزایش عدد فروش در بازار به معنای بهبود وضعیت اقتصادی خانوار نیست. رشد ریالی بدون رشد حجمی، بیشتر بازتاب افزایش قیمت‌هاست تا رونق واقعی تقاضا. این تمایز برای هر کسی که می‌خواهد وضعیت بازار مصرف را از روی آمار بفهمد، تعیین‌کننده است.

بازار FMCG یکی از شاخص‌های زودهنگام رفتار اقتصادی خانوارهاست، چون کالاهای این بخش -از مواد غذایی تا لوازم بهداشتی- بخشی از هزینه ثابت و اجتناب‌ناپذیر هر خانه است. به همین دلیل، تحلیلگران داده‌های این بازار را برای سنجش سلامت مصرف و فشار تورمی واقعی، معتبرتر از بسیاری شاخص‌های کلان می‌دانند.