به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بحث تغییر شیوه توزیع بنزین در ایران بار دیگر به مجلس کشیده شده است. اکثریت نمایندگان خواستار جایگزینی سهمیه فعلی که بر مبنای خودرو تعریف می‌شود با تخصیصی بر پایه کد ملی هستند. این تغییر در صورت تصویب، مستقیماً بر بودجه ماهانه خانوار‌هایی اثر می‌گذارد که یارانه سوخت بخشی از تأمین هزینه آن‌هاست.
در سازوکار کنونی، سهمیه بنزین به شماره پلاک خودرو تعلق می‌گیرد، نه به فرد. این یعنی خانوار‌های بدون خودرو یا دارای چند خودرو، سهم نابرابری از یارانه سوخت دریافت می‌کنند. طرفداران طرح جدید می‌گویند اتصال سهمیه به کد ملی، توزیع را عادلانه‌تر و شفاف‌تر می‌کند؛ چرا که هر شهروند، صرف‌نظر از مالکیت خودرو، سهم مشخصی خواهد داشت.
نگرانی از اجرای شتاب‌زده
در مقابل، شماری از نمایندگان به تبعات اجرای ناگهانی طرح هشدار داده‌اند. به گفته این گروه، تغییر ابزار تخصیص بدون شفاف‌سازی کامل جزئیات می‌تواند به سردرگمی مصرف‌کنندگان و فشار غیرمنتظره بر معیشت خانوار‌ها منجر شود. این نمایندگان خواستار بررسی دقیق‌تر و اجرای تدریجی طرح پیش از تصویب نهایی هستند.
اثر واقعی برای خانوار‌ها
نکته کلیدی برای خانوار‌ها در جزئیات اجراست، نه اصل تغییر شیوه توزیع. اگر سهمیه هر فرد ثابت بماند و فقط واحد تخصیص از خودرو به کد ملی منتقل شود، اثر مستقیم بر هزینه‌های خانوار محدود خواهد بود. اما هرگونه تغییر هم‌زمان در نرخ بنزین آزاد یا میزان سهمیه، می‌تواند بار مالی خانوار‌های کم‌برخوردار از خودرو را افزایش دهد.
طرح تغییر شیوه توزیع بنزین سال‌هاست به‌صورت ادواری در مجلس و دولت مطرح می‌شود، اما تاکنون به دلیل نگرانی از فشار تورمی و پیچیدگی‌های اجرایی به تصویب نهایی نرسیده است. کارشناسان اقتصادی می‌گویند هر تغییر در نظام یارانه سوخت باید با ارزیابی دقیق اثر آن بر هزینه زندگی خانوار‌ها همراه باشد.
بررسی نهایی این طرح در کمیسیون‌های تخصصی مجلس ادامه دارد و زمان مشخصی برای تصویب یا اجرای آن اعلام نشده است. کارشناسان توصیه می‌کنند خانوار‌ها تا روشن‌شدن جزئیات دقیق، از هرگونه پیش‌بینی قطعی درباره تغییر هزینه سوخت خودداری کنند.
نظرات کاربران