به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، رئیس انجمن تولیدکنندگان و تأمین‌کنندگان برنج ایران اعلام کرد قیمت این کالای اساسی در سال‌های اخیر بیش از ۳ برابر شده است. به گفته او، میانگین قیمت برنج از حدود ۵۰ هزار تومان به ۱۷۵ هزار تومان در هر کیلوگرم رسیده و دلیل اصلی این جهش، حذف ارز ترجیحی تخصیص‌یافته به واردات این محصول است.
ارز ترجیحی نرخی پایین‌تر از قیمت بازار آزاد است که دولت برای واردات کالاهای اساسی مانند برنج، دارو و نهاده‌های دامی اختصاص می‌دهد. حذف این نرخ یعنی واردکننده باید ارز مورد نیاز خود را با نرخ آزاد یا نیمایی تأمین کند؛ نرخی به‌مراتب بالاتر از ارز ترجیحی. همین شکاف قیمتی، مستقیماً روی قیمت تمام‌شده برنج وارداتی و در نتیجه سبد خرید خانوار اثر گذاشته است.
تعادل شکننده در بازار برنج
به گفته رئیس این انجمن، بازار برنج در حال حاضر با کاهش نسبی تقاضا به تعادلی نسبی رسیده است. او هشدار داد این تعادل شکننده است و در صورت بازگشت حتی اندک تقاضای مصرف‌کنندگان، بازار بار دیگر با فشار قیمتی و محدودیت عرضه روبه‌رو می‌شود.
بخش بزرگی از برنج مصرفی کشور از طریق واردات تأمین می‌شود، چرا که تولید داخل پاسخگوی کامل نیاز بازار نیست. وقتی هزینه تأمین ارز برای واردات افزایش می‌یابد، این هزینه مستقیماً به قیمت نهایی محصول در قفسه فروشگاه‌ها منتقل می‌شود. برای خانوارها این یعنی سهم بیشتری از هزینه ماهانه به خرید برنج اختصاص پیدا می‌کند؛ کالایی که در سبد غذایی روزانه ایرانی‌ها جایگاه ثابتی دارد.
زنگ خطر برای تورم مواد غذایی
کارشناسان اقتصادی معتقدند حذف ارزهای ترجیحی از یک‌سو فشار روی بودجه دولت را کاهش می‌دهد، اما از سوی دیگر می‌تواند اثر مستقیمی روی تورم بخش خوراکی‌ها بگذارد. برنج تنها یکی از کالاهای اساسی است که چنین مسیری را طی کرده و تجربه مشابه در سایر اقلام وارداتی نیز دور از انتظار نیست. محتمل‌ترین سناریو، به گفته فعالان این صنف، تثبیت نسبی قیمت‌ها در کوتاه‌مدت و حساسیت بالا نسبت به هرگونه نوسان تقاضا یا نرخ ارز است.
این تغییر سیاست ارزی در چارچوب طرح کلی‌تر برای اصلاح نظام تخصیص ارز کالاهای اساسی انجام شده است. هدف اعلام‌شده از این اصلاح، شفاف‌سازی زنجیره تأمین و کاهش رانت ناشی از اختلاف نرخ ارز رسمی و آزاد بوده است. با این حال، تشکل‌های تولیدی بارها نسبت به سرعت اجرای این طرح و نبود برنامه جبرانی برای دهک‌های کم‌درآمد هشدار داده‌اند.
نظرات کاربران