تنش خلیج فارس، بازار گاز اروپا را به مرز بحران رساند

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، قیمت گاز طبیعی در بورس انرژی هلند (TTF)، معیار اصلی قیمت‌گذاری گاز در اروپا، در روزهای اخیر روند صعودی محسوسی داشته است. عامل اصلی این افزایش، ادامه بن‌بست دیپلماتیک در منطقه خلیج فارس و نگرانی از اختلال در مسیرهای دریایی صادرات گاز مایع (ال‌ان‌جی) است. صادرات هنوز متوقف نشده، اما همین احتمال کافی بوده تا بازار را حساس و پرنوسان کند.

چرا خلیج فارس برای گاز اروپا اهمیت دارد؟

بخش بزرگی از محموله‌های ال‌ان‌جی که به بازارهای آسیا و اروپا می‌رود، از تنگه هرمز عبور می‌کند؛ گلوگاهی دریایی که قطر، بزرگ‌ترین صادرکننده گاز مایع جهان، برای رساندن محصول خود به کشتی‌های حامل استفاده می‌کند. هر نشانه‌ای از افزایش ریسک در این مسیر، بیمه حمل‌ونقل و هزینه کشتیرانی را بالا می‌برد. این هزینه اضافی در نهایت به قیمت نهایی گاز در بازارهای مصرف‌کننده منتقل می‌شود.

بر اساس داده‌های بازار انرژی، قیمت TTF در ۲ هفته گذشته حدود ۱۲ درصد رشد کرده و به بالاترین رقم از اوایل تابستان رسیده است. ذخایر گاز اروپا هم‌اکنون در حدود ۸۲ درصد ظرفیت قرار دارد؛ رقمی که در نگاه اول کافی به نظر می‌رسد، اما تحلیلگران بازار می‌گویند اگر واردات ال‌ان‌جی با تأخیر یا کاهش مواجه شود، همین ذخایر برای عبور از زمستان کفایت نمی‌کند.

واکنش بازار و شرکت‌های انرژی

شرکت‌های واردکننده انرژی در آلمان و ایتالیا اعلام کرده‌اند در حال بررسی مسیرهای جایگزین، از جمله افزایش خرید از آمریکا و نروژ، هستند. یکی از تحلیلگران انرژی در گفت‌وگو با رسانه‌های تخصصی گفته است که «فشار فروش در بازار مشتقات گاز افزایش یافته و معامله‌گران در انتظار سیگنال روشن‌تر از وضعیت خلیج فارس هستند». این جمله به‌روشنی نشان می‌دهد که تصمیم‌گیری در بازار فعلاً بیش‌تر بر پایه ریسک است تا داده‌های عرضه و تقاضا.

برای مصرف‌کننده نهایی، این یعنی افزایش احتمالی قبض گاز و برق در ماه‌های سرد سال، به‌ویژه در کشورهایی که هنوز وابستگی بالایی به واردات انرژی دارند. صنایع پرمصرف انرژی مانند فولاد و شیمی نیز نخستین حلقه‌های آسیب‌پذیر در این زنجیره هستند، چون افزایش هزینه گاز مستقیماً روی قیمت تمام‌شده تولید آن‌ها اثر می‌گذارد.

این وضعیت تازگی ندارد. اروپا از زمان کاهش واردات گاز خط لوله از روسیه، به‌طور فزاینده‌ای به محموله‌های دریایی ال‌ان‌جی وابسته شده است. همین وابستگی، بازار قاره سبز را در برابر هر تنش در مسیرهای دریایی خاورمیانه آسیب‌پذیرتر از گذشته کرده و موضوع محموله‌های گاز را به یکی از موضوع‌های اصلی سیاست انرژی اروپا در سال جاری تبدیل کرده است.