به گزارش شهر بورس ، بررسی رفتار مصرف‌کنندگان نشان می‌دهد خانوارها در شرایط تورمی، اعتبار کالابرگ را عمدتاً برای تأمین همان میزان کالای مصرفی گذشته استفاده کرده‌اند.
به این ترتیب، حمایت کالابرگ بیشتر بخشی از هزینه خرید خانوار را پوشش داده و نتوانسته به افزایش قابل توجه حجم مصرف کالاهای اساسی منجر شود.
چرا کالابرگ باعث افزایش مصرف نشد؟
محمد موسوی، کارشناس اقتصادی، با اشاره به افزایش قیمت مواد غذایی نسبت به سال ۱۴۰۱، معتقد است رشد ارزش ریالی بازار لزوماً به معنای افزایش حجم مصرف نیست.
در شرایط فعلی، خانوارها از اعتبار کالابرگ برای خرید کالاهایی استفاده می‌کنند که در حالت عادی باید هزینه آن را از درآمد نقدی خود پرداخت کنند.
برای نمونه، اگر یک خانوار پیش از اجرای طرح مقدار مشخصی پنیر خریداری می‌کرد، دریافت کالابرگ الزاماً میزان خرید را افزایش نداده است؛ بلکه بخشی از هزینه همان خرید را پوشش داده است.
افزایش قیمت‌ها اثر حمایتی کالابرگ را خنثی کرد
یکی از مهم‌ترین دلایل ثابت ماندن حجم مصرف، افزایش قیمت کالاهای اساسی است. رشد قیمت‌ها باعث شده افزایش ارزش ریالی حمایت، الزاماً به خرید مقدار بیشتری از کالا منجر نشود.
در چنین شرایطی، رشد گردش مالی بازار بیشتر از افزایش قیمت‌ها ناشی می‌شود تا افزایش تعداد کالاهای فروخته‌شده.
این موضوع در ارزیابی وضعیت معیشت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ممکن است ارزش ریالی فروش یک بازار افزایش یابد، اما مصرف واقعی خانوارها ثابت بماند یا حتی کاهش پیدا کند.
رفتار مصرف‌کنندگان در جنگ ۱۲روزه
رفتار خانوارها در روزهای ابتدایی جنگ ۱۲روزه متفاوت بود. نگرانی از احتمال کمبود کالا باعث شد برخی خانوارها خرید و ذخیره‌سازی اقلام ضروری را افزایش دهند.
با ادامه شرایط جنگی، این رفتار تا حد زیادی فروکش کرد و خرید گسترده برای دپو کردن کالا ادامه پیدا نکرد.
البته برخی اقلام مانند آب آشامیدنی همچنان تحت تأثیر نگرانی‌های ناشی از شرایط موجود با افزایش تقاضا مواجه بودند.
رشد ارزش بازار به معنای افزایش مصرف نیست
یکی از نکات مهم در تحلیل بازار کالاهای مصرفی، تفکیک رشد ارزش ریالی از رشد واقعی مصرف است.
با افزایش قیمت‌ها، ارزش فروش یک بازار می‌تواند حتی در شرایط ثابت ماندن حجم کالاهای فروخته‌شده، رشد قابل توجهی داشته باشد.
از سوی دیگر، افزایش جمعیت به‌طور طبیعی باید به رشد مصرف منجر شود، اما طبق این تحلیل، در سال ۱۴۰۴ رشد معناداری در حجم مصرف بسیاری از کالاها مشاهده نشده است.
افزایش هزینه تولید؛ چالش جدید شرکت‌ها
افزایش قیمت کالاها در برخی مقاطع موجب رشد درآمد ریالی شرکت‌های تولیدی شده است. گزارش برخی شرکت‌های بورسی نیز افزایش درآمد فروش همزمان با رشد قیمت محصولات را نشان می‌دهد.
با این حال، افزایش قیمت مواد اولیه که در برخی موارد به حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ درصد رسیده، می‌تواند این اثر مثبت را کاهش دهد.
شرکت‌هایی که مواد اولیه خود را پیش از افزایش قیمت‌ها با نرخ پایین‌تری خریداری کرده بودند، برای مدتی از فروش محصولات با قیمت‌های جدید منتفع شدند.
اثر واقعی کالابرگ را چگونه باید سنجید؟
برای ارزیابی موفقیت کالابرگ، صرفاً میزان اعتبار پرداخت‌شده یا رشد ریالی بازار کالاها معیار مناسبی نیست.
معیار اصلی باید قدرت خرید واقعی خانوار باشد؛ یعنی میزان کالایی که مردم با درآمد و حمایت دریافتی خود می‌توانند خریداری کنند.
اگر قیمت کالاهای اساسی سریع‌تر از درآمد خانوار افزایش پیدا کند، افزایش اعتبار کالابرگ تنها بخشی از افت قدرت خرید را جبران خواهد کرد.
مهم‌ترین نکات درباره اثر کالابرگ
نظرات کاربران