کشاورزی هوشمند، کلید کاهش هزینه تولید و عبور از بحران آب

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، رئیس اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی ایران اعلام کرد هوشمندسازی کشاورزی می‌تواند هزینه تولید را کاهش دهد و فشار بحران کم‌آبی را کم کند. به گفته او، نبود حمایت کافی از بخش خصوصی و کمبود سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین، مهم‌ترین مانع فراگیر شدن این روش در کشور است.

کشاورزی هوشمند به معنای استفاده از حسگرها، داده‌های آب‌وهوایی و سامانه‌های آبیاری خودکار برای مدیریت دقیق‌تر مزرعه است. این فناوری میزان مصرف آب، کود و انرژی را بر پایه داده واقعی مزرعه تنظیم می‌کند، نه بر پایه حدس و تجربه سنتی. نتیجه عملی آن برای مصرف‌کننده روشن است؛ کاهش هزینه تولید می‌تواند بخشی از فشار قیمتی روی محصولات کشاورزی و غذایی را کم کند.

چرا این فناوری فراگیر نشده است؟

به گفته رئیس اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی ایران، اصلی‌ترین مانع، کمبود سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در تجهیزات و فناوری‌های نوین کشاورزی است. کشاورزان خرد و متوسط معمولاً توان مالی کافی برای خرید حسگر، سامانه آبیاری هوشمند یا نرم‌افزار مدیریت مزرعه را ندارند. بدون حمایت مالی یا تسهیلات بانکی هدفمند، این فناوری در مقیاس کوچک باقی می‌ماند و اثر آن بر کاهش هزینه تولید سراسری محسوس نخواهد شد.

بحران کم‌آبی یکی از عوامل اصلی افزایش هزینه تولید محصولات کشاورزی در سال‌های اخیر بوده است. کشاورزی سهم بزرگی از مصرف آب کشور را به خود اختصاص می‌دهد و کاهش منابع آبی مستقیماً بر حجم و قیمت تمام‌شده محصولاتی مانند زعفران و گیاهان دارویی اثر می‌گذارد. آبیاری هوشمند با کاهش هدررفت آب می‌تواند بخشی از این فشار را کم کند، هرچند جایگزین کامل سیاست‌های مدیریت منابع آب نیست.

پیامد برای قیمت مواد غذایی

هزینه تولید یکی از عوامل تعیین‌کننده قیمت نهایی محصولات کشاورزی و غذایی در بازار داخلی است. کاهش این هزینه، در صورت تحقق، می‌تواند به کند شدن رشد قیمت برخی اقلام غذایی کمک کند، هرچند اثر آن بر بازار مصرف‌کننده معمولاً با فاصله زمانی ظاهر می‌شود. نبود سرمایه‌گذاری کافی در کوتاه‌مدت، این احتمال را کاهش می‌دهد.

اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی ایران پیش‌تر نیز بر لزوم حمایت مالی از فناوری‌های نوین کشاورزی تأکید کرده است. کارشناسان این حوزه معتقدند تدوین برنامه‌های تشویقی برای بخش خصوصی و تسهیل دسترسی کشاورزان به فناوری، شرط لازم برای فراگیر شدن کشاورزی هوشمند در کشور است.