به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، در بازار خودرو ایران، مهم‌ترین سؤال خریداران دیگر مصرف سوخت یا امکانات رفاهی خودرو نیست. اغلب خریداران پیش از هر تصمیمی از خود می‌پرسند قیمت خودرو در ماه‌های آینده چقدر بالا می‌رود. همین پرسش، خودرو را از یک کالای مصرفی به ابزاری برای حفظ ارزش پول تبدیل کرده است.
این تغییر نگاه اتفاقی نیست و ریشه در کاهش مستمر ارزش ریال دارد. وقتی پول نقد هر سال بخشی از قدرت خرید خود را از دست می‌دهد، خانوارها به‌دنبال دارایی‌ای می‌گردند که ارزشش را حفظ کند. خودرو، برخلاف طلا یا ارز، کالایی است که هم می‌توان از آن استفاده کرد و هم می‌توان آن را نگه داشت تا بعدها با قیمت بالاتر فروخت. همین ویژگی دوگانه، تقاضا برای خودرو را از حد نیاز واقعی فراتر برده است.
چرا خودرو رقیب طلا و دلار شد؟
طلا و دلار، دو دارایی سنتی برای حفظ ارزش پول در ایران هستند، اما هر دو محدودیت دارند. قیمت طلا و ارز در بازارهای جهانی و داخلی نوسان زیادی دارد و پیش‌بینی آن برای خانوار عادی دشوار است. خرید طلا یا ارز به مبلغ نقد قابل‌توجهی نیاز دارد، در حالی که خودرو را می‌توان با پرداخت اقساط یا فروش دارایی‌های کوچک‌تر تهیه کرد. همین دسترسی آسان‌تر، خودرو را به گزینه‌ای در دسترس‌تر برای اقشار متوسط جامعه تبدیل کرده است.
از سوی دیگر، عرضه خودرو در ایران محدود است. محدودیت واردات و ظرفیت پایین تولید داخلی باعث شده تعداد خودروهای وارد بازار همیشه کمتر از تقاضا باشد. وقتی عرضه یک کالا محدود بماند و تقاضا برای آن هم به‌عنوان کالای مصرفی و هم به‌عنوان دارایی افزایش یابد، نتیجه طبیعی آن رشد قیمت است. این وضعیت یک چرخه ایجاد کرده است؛ گرانی خودرو، خرید آن را برای سرمایه‌گذاری جذاب‌تر می‌کند و این خرید، دوباره قیمت را بالا می‌برد.
پیامد برای خریدار واقعی خودرو
در این میان، کسی که فقط برای رفت‌وآمد روزمره به خودرو نیاز دارد، بازنده اصلی این معادله است. او باید با کسانی رقابت کند که خودرو را نه برای رانندگی، بلکه برای نگهداری و فروش بعدی می‌خرند. نتیجه، صف‌های طولانی خرید، فاصله زیاد میان قیمت کارخانه و بازار آزاد و افزایش هزینه تهیه یک وسیله نقلیه ساده است.
این الگو تازه نیست؛ نسخه مشابه آن پیش‌تر در بازار مسکن و طلا هم دیده شده است. تفاوت خودرو در این است که برای طیف وسیع‌تری از خانوارها در دسترس است و همین موضوع، دامنه اثر آن بر تصمیم‌های مالی روزمره را گسترده‌تر کرده است. تا زمانی‌که نگرانی از افت ارزش پول ملی ادامه داشته باشد، خودرو در کنار نقش اصلی‌اش، همچنان نقش یک دارایی موازی را هم ایفا می‌کند.
نظرات کاربران